Pytanie
Kilka lat temu odziedziczyłem po rodzicach dom, w którym chciałbym zamieszkać. Ponieważ w różnych dokumentach (rachunki za gaz, energię itp.) widnieją różne numery budynku, udałem się do urzędu miasta, by wyjaśnić sprawę. Powiedziano mi, że budynek prawdopodobnie w ogóle nie został zgłoszony do użytkowania. Jest to dziwne, gdyż urząd pobiera od ponad 15 lat podatek od nieruchomości (od gruntu i budynku). Czy można domniemywać, że urząd zagubił dokumenty związane z zakończeniem budowy, czy też może nielegalnie pobiera podatek, skoro obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku?
Odpowiedź:
Gdzie składamy zawiadomienie o zakończeniu budowy?
Zawiadomienie o zakończeniu budowy składa się w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego. Zgodnie z Prawem budowlanym powinno to nastąpić w ciągu 14 dni od zakończenia robót.
Fakt dokonania zgłoszenia i braku sprzeciwu ze strony nadzoru budowlanego może być – na wniosek zainteresowanego – potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez nadzór budowlany. Takie zaświadczenie może być potrzebne do nadania numeru porządkowego lub przy zameldowaniu, natomiast nie jest wymagane przy zgłaszaniu obiektu do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w przypadku budynków lub budowli powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli bądź budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Właściciele (osoby fizyczne) są obowiązani złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych sporządzoną na urzędowym formularzu w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego, czyli od wybudowania obiektu.
Może się zatem zdarzyć, że poprzedni właściciel zgłosił budynek do opodatkowania, ale nie dokonał zawiadomienia o zakończeniu budowy w nadzorze budowlanym. Są to dwie różne sprawy, choć inwestorzy czasem mylą te zgłoszenia. Skoro budynek został ujęty w urzędowej ewidencji podatkowej nieruchomości, to jak najbardziej prawidłowe jest jego opodatkowanie.
Natomiast odrębnie trzeba uregulować kwestię zakończenia budowy w nadzorze budowlanym oraz problem numeracji budynku. Zazwyczaj w celu uporządkowania kwestii budowlanych wystarcza, że następca prawny złoży w nadzorze budowlanym zawiadomienie o zakończeniu budowy z wyjaśnieniem stanu faktycznego, to jest dlaczego robi to tak późno i z ewentualną informacją o braku wymaganej dokumentacji (dziennik budowy, oświadczenie kierownika budowy, protokoły odbiorów), jeśli nie otrzymał jej od poprzedniego właściciela. Organy nadzoru budowlanego w takich sytuacjach zazwyczaj nie robią problemu i akceptują milcząco takie spóźnione zgłoszenie do użytkowania.
Jak nadać domowi numer porządkowy?
Natomiast oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym lub jego zmiana (sprostowanie) może nastąpić z urzędu, częściej jednak to zainteresowany właściciel musi wystąpić z odpowiednim wnioskiem do urzędu gminy. Nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym, dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest uproszczone i ma w założeniu jedynie sprowadzać się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości na podstawie między innymi aktualnego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości wynikającego z odrębnych dokumentów (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07). Dokumentem potrzebnym do nadania (sprostowania) numeru porządkowego może być zatem któryś z wymienionych niżej dokumentów urzędowych:
- wypis i wyrys z ewidencji gruntów z uwidocznionym budynkiem;
- wypis z kartoteki budynków lub
- zaświadczenie o zgłoszeniu budynku do użytkowania. Z uwagi na to, że przepisy szczegółowo nie regulują tej kwestii, warto spytać w miejscowym urzędzie, czego wymaga, i postarać się o uzyskanie potrzebnego dokumentu.
