Spis treści
- Nowe warunki techniczne dla instalacji fotowoltaicznych. Co zmieni się dla właścicieli domów?
- Po pierwsze - wyłącznik awaryjny i detekcja łuku
- Gdzie zamontować falownik? Nowe zasady lokalizacji
- Przewody tylko w specjalnych osłonach
- Odległości na dachu i ścianach - ile miejsca dla paneli?
- Magazyny energii - koniec z dowolnością montażu
- Inteligentne sterowanie i zdalny dostęp - kontrowersje, rząd się wycofał
- Kiedy wejdą w życie nowe warunki techniczne dla fotowoltaiki?
Nowe warunki techniczne dla instalacji fotowoltaicznych. Co zmieni się dla właścicieli domów?
Przez lata instalacje fotowoltaiczne w Polsce powstawały w oparciu o ogólne normy i dobrą praktykę instalatorów. Brakowało jednak w polskim prawie budowlanym dedykowanego im rozdziału, który jasno określałby, jak bezpiecznie montować PV i magazyny energii.
Projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 13 maja 2026 r. ma to zmienić, wprowadzając rygorystyczne wymogi techniczne, które wpłyną na każdego przyszłego prosumenta. Mówi o tym rozdział 11 projektu.
Przeanalizowaliśmy go. Oto najważniejsze założenia projektu nowych przepisów.
Po pierwsze - wyłącznik awaryjny i detekcja łuku
Jedną z najważniejszych nowości jest wprowadzenie obowiązkowych systemów zabezpieczających. Zgodnie z projektem, każda instalacja będzie musiała posiadać urządzenie do monitorowania stanu izolacji po stronie prądu stałego oraz urządzenie do wykrywania i przerywania zwarć łukowych (AFCI). Zwarcia łukowe są jedną z głównych przyczyn pożarów instalacji PV, więc ich automatyczne przerywanie ma istotne znaczenie dla ochrony mienia.
Dodatkowo, projekt wprowadza pojęcie wyłącznika awaryjnego PV. Jest to rozwiązanie umożliwiające ekipom ratowniczym (np. straży pożarnej) szybkie i bezpieczne odłączenie napięcia w przewodach DC prowadzonych wewnątrz budynku. Urządzenie to musi być umieszczone w miejscu dostępnym dla ratowników, zabezpieczone przed przypadkowym użyciem i wyraźnie oznakowane. Co istotne, w budynkach posiadających główny przeciwpożarowy wyłącznik prądu, jego uruchomienie musi automatycznie aktywować również wyłącznik fotowoltaiki.
Gdzie zamontować falownik? Nowe zasady lokalizacji
Projekt rozporządzenia narzuca surowe warunki dotyczące montażu serca instalacji, czyli falownika (inwertera). Urządzenie to, wraz z rozdzielnicą elektryczną PV, powinno być umieszczone na zewnątrz budynku lub w pomieszczeniu nieprzeznaczonym na pobyt ludzi. Miejsce to musi posiadać odpowiednią wentylację.
Szczególne wymogi dotyczą ścian, na których wiszą te urządzenia. Ściana w miejscu montażu oraz w promieniu co najmniej 1 metra musi być wykonana z materiałów niepalnych (klasa A1 lub A2,d0) lub posiadać odpowiednią niepalną okładzinę. Ponadto, pomieszczenie z inwerterem musi być wyposażone w co najmniej jedną autonomiczną czujkę dymu, która powiadomi domowników o ewentualnym zagrożeniu.
Przewody tylko w specjalnych osłonach
Kolejna zmiana dotyczy prowadzenia kabli. Zasada ogólna mówi, że przewody instalacji fotowoltaicznej po stronie prądu stałego (DC) powinny być prowadzone na zewnątrz budynku. Jeśli jednak zajdzie konieczność poprowadzenia ich wewnątrz, muszą one zostać ukryte w tynku (o grubości min. 5 mm) lub w specjalnych osłonach o określonej klasie odporności ogniowej:
- EI 30 – w przypadku mniejszych budynków mieszkalnych (zgodnie z § 224),
- EI 60 – w pozostałych przypadkach.
Zabronione będzie również układanie przewodów PV w czynnych przewodach kominowych, spalinowych czy wentylacyjnych.
Odległości na dachu i ścianach - ile miejsca dla paneli?
Rząd planuje wprowadzenie sztywnych reguł dotyczących rozmieszczenia paneli na dachach. Instalacje będą dzielone na sektory o powierzchni do 1600 m² i rozpiętości do 40 metrów, z zachowaniem 5-metrowych przerw między nimi.
Dla właścicieli domów jednorodzinnych ważniejsze będą jednak odległości od innych elementów budynku. Panele mają znajdować się co najmniej:
- 2,5 m od ściany oddzielenia przeciwpożarowego,
- 1 m od klap dymowych,
- 1 m od okien i wyłazów dachowych (choć w przypadku domów jednorodzinnych z jednym lokalem przewidziano tu pewne ustępstwa).
Podobne obostrzenia dotyczą instalacji na ścianach budynków - panele nie mogą być montowane wyżej niż 25 metrów nad ziemią (bez dodatkowych systemów gaśniczych) i muszą zachowywać metrowy odstęp od okien i drzwi.
Magazyny energii - koniec z dowolnością montażu
Nowe przepisy bardzo szczegółowo traktują magazyny energii o pojemności większej niż 2 kWh. Projekt zakazuje ich montażu w lokalach mieszkalnych w blokach, a także na balkonach czy tarasach takich budynków.
W domach jednorodzinnych magazyny energii do 30 kWh będą mogły być montowane w pomieszczeniach gospodarczych lub garażach (na max. 2 stanowiska), o ile zostaną one wydzielone przeciwpożarowo od reszty domu (ściany i stropy o klasie EI 15 lub REI 15). Dodatkowo pomieszczenie z magazynem musi mieć czujkę dymu oraz czujkę tlenku węgla.
Dla większych magazynów (powyżej 30 kWh) wymogi rosną - konieczne są wyższe klasy odporności ogniowej ścian (EI 30 lub EI 60) oraz bezpośrednie wyjście na zewnątrz, okno lub brama w pomieszczeniu.
Inteligentne sterowanie i zdalny dostęp - kontrowersje, rząd się wycofał
Warto też przy okazji wspomnieć o drugim, mocno kontrowersyjnym projekcie (Ministerstwa Energii), który dotyczył monitorowania i sterowania instalacjami powyżej 0,8 kW. Zakładał on, że operatorzy sieci mogliby zdalnie kontrolować mikroinstalacje, co wymagałoby udostępnienia portu komunikacyjnego w inwerterze. Oficjalnie rząd wycofał się z tych zapisów, minister energii obiecał, ze nie znajdą się w projekcie.
Kiedy wejdą w życie nowe warunki techniczne dla fotowoltaiki?
Główna część rozporządzenia ma zacząć obowiązywać od 20 września 2026 roku. Niektóre przepisy dotyczące wykorzystania energii słonecznej wejdą w życie nieco później – pod koniec 2026 r., a wymogi dla budynków mieszkalnych w zakresie OZE nawet pod koniec 2029 r.
Nowe przepisy mają być krokiem w stronę profesjonalizacji branży PV. Choć dodatkowe zabezpieczenia, takie jak wyłączniki awaryjne czy specjalne obudowy przewodów, mogą nieznacznie podnieść koszt inwestycji, mają one na celu wyeliminowanie ryzyka pożarowego i ułatwienie pracy służbom ratowniczym. Jeśli planujesz montaż fotowoltaiki w najbliższych latach, warto już teraz uwzględnić te standardy w rozmowach z instalatorem.
18
