Spis treści
Piękno witrażowych okien od zawsze budziło chęć wykonywania ich tańszymi metodami. Warto wspomnieć chociaż malarstwo na szkle. Kilkadziesiąt lat temu opracowano metodę tworzenia imitacji witraży, które do złudzenia przypominają oryginały. Do wyrobu stosuje się samoprzylepną taśmę ołowianą, kolorowe folie samoprzylepne i elementy szklane o różnych kształtach. Technologia ta zrodziła się w Anglii a wykonane przy ich pomocy witraże zyskały sobie w wielu krajach bardzo dużą popularność.
Witraże – piękne i pracochłonne
Szkło witrażowe nadaje każdemu elementowi szklanemu indywidualny wygląd i charakter. Nic więc dziwnego, że w dobie seryjnych wyrobów cieszy się dużym zainteresowań klientów. Witraże są niezwykle kosztowne w produkcji. Najpierw wymagają artystycznego projektu, później mozolnego docinania różnokolorowych szklanych elementów, oraz łączenia ich w całość lutowanymi ramkami z ołowiu. Cały ten proces przebiega ręcznie. Wymaga mnóstwa czasu oraz olbrzymiej wiedzy technicznej i artystycznej.
Witraż angielski
Podstawową zaletą „sztucznego” witraża jest to, że można go wykonać własnoręcznie. Witrażem lub elementem witrażowym można ozdobić każdą taflę szkła, np. w oknie, osłonę balustrady schodów, lustro, przeszklenia drzwi i mebli. System naklejanych witraży daje możliwość posiadania witraża niemal w każdym domu.
Wykonanie imitacji witraża elementami systemowymi jest wprawdzie dużo łatwiejsze od wykonania prawdziwego witraża, ale również wymaga cierpliwości i sporego nakładu pracy. Artystyczne witraże tego typu mają skomplikowane wzory i wykonywane są na zamówienie przez artystów i rzemieślników.
Witraż w częściach
Najpierw musi zostać opracowany projekt, witraża, uwzględniający jego specyficzny wygląd i podział obrazu na mniejsze elementy poprzedzielane ramkami. Oczywiście można skorzystać z katalogu projektów zawierającym kilkaset różnych propozycji wzorów. Są one przygotowane z myślą o wykorzystaniu wszystkich elementów i ich wariantów kolorystycznych dostępnych systemów witraży. Można także skorzystać z gotowych już wykonanych kolorowych elementów witrażowych, które wystarczy tylko nakleić na taflę szkła.
Witraż angielski – części składowe
Podstawowymi elementami systemu naklejanych witraży są taśmy ołowiane i folie. Taśma ołowiana to w zasadzie czysty ołów z akrylową warstwą samoprzylepną. Tworzy imitację ramek w witrażach. Licowa strona taśmy pokryta jest syntetyczną powłoką poliestrową utrwalaną w wysokiej temperaturze. Powłoki spełniają zadanie ochronne oraz dekoracyjne. Dzięki nim taśmy mogą mieć barwę nie tylko naturalnego ołowiu ale także: starego złota, mosiądzu, platyny, biała, czarną i grafitową. Taśmy mają owalny lub płaski kształt. Są szerokości 3-18 mm. i dostępne w rolkach od 25 metrów do 100 metrów długosci. Zestawy do samodzielnego wykonywania witraży zawierają 10 metrów taśmy.
Przezroczyste i nieprzezroczyste folie wykonane są z barwionego tworzywa poliestrowego. Występują w formie jednobarwnej oraz w formie tzw. marmurkowej z przecinającymi arkusze „żyłami” innego koloru. Efekt żył marmurowych jest uzyskiwany ręcznie, więc nie ma dwóch takich samych folii. Dostępne są również folie z efektem mrozu, piasku oraz z nadrukami. Folie są odporne na warunki atmosferyczne: niskie temperatury, wilgoć, promienie słoneczne.
Uzupełnieniem tych podstawowych elementów są kształtki z małych tafli szklanych. Można z nich zestawiać rozmaite geometryczne i kwietne wzory, np. w narożnikach lub centrum witraża. Kształtki szklane mają ścięte pod kątem krawędzie lub nacięcia na powierzchni, co nadaje wykonanemu z nich wzorowi trójwymiarowy efekt. Wykonane są ze szkła bezbarwnego lub barwionego w kolorach: zielonym, niebieskim, brązowym.
Taśmy i folie mają warstwę samoprzylepną natomiast szklane kształtki trzeba przyklejać do szyb specjalnym klejem utwardzanym promieniami UV. Stąd niezbędny jest zakup lampy emitującej to promieniowanie.
System witraży naklejanych obejmuje nie tylko elementy do ich wykonania ale także wszystkie potrzebne narzędzia i przyrządy: stojak na taśmy, wałek gumowy, dociskacz, wyciskaczka gumowa, płyn do mycia i odtłuszczania szyb, woda destylowana, nożyczki oraz nóż do ołowiu.
Witraż angielski - jak to się robi
Pierwszą czynnością jest dokładne sporządzenie projektu w wymiarach tafli szklanej. Projekt umieszcza się pod taflą i można przystępować do dzieła. Najpierw dokładnie zmywamy szybę płynem odtłuszczającym. Przycinamy ostrymi nożyczkami elementy z folii, które będą tworzyć nasz witraż. W przypadku zestawów „zrób to sam” elementy są już przycięte. Po zdjęciu papieru ochraniającego warstwę samoprzylepną spryskujemy folię wodą destylowaną. Naklejamy poszczególne fragmenty wzoru i dociskamy je wyciskaczką, usuwającą resztki wody spod folii. Po przyklejeniu przycinamy nożykiem wszelkie niedokładności. Po naklejeniu folii naklejamy wzory z kształtek szklanych, jeśli nasz projekt przewidywał ich użycie. Po przyklejeniu wszystkich elementów z folii i szkła rozpoczynamy przyklejać taśmę. W projekcie powinniśmy mieć dokładnie zaznaczone miejsca połączeń. Są one niezwykle istotne dla oddania naturalnego wyglądu witraża. Końcówki są łączone na styk i wymagają bardzo dokładnego docięcia. Taśma ołowiana powinna zakrywać brzegi elementów z kolorowej folii. Po naklejeniu taśmy dociskamy ją do szkła gumowym wałkiem, a brzegi i końcówki dociskaczem. Całkowite upodobnienie naklejanego witrażu do oryginału uzyskamy naklejając taśmę ołowianą również z drugiej strony szyby. Nie jest to jednak konieczne.
Niepowtarzalny efekt uzyskamy nawet używając samej taśmy ołowianej. Można ją przykleić na szybę, tworząc na szybie prostokątne, kwadratowe lub rombowe płaszczyzny, które upodobnią się do małych szybek poprzedzielanych cienkimi szprosami.
System naklejanych witraży jest wciąż wzbogacany o nowe elementy. Można go wykorzystać do tworzenia swoich własnych wzorów. Wystarczy je gdzieś tylko podpatrzeć.
- Przejdź do galerii: Kontrowersyjne budowy domów w Polsce
16
