Spis treści
Wykończenie lub remont elewacji budynków połączone są dzisiaj najczęściej z zastosowaniem warstwy izolacji cieplnej. Najbardziej popularnym sposobem wykonania termoizolacji jest metoda lekka-mokra, określana dzisiaj anglojęzycznym skrótem ETICS. System ocieplenia polega w niej na przymocowaniu do zewnętrznej powierzchni ściany warstwy materiału termoizolacyjnego i pokryciu go tynkiem. Stosuje się go zarówno w budynkach nowobudowanych, jak również już istniejących, przy wykonywaniu termorenowacji. Wszystkie czynności muszą być wykonywane w określonych warunkach i z zachowaniem środków ostrożności. Zaniedbanie i niedopatrzenie doprowadza do licznych uszkodzeń i błędów. Najbardziej powszechnym jest prowadzenie prac w nieodpowiednich warunkach, użycie nieodpowiednich materiałów czy ich niedbały montaż.
Robisz termoizolację – zakończ wcześniej inne prace
W budynkach nowych, w których zastosowana ma być tego typu izolacja, muszą być zakończone wszystkie prace wykończeniowe na zewnątrz wraz z pokryciem dachu i zamontowaniem stolarki drzwiowej i okiennej. W przypadku zastosowania metody lekkiej mokrej do ocieplenia budynków już użytkowanych nie jest konieczne naprawianie niewielkich uszkodzeń powierzchni tynków, płytkich rys, pęknięć i ubytków, ponieważ oprócz zaprawy klejowej jaką ocieplenie przymocowywane jest do ściany stosuje się dodatkowe mocowanie łącznikami mechanicznymi, które przejmują na siebie znaczną część obciążeń. W przypadkach wątpliwych, kiedy nie wiadomo czy dane uszkodzenie jest małe czy też nie powinniśmy zdecydować się na naprawę. Często okazuje się bowiem, że zewnętrzne uszkodzenie jest wynikiem bardziej poważnego procesu destrukcji ściany. Na podłożach bardzo mocno zniszczonych, np. liczne pęknięcia i wyłomy powyżej 10 mm, konieczne jest zastosowanie szyn, utrzymujących poszczególne warstwy ocieplenia i zapobiegające ich odwarstwieniu od ściany. W takich wypadkach należy przed wykonaniem robót skonsultować je z architektem lub inżynierem budownictwa.
Właściwa temperatura, ale nie tylko
Obciążenia działające na powłokę izolacyjną przenoszone są na konstrukcję obiektu poprzez spoinę klejową. Z tego względu skład zaprawy klejowej musi spełniać odpowiednie parametry, aby wytworzona z niego spoina charakteryzowała się dostateczną wytrzymałością. Producenci systemów elewacyjnych wytwarzają gotowe, suche zaprawy klejowe, do których ostatecznego przygotowania na miejscu budowy wystarczy dodać odpowiednią ilość wody i rozmieszać.
Sposób przygotowania zaprawy i temperatura w jakiej jest ona aplikowana ma bardzo duże znaczenie na wytrzymałość połączenia.
W przypadku warunków atmosferycznych ważna jest zarówno temperatura i wilgotność w czasie prac jak również w czasie wiązania i wysychania. Prace prowadzone powinny być w zakresie temperatur zalecanych przez producenta. Najlepszym okresem jest sezon letni, ale zarówno zbyt gorące dni jak i bardzo deszczowe nie sprzyjają robotom ociepleniowym. Ideałem byłaby temperatura ok. 20oC i wilgotność 65%. Takie warunki najczęściej zapewniają okresy późnej wiosny czy przełomu lata i jesieni. Jednak tego typu prace wykonuje się przez cały sezon letni, podczas którego warunki mogą nieco odbiegać od ideału.
Przeczytaj także: Jesteś niemądry i kupujesz bardzo stary dom? Rozumiemy cię i podpowiadamy, na co powinieneś zwrócić uwagę
Pomocne są osłony z tworzyw i włóknin naciągniętych na rusztowania. Pełnią różne funkcje, wśród których jedną z ważniejszych jest ochrona przed warunkami atmosferycznymi - słońcem i opadami. Są zabezpieczeniem nie tylko dla zaprawy klejącej, ale również dla warstwy zbrojącej, tynku i farby elewacyjnej. Nasłonecznienie i zbyt wysokie temperatury powodujące przyspieszone wiązanie i schnięcie nie są wskazane. Wystawienie świeżo wykonanej elewacji na silne słońce może spowodować reakcje, które zmniejszą wytrzymałość materiałów. Podobny efekt mogą wywołać obfite opady deszczu. Każdy z producentów zaznacza na karcie technicznej swojego wyrobu w jakim czasie wymaga on specjalnej troski.
Znaczenie ma również sposób w jaki przygotowuje się zaprawy czy tynki. Ilość wody, sposób mieszania to bardzo istotne elementy, na które może zwracać producent danego wyrobu. Zbyt mało lub za dużo wody, za wysokie lub za niskie obroty mieszadła czy bębna mogą wpłynąć na właściwości zaprawy. Trzeba trzymać się zaleceń producenta. Metoda „na oko” albo „zawsze tak robimy” może przynieść tylko szkody.
Wilgoć lub jej podejrzenie – zakaz wykonania termoizolacji
Bezwzględnym przeciwwskazaniem wykonania termorenowacji jest zawilgocenie ścian zewnętrznych. Przed podjęciem zabiegów termorenowacyjnych należy usunąć przyczynę zawilgocenia i pozwolić na odparowanie nadmiaru wilgoci. Warto też, poradzić się w takim przypadku fachowca, np. architekta.
Warstwa izolacji może przykryć zawilgocony mur, ale w krótkim czasie przy braku usunięcia źródła zacznie nasiąkać coraz bardziej, co w konsekwencji wpłynie najpierw na pogorszenie własności izolacyjnych a później całkowitej ich utracie. W przypadku zastosowania materiałów ograniczających dyfuzję pary wodnej jak styropian w murze stale będzie zwiększać się poziom wilgotności, co może doprowadzić do rozwoju grzybów, pleśni a w końcowym etapie nawet do jego destrukcji i katastrofy budowlanej.
Nieodpowiednie materiały – błąd, który wiele kosztuje
W zasadzie montaż styropianu i wełny mineralnej w systemach elewacyjnych metody lekkiej mokrej przebiega w podobny sposób. Różnice polegają na zastosowaniu odmiennych zapraw klejowych oraz tynków. Wynika to między innymi z tego że styropian jest materiałem nieprzepuszczającym pary wodnej natomiast wełna mineralna jest materiałem paroprzepuszczalnym. Z tego też względu zaprawy, tynki i farby użyte w systemach elewacyjnych wykorzystujących wełnę mineralną muszą również charakteryzować się całkowitą paroprzepuszczalnością.
Wybór jednego z materiałów ocieplających, styropianu lub wełny mineralnej, warunkuje więc użycie określonych przystosowanych do danego materiału klejów, jak również rodzaj tynku. W systemach elewacyjnych ze styropianową warstwą ociepleniową stosowane mogą być zarówno materiały o mineralnym składzie, jak również o składzie opartym na żywicach syntetycznych, np. akrylowe. W przypadku zastosowania wełny mineralnej musimy się zdecydować na czysto mineralne zaprawy i tynki lub wyroby krzemoorganiczne.
- Izolacja cieplna przez cały rok. Jak zatrzymać energię zimą i chronić dom przed przegrzewaniem latem
Trzy razy przymierz – musi być równo
Estetycznie i równo wykonana elewacja to ozdoba każdego domu bez względu na materiał wykończenia. Bardzo często elementy nie są zamontowane w jednej płaszczyźnie, a nierówności na powierzchni licowej warstwy izolacji cieplnej próbuje się niwelować potem zmianą grubości zaprawy warstwy zbrojącej. Przekracza się w ten sposób dopuszczalną grubość zaprawy, co powoduje jej uszkodzenia po związaniu i wyschnięciu. Często nierówności pomiędzy przyklejonymi płytami izolacji nie widać na pierwszy rzut oka, ale uwidaczniają się, kiedy po płaszczyźnie ściany ślizgają się promienie słoneczne.
Wszelkie nierówności powinno korygować się jeszcze na warstwie izolacji, najpierw podczas przymierzania płyt, a następnie już na etapie klejenia. Płyty nie mogą klawiszować, odstawać jedna od drugiej – muszą tworzyć jedną płaszczyznę. Powierzchnia styku sąsiednich płyt musi pozostać czysta, wolna od zaprawy klejowej. Klej, który wypłynie spod płyty na krawędź boczną, należy bezwzględnie usunąć. Płyty dociska się drewnianą deską i sprawdza poziomicą ich wypionowanie i płaskość za każdym razem. Również stosując mechaniczne łączniki trzeba uważać przy dociskaniu ich, aby nie zagłębiały się one w izolację, bo będzie to później widoczne na elewacji.
