Spis treści
Co dokładnie zmienia nowelizacja Kodeksu wykroczeń?
Ustawa nowelizuje Kodeks wykroczeń (głównie art. 82) oraz Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Kluczowe zmiany to:
- Podwyższenie maksymalnej grzywny z 5 000 zł do 30 000 zł za sprowadzanie bezpośredniego zagrożenia pożarowego, w tym: wypalanie traw, słomy lub pozostałości roślinnych na polach, łąkach czy torfowiskach.
- Rozniecanie ognia w lesie lub w odległości mniejszej niż 100 m od lasu.
- Palenie tytoniu poza wyznaczonymi miejscami w obszarach zagrożonych.
- Niezapewnienie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu lub terenu.
- Wyższe mandaty karne: Do 5 000 zł za pojedyncze wykroczenie (wcześniej maksymalnie 500 zł), a przy kilku naruszeniach jednym czynem – nawet do 6 000 zł.
- Nowe kary: Wprowadzenie możliwości orzeczenia ograniczenia wolności (np. prace społeczne). Jednocześnie zniesiono najłagodniejszą sankcję – karę nagany – dla najpoważniejszych paragrafów art. 82.
Zmiany wchodzą w życie 14 dni po publikacji w Dzienniku Ustaw (prawdopodobnie na przełomie grudnia 2025 i stycznia 2026).
Dlaczego zmiany Kodeksu wykroczeń są potrzebne?
Wypalanie traw to nie tylko "stara tradycja" – to realne zagrożenie. Według danych Państwowej Straży Pożarnej, w samym 2025 roku odnotowano ponad 21 tysięcy pożarów traw, w których zginęło kilka osób, a dziesiątki zostały ranne. Koszty akcji gaśniczych idą w miliony złotych, a pożary niszczą bioróżnorodność, glebę i powietrze.
Eksperci, w tym naukowcy z uniwersytetów technicznych, podkreślają, że wypalanie nie użyźnia ziemi, lecz ją degraduje, zabijając mikroorganizmy i zwiększając ryzyko erozji. Nowe kary mają wreszcie skutecznie zniechęcić do tego procederu, który często wynika z ignorancji lub lekceważenia prawa.
Co to oznacza dla zwykłych obywateli i rolników?
Dla zwykłych obywateli zmiany w Kodeksie wykroczeń oznaczają większą odpowiedzialność, bo nawet nieumyślne niedopatrzenie (np. wyrzucenie niedopałka w lesie) może skończyć się wysoką grzywną. Z innej strony wyższe sankcje to sygnał, że państwo traktuje ochronę przeciwpożarową poważnie, a mniej pożarów oznacza czystsze powietrze, ochronę zwierząt i lasów.
Prezydent Karol Nawrocki, podpisując ustawę, podkreślił potrzebę zdecydowanych działań na rzecz bezpieczeństwa publicznego i ochrony środowiska.