Nowe okna i wilgoć w mieszkaniu. Dlaczego po wymianie stolarki robi się duszno?

Nowe okna miały zatrzymać ciepło i obniżyć rachunki. Tymczasem po remoncie szyby parują, w sypialni robi się duszno, a na ścianie pojawiają się ciemne plamy. Przyczyną nie zawsze jest wada stolarki. Często to sygnał, że zabrakło nawiewu potrzebnego do działania wentylacji. Wyjaśniamy, jak rozpoznać problem i co zrobić, zanim wilgoć przerodzi się w pleśń.

Para wodna i skroplona wilgoć na oknie w zimowy poranek
Autor: Getty Images/ Getty Images

Dlaczego po wymianie okien rośnie wilgotność w mieszkaniu?

Stare okna bywały nieszczelne. Powietrze przedostawało się przez szczeliny między ramą a skrzydłem lub w połączeniach stolarki z murem. Był to niekontrolowany nawiew, powodujący straty ciepła, ale wspomagający wentylację grawitacyjną.

Nowe okna znacznie ograniczają takie przenikanie powietrza. To ich zaleta energetyczna, pod warunkiem że mieszkanie ma zapewnioną inną drogę nawiewu. Jeśli jej nie ma, kanały wentylacyjne w kuchni i łazience mogą usuwać zbyt mało powietrza. Para wodna z gotowania, kąpieli, prania i codziennego użytkowania zostaje w pomieszczeniach dłużej. Wraz z nią mogą gromadzić się zapachy i wydychany dwutlenek węgla.

Dlatego uczucie zaduchu po montażu okien nie musi oznaczać, że okna są wadliwe. Może świadczyć o tym, że poprawiono szczelność przegród, lecz nie dostosowano wentylacji. Na to ryzyko zwraca uwagę również Państwowa Straż Pożarna.

Parujące szyby i pleśń przy oknie. Kiedy winna jest wentylacja, a kiedy montaż?

Wilgoć staje się widoczna tam, gdzie wilgotne powietrze styka się z chłodną powierzchnią. Krople na szybie od strony pomieszczenia, mokre narożniki i czarne naloty na ościeżach mogą więc towarzyszyć słabej wymianie powietrza. Nie dowodzą jednak jej niesprawności.

Nowe pakiety szybowe są zwykle cieplejsze od starych przeszkleń. Kondensacja może zatem pojawić się nie na środku szyby, lecz w chłodniejszym miejscu: przy ramie, nadprożu, na nieocieplonym ościeżu albo za szafą ustawioną przy zewnętrznej ścianie. Takie miejsca warto zbadać pod kątem mostków cieplnych.

Inaczej należy potraktować mokrą plamę pod parapetem, szczególnie jeśli powiększa się po deszczu. Trzeba wtedy sprawdzić szczelność montażu, obróbek i połączenia okna ze ścianą. Źródłem wilgoci może też być przeciek instalacji lub niedosuszenie materiałów po remoncie. Z kolei zaparowanie między taflami szyby zespolonej sugeruje problem z samym pakietem szybowym, a nie z wilgotnością pokoju.

Jaka wilgotność powietrza jest prawidłowa?

Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) zaleca, aby wilgotność względna w domu była niższa niż 60 proc., a najlepiej wynosiła 30–50 proc. To orientacyjne zalecenie, nie gwarancja, że pleśń nie wystąpi. Na bardzo zimnej ścianie może rozwinąć się również wtedy, gdy higrometr ustawiony w środku pokoju pokazuje niższy wynik.

Warto przez kilka dni notować odczyty higrometru i termometru w sypialni oraz salonie. Istotne są pomiary rano, po kąpieli, gotowaniu i wietrzeniu. Jednorazowy odczyt nie pozwala jeszcze rozpoznać źródła wilgoci.

Jak sprawdzić wentylację po wymianie okien?

Najpierw ustalmy, jaki system działa w budynku. Przy wentylacji grawitacyjnej świeże powietrze powinno napływać do pokoi, przepływać przez mieszkanie i być usuwane przez kanały w kuchni oraz łazience. Potrzebne są więc zarówno sprawne kratki wywiewne, jak i nawiewniki lub inne przewidziane doprowadzenie powietrza. Ważne są też szczeliny i otwory umożliwiające przepływ pod drzwiami wewnętrznymi.

Przyłożenie cienkiej kartki do kratki pozwala jedynie orientacyjnie sprawdzić, czy w danym momencie występuje ciąg. Jeśli po uchyleniu okna wywiew działa wyraźnie lepiej, może to wskazywać na niedobór nawiewu. Taka próba nie zastępuje jednak pomiarów — działanie wentylacji grawitacyjnej zmienia się wraz z temperaturą zewnętrzną i wiatrem.

Gdy problem utrzymuje się, warto zgłosić go zarządcy budynku lub zamówić kontrolę u osoby z odpowiednimi kwalifikacjami. Specjalista powinien ocenić drożność przewodów, kierunek i siłę ciągu oraz dopływ powietrza. W domu jednorodzinnym przegląd organizuje właściciel. Prawo budowlane przewiduje coroczne kontrole przewodów kominowych, w tym wentylacyjnych.

Nawiewniki okienne czy częste wietrzenie? Co pomaga na wilgoć?

Jeśli przyczyną jest brak dopływu powietrza do mieszkania z wentylacją grawitacyjną, rozwiązaniem mogą być odpowiednio dobrane nawiewniki okienne albo ścienne. Modele higrosterowane zmieniają stopień otwarcia w zależności od wilgotności, a ciśnieniowe reagują na różnicę ciśnień. O ich liczbie i parametrach powinny decydować wymagania konkretnego lokalu i systemu wentylacji.

Sama funkcja mikrowentylacji, czyli ustawienie okucia w pozycji rozszczelnienia, nie jest automatycznie równoważna prawidłowo dobranemu nawiewnikowi. Z kolei w domu z zaprojektowaną wentylacją mechaniczną nawiewno-wywiewną powietrze jest dostarczane przez instalację; dokładanie nawiewników bez analizy mogłoby zakłócić jej pracę.

Doraźnie pomaga intensywne wietrzenie, szczególnie po kąpieli i gotowaniu. W chłodnych miesiącach powietrze zewnętrzne po ogrzaniu zwykle skutecznie odbiera nadmiar wilgoci z wnętrza. Trzeba też zadbać o ogrzewanie, nie zasłaniać grzejników, odsunąć duże meble od zimnych ścian i ograniczyć suszenie prania w niewentylowanych pomieszczeniach. Osuszacz może poprawić sytuację przejściowo, ale nie zastąpi dopływu świeżego powietrza ani naprawy przecieku.

Zobacz w galerii najpiękniejsze domy podcieniowe w Polsce

Czego nie robić, gdy po wymianie okien pojawia się wilgoć?

Nie warto samodzielnie wycinać uszczelek, zaklejać kratek ani montować przypadkowego wentylatora w przewodzie wentylacyjnym. Mogą zakłócić pracę instalacji. Szczególnej ostrożności wymagają lokale z gazowym podgrzewaczem wody lub innym urządzeniem z otwartą komorą spalania: brak nawiewu i niewłaściwy ciąg mogą zwiększać ryzyko zatrucia tlenkiem węgla. W takim mieszkaniu kontrola wentylacji ma znaczenie nie tylko dla komfortu, lecz także dla bezpieczeństwa.

Nie należy też poprzestawać na zamalowaniu pleśni. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje na związek długotrwałego zawilgocenia i pleśni ze zwiększoną częstością problemów oddechowych oraz alergii. Aby ograniczyć nawroty, trzeba przede wszystkim usunąć przyczynę wilgoci.

Co zrobić, jeśli problem pojawił się zaraz po montażu?

Zrób zdjęcia plam i zaparowanych szyb, zapisz datę wymiany stolarki oraz wyniki pomiarów wilgotności. Sprawdź dokumentację okien i to, czy przewidziano nawiew. Następnie zleć ocenę wentylacji, a przy mokrych ościeżach lub parapetach również kontrolę montażu. Jeśli podejrzewasz usterkę wykonawczą, zgłoś ją pisemnie i zachowaj dokumentację.

Wniosek jest prosty: szczelne okna i zdrowy mikroklimat nie wykluczają się. Warunkiem jest sprawna, prawidłowo dobrana wentylacja i suche, dobrze zaizolowane połączenia okna ze ścianą. Zanim kupisz preparat na pleśń lub osuszacz, ustal, skąd bierze się wilgoć — inaczej problem może powrócić.

Debata Muratora: Cyfrowy fachowiec. Jak budować zaufanie nie tylko na budowie
Materiał sponsorowany
Murowane starcie
Okna – plastikowe czy aluminiowe? MUROWANE STARCIE
ROLKI