Przechowywanie roślin z balkonu w ogrodzie zimowym – jak zadbać o rośliny balkonowe podczas zimy?

Rośliny balkonowe, które są wrażliwe na mróz, nie mogą zimować na dworze. Dlatego przed nadejściem mrozu należy je z balkonu czy tarasu przenieść do pomieszczenia. Idealnym miejsce na zimowe przechowywanie roślin balkonowych uprawianych w pojemnikach jest ogród zimowy (oranżeria). Odpowiednio przygotowany pozwala nie tylko zabezpieczyć rośliny balkonowe przed mrozem, ale również stworzyć im warunki do zimowego odpoczynku. Dzięki temu wiosną mogą ponownie ozdobić balkon lub taras. Jakie rośliny można zimować w ogrodzie zimowym? Na co zwrócić szczególną uwagę podczas zimowej pielęgnacji?

Przeczytaj też: Ogród zimowy na 2 sposoby. Zobacz, jak stworzyć oranżerię lub przytulny salon

Dlaczego warto zimować rośliny balkonowe w ogrodzie zimowym?

Ogród zimowy to przeszklona przestrzeń, która może pełnić funkcję wypoczynkową, dekoracyjną, ale również praktyczną. Jednym z jego zastosowań jest przechowywanie roślin wrażliwych na mróz, które w polskim klimacie nie są w stanie przetrwać zimy na otwartym balkonie czy tarasie.

W przeciwieństwie do piwnicy, garażu czy słabo oświetlonego pomieszczenia gospodarczego ogród zimowy zapewnia dostęp do naturalnego światła. Jest ono szczególnie ważne dla gatunków zimozielonych, które zachowują liście przez cały rok i nawet zimą prowadzą proces fotosyntezy.

Właściwie użytkowany ogród zimowy zapewnia roślinom kilka istotnych korzyści:

• Ochronę przed mrozem – odpowiednia temperatura zabezpiecza korzenie, pędy oraz liście przed uszkodzeniami spowodowanymi niskimi temperaturami.
• Dostęp do naturalnego światła – przeszklone ściany i dach umożliwiają roślinom korzystanie ze światła dziennego nawet w krótkie zimowe dni.
• Kontrolowane warunki zimowania – możliwość regulacji temperatury, wentylacji oraz wilgotności powietrza ułatwia pielęgnację różnych gatunków.
• Ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi – rośliny nie są narażone na silny wiatr, śnieg, opady deszczu czy gwałtowne zmiany pogody.
• Oszczędność pieniędzy – wieloletnie rośliny balkonowe mogą być uprawiane przez kolejne sezony, bez konieczności corocznego kupowania nowych egzemplarzy.

Dodatkową zaletą jest możliwość wykorzystania zgromadzonych roślin do stworzenia efektownej zimowej aranżacji. Cytrusy, palmy, oleandry czy wawrzyny mogą nadać oranżerii śródziemnomorski charakter, sprawiając, że nawet w środku zimy będzie ona przypominać zielony ogród.

Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy ogród zimowy oferuje takie same warunki. Ogrzewana oranżeria połączona z salonem różni się pod względem temperatury i wilgotności od chłodnego ogrodu zimowego, który jest jedynie zabezpieczony przed mrozem.

Przeczytaj też: Ogród zimowy na tarasie: jak zabudować taras, by stworzyć na nim ogród zimowy?

Jakie rośliny balkonowe można przechowywać w ogrodzie zimowym?

Do gatunków, które można przechowywać w ogrodzie zimowym, należą między innymi:

• pelargonie – popularne rośliny balkonowe, które przy odpowiedniej pielęgnacji mogą kwitnąć przez wiele kolejnych sezonów,
• fuksje – rośliny o dekoracyjnych, zwisających kwiatach, szczególnie wrażliwe na silne mrozy, zależnie od gatunku i odmiany,
• oleandry – efektowne krzewy ozdobne, które najlepiej zimują w jasnych, chłodnych pomieszczeniach,
• cytrusy – drzewka cytrynowe, pomarańczowe, mandarynki i kumkwaty, wymagające dobrego oświetlenia,
• brugmansje – okazałe rośliny o dużych, trąbkowatych kwiatach,
• lantany – długo kwitnące krzewinki, które w chłodnym klimacie muszą być chronione przed zamarzaniem,
• agawy – sukulenty wymagające suchego i chłodnego stanowiska,
• palmy – wybrane gatunki uprawiane latem na tarasach, o wymaganiach zależnych od pochodzenia,
• męczennice – dekoracyjne pnącza o niezwykłych kwiatach,
• dipladenie – ciepłolubne pnącza wymagające wyższych temperatur.
• ołowniki – rośliny ozdobne, które mogą przetrwać zimę w odpowiednio przygotowanej oranżerii.

Nie wszystkie wymienione gatunki powinny jednak zimować w identycznych warunkach. Największe znaczenie ma dopasowanie temperatury do wymagań konkretnej rośliny.

Przeczytaj też: Ogród zimowy pełen zieleni! Jakie rośliny posadzić w zimowym ogrodzie?

Zobacz galerię zdjęć: Pelargonie jesienią

Jaka temperatura jest najlepsza do zimowania roślin balkonowych?

Temperatura to jeden z najważniejszych czynników decydujących o powodzeniu zimowania. Większość roślin balkonowych przechodzących zimą okres spoczynku preferuje temperatury wyraźnie niższe niż te panujące w ogrzewanych pomieszczeniach mieszkalnych.

Dla wielu gatunków odpowiedni będzie chłodny ogród zimowy, w którym utrzymuje się temperaturę około 5–10°C. Nie jest to jednak uniwersalna wartość – niektóre rośliny wymagają cieplejszego otoczenia, a inne dobrze znoszą jeszcze chłodniejsze warunki, pod warunkiem ochrony przed mrozem.

Orientacyjne temperatury zimowania popularnych roślin:

• pelargonia 5–10°C
• fuksja 5–10°C
• oleander 5–10°C
• Wawrzyn szlachetny 5–10°C
• cytrusy 5–12°C (zależnie od gatunku)
• brugmansja 5–10°C 
• lantana 5–10°C
• agawa 5–10°C
• męczennica 5–15°C
• dipladenia 12–18°C

Podane wartości są orientacyjne. Optymalna temperatura zależy od gatunku, odmiany, kondycji rośliny i ilości dostępnego światła.

Zbyt wysoka temperatura w połączeniu z ograniczonym dostępem do światła może powodować nadmierne wydłużanie się pędów, osłabienie roślin i zwiększoną podatność na choroby oraz szkodniki. Z kolei zbyt niska temperatura może prowadzić do uszkodzenia korzeni i części nadziemnych. Szczególnie niebezpieczne są gwałtowne spadki temperatury podczas mroźnych nocy.

Dlatego w ogrodzie zimowym warto zamontować termometr z funkcją zapamiętywania temperatury minimalnej i maksymalnej. W przypadku nieogrzewanej oranżerii dobrym rozwiązaniem może być dodatkowe ogrzewanie zabezpieczające przed spadkiem temperatury poniżej bezpiecznego poziomu.

Kiedy przenieść rośliny z balkonu do ogrodu zimowego?

Odpowiedni termin przeniesienia roślin ma duże znaczenie dla ich późniejszej kondycji. Najczęściej należy zrobić to, zanim pojawią się pierwsze przymrozki. Rośliny szczególnie wrażliwe na chłód, takie jak dipladenie i niektóre gatunki palm, warto przenieść do osłoniętego pomieszczenia już wtedy, gdy nocne temperatury regularnie spadają poniżej 10–12°C. Nieco bardziej odporne oleandry, wawrzyny czy pelargonie mogą pozostać na balkonie dłużej, ale należy je zabezpieczyć przed mrozem. Nie warto czekać do pierwszych wyraźnych uszkodzeń mrozowych. Nawet krótkotrwały przymrozek może osłabić delikatne rośliny, utrudniając im przetrwanie kolejnych miesięcy.

Jak przechowywać rośliny balkonowe w ogrodzie zimowym

Aby przechowywane w ogrodzie zimowym rośliny balkonowe w dobrej kondycji przetrzymały zimowe miesiące i w następnym roku znów zdobiły nasze balkony i tarasy, trzeba zapewnić im odpowiednie warunki.

• Temperatura: większość roślin balkonowych zimujących w pomieszczeniach najlepiej czuje się w chłodnym (nieogrzewanym) ogrodzie zimowym, w którym panuje temperatura 5-10 st.C.
• Wentylacja – zapewnia roślinom dostateczną ilość niezbędnego tlenu oraz odpowiednią wilgotność powietrza. Dlatego w ogrodzie zimowym konieczne są otwory wentylacyjne.
• Cieniowanie – w słoneczne dni, gdy słońce mocno operuje (zwłaszcza w ogrodach zimowy usytuowanych od południowej strony), należy koniecznie przechowywane rośliny cieniować  (np. zasłaniając żaluzje), aby uniknąć ich poparzenia.
• Podlewanie – zimą należy je ograniczyć, ponieważ rośliny przechodzą tzw. spoczynek zimowy, a ponadto w niższej temperaturze pobieranie wody przez rośliny jest mniejsze. Przy podlewaniu pamiętajmy, by w słoneczne dni nawadniać rośliny częściej, a w dni pochmurne dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża w pojemniku jest sucha. Najlepiej podlewać rośliny rano. Nie można dopuścić do całkowitego wyschnięcia podłoża.
• Nawożenie – w okresie zimowania zazwyczaj nie zasila się przechowywanych roślin nawozami.
• Przycinanie pędów – po wniesieniu roślin do ogrodu zimowego należy skrócić ich pędy o około 1/3 ich długości, zachowując kształt rośliny. Mocniej przycina się te gatunki, u których opadają liście, inne tylko lekko przycina się, a właściwe cięcie wykonuje wiosną. Pnącza przycina się kilkanaście centymetrów nad ziemią.
• Sprawdzanie pędów i liści – pozwoli na jak najwcześniejsze wykrycie chorób i szkodników, które zaatakowały przechowywane rośliny.
• Usuwanie chorych i schnących liści i innych części roślin – zamierające części roślin mogą być źródłem chorób i szkodników dla zdrowych roślin przechowywanych wspólnie w ogrodzie zimowym.

Zobacz galerię zdjęć: Remont domu z lat 30. i wiejski ogród

Karina i Mariusz, poszukując idealnego miejsca dla swojej sześcioosobowej rodziny, zdecydowali się na remont starego budynku z lat 30. Z zewnętrznej ściany zrobili wewnętrzną, a ogród mają jak u babci. Przeczytaj, jak przebiegała metamorfoza tego domu.