Golteria chilijska (łac. Gaultheria mucronata, syn. Pernettya mucronata), nazywana również pernetią spiczastą lub pernecją chilijską, to ozdobna krzewinka z rodziny wrzosowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej, przede wszystkim z Chile i Argentyny. W Polsce uprawiana jest głównie jako roślina dekoracyjna, szczególnie popularna jesienią.
Jak wygląda golteria chilijska?
Golteria chilijska to niewielka, wolno rosnąca, zimozielona krzewinka o zwartym, gęstym pokroju. W naszych warunkach najczęściej osiąga od 20 do 50 cm wysokości. Ma cienkie, rozgałęzione pędy, które pokryte są drobnymi, skórzastymi, ciemnozielonymi liśćmi. Blaszki liściowe są błyszczące, mają zaostrzone końce, a ich brzegi bywają delikatnie ząbkowane.
Golteria chilijska kwitnie w maju i czerwcu. Kwiaty są niewielkie, białe lub jasnoróżowe, mają dzbanuszkowaty kształt i przypominają kwiaty innych roślin z rodziny wrzosowatych.
Największą ozdobą rośliny są kuliste owoce, które dojrzewają późnym latem i jesienią. Mają około 1 cm średnicy i wyglądają jak błyszczące koraliki. W zależności od odmiany mogą przybierać barwę białą, różową, czerwoną, purpurową lub fioletową. Utrzymują się na pędach przez wiele tygodni, a w sprzyjających warunkach nawet zimą. Choć wyglądają apetycznie, nie są przeznaczone do spożycia.
Warto wiedzieć, że golteria chilijska jest zwykle rośliną dwupienną. Oznacza to, że do wytworzenia owoców przez egzemplarze żeńskie potrzebny jest rosnący w pobliżu okaz męski, który dostarczy pyłku. Kupując roślinę z owocami, nie mamy więc gwarancji, że będzie owocowała równie obficie w kolejnym sezonie.
Przeczytaj też: Jak założyć wrzosowisko w ogrodzie?
Jakie wymagania ma golteria chilijska?
Golteria chilijska ma określone wymagania dotyczące stanowiska, podłoża i temperatury.
- Stanowisko dla golterii chilijskiej
Golteria najlepiej rośnie w miejscach jasnych, lekko zacienionych i osłoniętych od silnego wiatru. Może także rosnąć na stanowisku słonecznym, pod warunkiem że gleba pozostaje stale lekko wilgotna.
- Podłoże dla golterii chilijskiej
Ze względu na przynależność do rodziny wrzosowatych golteria preferuje kwaśne, próchniczne i przepuszczalne podłoże. Roślina źle znosi gleby wapienne, ciężkie i podmokłe. Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne, ale nie mokre. Zarówno długotrwałe przesuszenie bryły korzeniowej, jak i zastój wody mogą negatywnie wpłynąć na kondycję krzewinki.
- Mrozoodporność galerii chilijskiej
Golteria chilijska jest wrażliwa na silne mrozy. W polskim klimacie, zwłaszcza podczas surowych i bezśnieżnych zim, może przemarzać nawet pod okryciem. Dlatego bezpieczniejszym rozwiązaniem jest uprawa w pojemnikach, które można przenieść na zimę do chłodnego pomieszczenia zabezpieczonego przed mrozem.
Jak pielęgnować golterię chilijską?
- Podlewanie golterii chilijskiej
Roślinę należy podlewać regularnie, szczególnie w okresach suszy i podczas letnich upałów. Do podlewania najlepiej używać miękkiej wody, np. deszczówki. Twarda woda wodociągowa, zawierająca dużo wapnia, może z czasem podnosić odczyn podłoża, co pogarsza warunki wzrostu roślin kwasolubnych.
Warto pamiętać, że golteria jest rośliną zimozieloną, dlatego również zimą, podczas bezmroźnych dni, może potrzebować niewielkiej ilości wody.
- Ściółkowanie golterii chilijskiej
Warto wyściółkować ziemię wokół roślin warstwą kory sosnowej, która ogranicza parowanie wody z podłoża, hamuje rozwój chwastów i pomaga chronić korzenie przed wahaniami temperatury. Dodatkowo sprzyja utrzymaniu warunków odpowiednich dla roślin kwasolubnych.
- Nawożenie golterii chilijskiej
Wiosną można zasilić krzewinkę niewielką dawką nawozu przeznaczonego do roślin wrzosowatych. Należy jednak zachować umiar, ponieważ nadmierne nawożenie może prowadzić do uszkodzenia korzeni.
- Cięcie golterii chilijskiej
Golteria chilijska nie wymaga regularnego cięcia. Wystarczy wiosną usunąć pędy suche, uszkodzone lub przemarznięte. Jeśli roślina zacznie nadmiernie rozrastać się na boki, można także delikatnie skorygować jej pokrój.
Jak chronić golterię przed mrozem?
Zimą zagrożeniem dla golterii chilijskiej są nie tylko niskie temperatury, ale również mroźny, wysuszający wiatr, szczególnie gdy brakuje ochronnej warstwy śniegu. Dlatego roślinę uprawianą w gruncie warto odpowiednio zabezpieczyć.
Przed zimą dobrze jest wyściółkować ziemię wokół krzewinki około 5-centymetrową warstwą kory sosnowej, która pomoże chronić jej korzenie przed przemarznięciem. Pędy można dodatkowo okryć gałązkami iglastymi (stroiszem) lub białą agrowłókniną.
Trzeba jednak pamiętać, że nawet staranne okrycie nie gwarantuje przetrwania surowej zimy. Dlatego w większości regionów Polski bezpieczniej uprawiać golterię w donicy i zimować ją w miejscu zabezpieczonym przed silnym mrozem.
Zobacz golterię chilijską w galerii zdjęć.
9
Uprawa golterii chilijskiej w donicy
Golteria chilijska doskonale nadaje się do uprawy pojemnikowej. Co więcej, w polskim klimacie sadzenie jej w donicy jest często lepszym rozwiązaniem niż uprawa w gruncie, ponieważ pozwala przenieść roślinę w bezpieczne miejsce przed nadejściem silnych mrozów.
Do posadzenia golterii należy wybrać doniczkę z otworami odpływowymi. Na jej dnie można umieścić warstwę drenażu, np. keramzytu. Pojemnik należy wypełnić podłożem dla roślin wrzosowatych.
Donicę z golterią najlepiej ustawić na balkonie lub tarasie w miejscu jasnym, ale osłoniętym przed palącym słońcem i silnym wiatrem. Trzeba pamiętać, że ziemia w pojemnikach wysycha szybciej niż w ogrodzie, dlatego konieczne jest systematyczne sprawdzanie jej wilgotności.
Jesienią golteria może pozostawać na zewnątrz, zdobiąc otoczenie kolorowymi owocami. Jednak przed nadejściem silniejszych mrozów najlepiej przenieść ją do jasnego, nieogrzewanego pomieszczenia, np. chłodnej werandy lub szklarni zabezpieczonej przed mrozem.
Podczas zimowania należy ograniczyć podlewanie, ale nie dopuszczać do całkowitego przesuszenia bryły korzeniowej.
Zastosowanie golterii chilijskiej
Golteria chilijska doskonale komponuje się z roślinami wrzosowatymi, dlatego może być ciekawym uzupełnieniem wrzosowisk. Nadaje się również do sadzenia na skalniakach i rabatach. W łagodniejszym klimacie można wykorzystywać ją do nasadzeń grupowych i tworzenia niskich, zimozielonych skupisk. W polskich warunkach trzeba jednak uwzględnić jej wrażliwość na mróz.
Golterię w donicach można wykorzystywać do dekorowania wejścia do domu, schodów zewnętrznych, balkonów i tarasów. Jej owoce przypominające kolorowe koraliki doskonale wpisują się w jesienną stylistykę. Roślina wygląda efektownie również w połączeniu z wrzosami, ozdobnymi trawami, dyniami czy gałązkami iglaków.
Przeczytaj też: Jak ozdobić wejście do domu jesiennymi kwiatami?
Zobacz galerię zdjęć: Młyn Patryki na Warmii. Zobacz jak wyglądała przebudowa starego młyna
38
Kiedy Bożena i Andrzej kupowali młyn w Patrykach, planowali żeby był budynkiem gospodarczym, pomocniczym, ale z charakterem. Potem plany się zmieniły. Powiedzieli sobie: może damy radę zrobić swój nowy dom w tym starym młynie. Przeczytaj o tym remoncie.
