Spis treści
Jeden krok mniej dla spadkobierców
Zmiana dotyczy sytuacji, gdy spadek potwierdzany jest w drodze aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzanego przez notariusza. Dotychczas procedura była dwuetapowa. Najpierw sporządzano akt poświadczenia dziedziczenia, a następnie spadkobierca musiał samodzielnie złożyć do sądu wniosek o wpis swojego prawa do księgi wieczystej nieruchomości.
W praktyce oznaczało to konieczność wypełniania dodatkowych formularzy i ponownego składania dokumentów w sądzie. Część osób odkładała tę formalność, przez co w księgach wieczystych przez lata pozostawali dawni właściciele.
Po zmianach wniosek o wpis będzie można złożyć bezpośrednio w kancelarii notarialnej. Notariusz przekaże go następnie elektronicznie do właściwego sądu wieczystoksięgowego. Dla spadkobierców oznacza to uproszczenie procedury i możliwość załatwienia większości formalności podczas jednej wizyty u notariusza.
Szybsze aktualizowanie ksiąg wieczystych
Nowe rozwiązanie ma pomóc w uporządkowaniu wpisów w księgach wieczystych. W wielu przypadkach dane o właścicielach nieruchomości nie są aktualizowane przez wiele lat po zakończeniu sprawy spadkowej, pomimo zagrożenia sankcjami, których jednak nikt nie egzekwuje.
Umożliwienie notariuszom składania wniosków ma zwiększyć liczbę przypadków, w których wpis do księgi wieczystej nastąpi od razu po potwierdzeniu dziedziczenia. W praktyce powinno to ograniczyć sytuacje, gdy stan prawny nieruchomości w księdze wieczystej nie odpowiada rzeczywistemu stanowi własności.
Nowa czynność notarialna
Złożenie wniosku o wpis spadkobiercy do księgi wieczystej stanie się nową czynnością notarialną. Za jej wykonanie przewidziano określoną opłatę, obok obowiązującej opłaty sądowej za wpis w księdze wieczystej.
Zmiana wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji postępowań wieczystoksięgowych i zwiększania roli notariuszy w przekazywaniu dokumentów bezpośrednio do sądów. W efekcie procedura związana z dziedziczeniem nieruchomości ma być mniej uciążliwa dla obywateli, a jednocześnie bardziej sprawna dla sądów prowadzących księgi wieczyste.
Księgi wieczyste papierowe i elektroniczne
Księgi wieczyste w formie papierowej są gromadzone w wydziałach sądów rejonowych, nazywanych sądami wieczystoksięgowymi, a w wersji elektronicznej w centralnej bazie ksiąg wieczystych znajdującej się w Centralnym Ośrodku Przetwarzania Danych Ministerstwa Sprawiedliwości.
Każda księga wieczysta w Polsce ma swoją wersję papierową dostępną do wglądu w sądzie rejonowym oraz wersję elektroniczną, której treść jest dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości ekw.ms.gov.pl
W dokumentacji papierowej i elektronicznej występują odmienne systemy oznaczeń ksiąg wieczystych. W papierowych występują, tzw stare numery ksiąg wieczystych, składające się z ciągu cyfr, zaś elektroniczne, tzw. nowe numery to ciąg literowo-cyfrowy, w którym znajduje się numer „papierowy”, któremu towarzyszą kod wydziału Sądu Rejonowego i cyfra kontrolna, oddzielone od numeru ukośnikami.
Księga wieczysta w wersji elektronicznej zawiera przeniesione treści z księgi papierowej. Obie wersje mają dokładnie taką sam podział i zawartość treść, ale do elektronicznej jest o wiele łatwiejszy dostęp.
Czy wszystkie nieruchomości mają księgi wieczyste?
Niestety, wciąż wiele nieruchomości należących do osób prywatnych nie ma założonej księgi wieczystej. Dotyczy to przede wszystkim mieszkań. Księgi wieczystej nie mają np. mieszkania nabywane na rynku pierwotnym. Aktualnie obowiązujące prawo nie nakłada na właściciela obowiązku założenia księgi wieczystej. Nie ma także prawnych przeszkód, aby nieruchomość bez księgi wieczystej kupić lub sprzedać. Zakup nieruchomości bez księgi wieczystej to jednak ryzyko, bo nie można zweryfikować jej aktualnego stanu prawnego, np. czy nie ciążą na niej jakieś obciążenia. Księga wieczysta to gwarant bezpieczeństwa, ponieważ jedną z jej cech jest domniemanie ostanie faktycznym, co oznacza, że jej treść jest zgodna z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Nabywając nieruchomość z księgą wieczystą kupiec ma ochronę prawną.
Zobacz także: Działka przy rzece, jeziorze - czy można odgrodzić dostęp do wody? - zdjęcia
7
