Spis treści
Naturalne bariery przed słońcem
Zanim przejdziemy do rozwiązań technicznych, warto pamiętać o naturze. Drzewa liściaste, strategicznie posadzone wokół domu, stanowią doskonałą naturalną barierę przed słońcem. Latem, gdy bujnie zakwitną, zacieniają nie tylko taras, ale i wrażliwe na nagrzewanie przeszklenia na elewacji południowej lub zachodniej. Zimą, po opadnięciu liści, nie blokują dostępu światła słonecznego, które może dogrzewać wnętrza. Podobną funkcję pełnią wysunięte okapy, choć ich skuteczność jest zmienna i zależna od kąta padania słońca.
Jeśli wokół domu brakuje naturalnych osłon, na przykład z powodu małej działki lub specyfiki zabudowy, konieczne staje się zastosowanie sztucznych systemów zacieniających. Dotyczy to zwłaszcza okien połaciowych, które w upalne dni potrafią zamienić poddasze w prawdziwą "saunę".
Rolety zewnętrzne, markizy i markizolety
Jednym z najskuteczniejszych sposobów zasłaniania przeszkleń są rolety umieszczone na zewnątrz. Ich najważniejszym elementem jest tak zwany płaszcz z wąskich profili (lamelek) połączonych wzajemnie uszczelniającymi elementami z gumy lub podklejonych od spodu przeźroczystą tkaniną nośną ograniczającą przepływ ciepła. Szerokość i długość płaszcza dostosowywana jest do wymiarów okna. Płaszcz przesuwa się w górę i w dół po prowadnicach bocznych przymocowanych do ościeżnic lub do wnęk okiennych. Zwijany jest na walec umieszczony w skrzynce zwanej kasetą. Miejsce kasety znajduje się tuż nad oknem. W sprzedaży są rolety do okien pionowych oraz do okien dachowych.
Zamiast rolet można wybrać markizy do okien pionowych lub markizolety. Ich płaszcz jest wykonany z tkaniny częściowo przepuszczającej światło. W odróżnieniu od rolet po zamknięciu nie odcinają dopływu słońca, nie zabezpieczają przed włamaniem i nie poprawiają izolacyjności termicznej okien. Markizolety, inaczej niż markizy, mogą się od pewnej wysokości odchylać od pionu na zewnątrz. Projektując dom, można pokusić się o zainstalowanie żaluzji zewnętrznych. Tworzą one całe konstrukcje ścienne, dodając budynkowi nowoczesnego charakteru. Ich lamelami można sterować od wewnątrz, regulując natężenie światła dziennego wpadającego do środka. W domach o klasycznej architekturze alternatywą dla rolet lub żaluzji są okiennice, dostępne w ogromnym bogactwie kształtów i form.
Gdy dom ma duże przeszklenia, radzimy zamontować nad nimi markizy. Po otwarciu tworzą one nad tarasem rodzaj zadaszenia. Gwarantują więc cień nie tylko w środku budynku, ale też na tarasie. Niestety, mimo że zazwyczaj są zaimpregnowane, wytrzymują tylko niewielkie opady i przy większych deszczach trzeba je zwijać.
Do okien połaciowych można też kupić markizy mające płaszcz z tkaniny odpornej na szkodliwe warunki atmosferyczne.
i
Rolety wewnętrzne, okiennice i zasłony
Najpopularniejsze są rolety wewnętrzne, o płaszczu tkaninowym. Wiele z nich można zamontować samodzielnie. Rolety takie różnią się między innymi stopniem przepuszczalności światła, wyrażanym przez producentów w procentach. Znajdziemy też modele, które dzięki materiałowi, z jakiego wykonany jest płaszcz, i szczelnym prowadnicom bocznym potrafią całkowicie odcinać dostęp słońca do pomieszczeń. Łatwe sterowanie natężeniem światła dziennego to domena żaluzji, których metalowe, tworzywowe lub drewniane wąskie lamelki można ustawiać pod różnymi kątami, a w razie potrzeby podciągać na określoną wysokość do góry.
Poziom nasłonecznienia zdolne są regulować także modne obecnie rolety typu noc-dzień. Mają one płaszcz dwuwarstwowy, zbudowany z naprzemiennie umieszczonych pasów siatki i tkaniny. Podczas rozwijania bądź zwijania pasy części przedniej i tylnej na przemian zachodzą na siebie i się rozchodzą, dając różne warianty zacienienia.Stopień zaciemnienia zależy od koloru i stopnia przejrzystości płaszcza. Płaszcz może też zostać całkowicie podciągnięty do góry i schowany w kasecie, żeby odsłonić widok na okolicę lub żeby umyć szybę.Oferowane są również takie modele rolet dzień-noc, które zapewniają stuprocentowe odcięcie światła dziennego.Z drewna lub tworzywa sztucznego produkuje się shuttersy, czyli okiennice wewnętrzne. Ich rama ma przeważnie wypełnienie z wąskich lamelek, poruszających się podobnie jak żaluzje. Shuttersy zamawiamy pod wymiary okien lub większych przeszkleń. Popularność zawdzięczają niezaprzeczalnym walorom estetycznym.
Oczywiście z promieniami słonecznymi dobrze radzą sobie tradycyjne zasłony oraz ich nowocześniejsza odmiana – zasłony panelowe. Składają się one z jednego, dwóch lub kilku pionowych paneli (nazywanych panel trackami) mogących poruszać się w lewo lub prawo po prowadnicy szynowej, będącej odpowiednikiem karnisza.
- Przeczytaj również: Ceny rolet zewnętrznych z montażem 2026. Ile kosztuje dziś ta usługa?
Tak pożądane zimą zyski ciepła od promieniowania słonecznego latem mogą łatwo podnieść temperaturę w pomieszczeniach i powodować ich przegrzewanie. Jednocześnie szczelne i dobrze izolowane przegrody zewnętrzne mogą nie oddawać ciepła tak szybko, jak jest to konieczne. Dlatego zarówno na etapie projektowania, jak i realizacji powinno się przewidzieć rozwiązania, które po pierwsze ograniczą ilość zysków ciepła od słońca w okresie letnim, po drugie pozwolą na ich szybkie usunięcie. Główne przyczyny nagrzewania się budynków w okresie letnim to:
- brak elementów zacieniających, głównie na oknach od strony południowej, zachodniej i wschodniej;
- niewłaściwa regulacja i eksploatacja systemów wentylacji mechanicznej i centralnego ogrzewania;
- brak albo niewystarczająca liczba otwieranych okien lub otworów wentylacyjnych umożliwiających przewietrzanie nocne;
- zbyt duża masa akumulacyjna wyeksponowana na działanie słońca. Im więcej energii cieplnej zostanie zakumulowane, tym trudniej będzie wnętrze wychłodzić i będzie to dłużej trwać.
dr inż. Szymon Firląg
i
8
Osłony do okien połaciowych – specjalne wyzwanie
Okna połaciowe, ze względu na swoje skośne ustawienie, są szczególnie narażone na przegrzewanie. W ich przypadku zewnętrzne markizy lub rolety są absolutnie kluczowe dla utrzymania komfortu termicznego na poddaszu. Uzupełnieniem mogą być wewnętrzne rolety materiałowe (często z prowadnicami bocznymi) lub żaluzje, które pozwalają na regulację światła i dekorację wnętrza.
Inteligentne sterowanie – komfort na wyciągnięcie ręki
Współczesne osłony okienne oferują różnorodne systemy sterowania: od manualnego, przez elektryczne (na przełącznik lub pilot), aż po pełną integrację z systemami inteligentnego domu. Dzięki temu rolety, markizy czy żaluzje mogą automatycznie reagować na warunki pogodowe (np. opuszczać się, gdy słońce mocno świeci, lub zwijać przy silnym wietrze), a także być sterowane za pomocą aplikacji na smartfonie, nawet gdy jesteśmy poza domem. To nie tylko wygoda, ale i dodatkowa oszczędność energii.
Wybór odpowiednich osłon okiennych to inwestycja w komfort cieplny, niższe rachunki za energię i estetykę domu. Pamiętaj, że najskuteczniejsze są rozwiązania zewnętrzne, które blokują ciepło, zanim dostanie się ono do wnętrza. Osłony wewnętrzne doskonale je uzupełniają, oferując kontrolę nad światłem i dekorację. Staranne zaplanowanie systemu zaciemnienia pozwoli Ci cieszyć się przyjemnym chłodem w domu, nawet w największe upały.
