Spis treści
Jabłka - owoce jabłoni - to jedne z najważniejszych i najbardziej uniwersalnych owoców rodzimych. Ze względu na różnorodność odmian, jabłka dostępne są niemal przez cały rok i znakomicie nadają się do przyrządzania przetworów, a także licznych napojów, ciast, deserów i dań obiadowych.
Jabłka najlepsze na surowo!
Wszystkie jabłka nadają się też do spożycia na surowo, choć nie wszystkie są równie smaczne - najlepsze są odmiany deserowe np. Golden Delicious, Lobo, Delikates, Oliwka Żółta (czyli Papierówka). Niektóre jabłka wykorzystuje się latem i spożywa od razu po zbiorach (odmiany letnie, np. Oliwka Żółta, Oliwka Inflancka), na inne trzeba poczekać nieco dłużej, gdyż pełnię dojrzałości osiągają w przechowalni (odmiany jesienne i zimowe np. Cortland).
Przeczytaj też: Co to jest dojrzałość zbiorcza jabłek?
Jabłka w kuchni - potrawy z jabłkami
Jabłka można wykorzystywać też na różne sposoby w kuchni. Na słodko można je przygotować w postaci doskonałej szarlotki (np. Antonówka, Szara Reneta), racuchów z jabłkami, jabłek w cieście francuskim, strudli jabłkowych, owsianki na mleku z jabłkami i rodzynkami, tarty jabłkowej, ryżu zapiekanego z jabłkami, omletu z jabłkiem, jabłkowego sorbetu i wielu innych ciekawych deserów i wypieków.
Jabłka doskonale komponują się też z daniami obiadowymi oraz z warzywami. Znakomicie sprawdzają się jako nadzienie do kaczki lub gęsi, dodatek do mięs duszonych lub pieczonych (duszona cielęcina, szynka pieczona z jabłkami, wątróbka z jabłkiem, schab z jabłkami) oraz dań rybnych (np. pstrąg z grilla z jabłkiem, śledzie w śmietanie z jabłkami) i zup. Jabłka to również ważny składnik wielu sałatek i surówek, jak np. surówki z kiszoną kapustą czy marchewki z jabłkiem.
Napoje z jabłek
Jabłka doskonale nadają się także do przyrządzania rozmaitych napojów oraz octu jabłkowego. Idealnie smakują w postaci kompotu lub soku jabłkowego (np. z dodatkiem mięty i cynamonu), ale mogą też służyć do przygotowania napoju alkoholowego nazywanego cydrem lub wina jabłkowego. Jabłek nie można natomiast mrozić, gdyż po rozmrożeniu tracą swoje walory smakowe. Owoce pokrojone w plastry, znakomicie nadają się za to do suszenia.
Prosty przepis na kompot z jabłek
Składniki:
- ok. 1 kg jabłek (najlepiej twardych i kwaskowatych, np. Szara Reneta, Antonówka, ale każde się nadadzą)
- 2 litry wody
- 4-6 łyżek cukru (lub do smaku – ilość zależy od słodyczy jabłek)
- 1 laska cynamonu (opcjonalnie, dla aromatu)
- 3-4 goździki (opcjonalnie, dla korzennej nuty)
- 2-3 plasterki cytryny (dzięki niej jabłka nie ściemnieją, a smak będzie świeższy)
Przygotowanie krok po kroku:
- Dokładnie umyj jabłka, przekrój je na ćwiartki lub ósemki i usuń gniazda nasienne. Nie musisz ich obierać!
- W dużym garnku zagotuj wodę z cukrem, laską cynamonu, goździkami i plasterkami cytryny. Mieszaj, aż cukier się rozpuści.
- Gdy woda zacznie wrzeć, wrzuć do garnka przygotowane jabłka.
- Zmniejsz ogień i gotuj kompot przez 15-20 minut. Czas gotowania zależy od twardości jabłek – powinny być miękkie, ale nie mogą się całkowicie rozpaść.
- Pod koniec gotowania spróbuj kompotu. Jeśli jest za mało słodki, dodaj więcej cukru i mieszaj do rozpuszczenia.
- Kompot jest gotowy! Możesz go podawać od razu na ciepło lub odstawić do wystygnięcia i schłodzić w lodówce. Owoce z kompotu są pyszne i można je zjeść razem z napojem.
Przetwory z jabłek
Poza deserami, ciastami, surówkami i daniami obiadowymi, jabłka idealnie nadają się także na rozmaite przetwory, gdyż można z nich przygotować pyszne marmolady, dżemy, powidła, galaretki oraz musy.
Jabłka można też łączyć z innymi owocami i dodatkami smakowymi (np. imbirem, cynamonem, goździkami), a nawet z warzywami, tworząc ciekawe, smaczne i oryginalne kompozycje smakowe, np. dżem z jabłek i dzikiej róży, dżem z jabłek i dyni, dżem z jabłek i jarzębiny, dżem z jabłek, gruszek i śliwek, dżem z jabłek i winogron, powidła z jabłek i gruszek, marmolada z jabłek i wiśni, marmolada z jabłek i malin.
Przepis na klasyczny dżem jabłkowy z cynamonem
Składniki:
- ok. 2 kg jabłek (najlepiej twardych, kwaskowatych, np. Szara Reneta, Antonówka, Ligol – mają dużo pektyn, które naturalnie zagęszczają dżem)
- ok. 500 g cukru (lub więcej, jeśli jabłka są bardzo kwaśne, ale zacznij od mniejszej ilości)
- sok z 1 cytryny (zapobiega ciemnieniu jabłek i balansuje słodycz)
- 1 płaska łyżeczka cynamonu (lub 1 laska cynamonu)
- 1/2 szklanki wody (lub soku jabłkowego dla intensywniejszego smaku)
- opcjonalnie: kilka goździków, szczypta kardamonu lub gałki muszkatołowej.
Przygotowanie krok po kroku:
- Jabłka dokładnie umyj, obierz, przekrój na ćwiartki i usuń gniazda nasienne. Pokrój je w mniejszą kostkę lub zetrzyj na tarce o grubych oczkach (starta wersja szybciej się rozgotuje i da gładszy dżem). Od razu skrop je sokiem z cytryny i wymieszaj, aby nie ściemniały.
- Włóż jabłka do szerokiego garnka z grubym dnem. Wlej wodę (lub sok jabłkowy), przykryj i duś na małym ogniu przez 20-30 minut, aż jabłka zmiękną i zaczną się rozpadać. Mieszaj od czasu do czasu, aby nie przywarły do dna.
- Gdy jabłka będą miękkie, dodaj cukier oraz cynamon (i ewentualnie inne przyprawy). Dokładnie wymieszaj.
- Zwiększ ogień do średniego i smaż dżem, już bez przykrycia, przez 30-45 minut. Regularnie mieszaj, zwłaszcza pod koniec, bo gęsty dżem łatwo przywiera. Dżem jest gotowy, gdy wyraźnie zgęstnieje.
- Aby upewnić się, że dżem ma odpowiednią konsystencję, nałóż małą łyżeczkę na schłodzony w zamrażarce talerzyk. Odczekaj minutę, a następnie przechyl talerzyk. Jeśli dżem spływa bardzo wolno lub wcale, jest gotowy.
- Gorący dżem przełóż do czystych, wyparzonych słoików, zostawiając ok. 1 cm wolnego miejsca od góry. Mocno zakręć wyparzonymi nakrętkami i od razu odwróć słoiki do góry dnem. Pozostaw je w tej pozycji do całkowitego wystygnięcia. Nakrętki powinny się "zassać" (stać się wklęsłe), co oznacza, że dżem jest dobrze zapasteryzowany.
Zobacz galerię zdjęć: Niezwykła przebudowa domu w Szerokim Borze na Mazurach