Spis treści
To tu Tadeusz Zawadzki zostawił notatki, z których powstała książka
To tutaj powstał pierwowzór "Kamieni na szaniec" Aleksandra Kamińskiego. Niewielki drewniany domek na działce porośniętej sosnami w Zalesiu Dolnym ma cztery pomieszczenia na parterze i trzy pokoiki na poddaszu.
A jednak jest bardzo ważny. To letni dom rodziny Zawadzkich. To tu w szklanym gąsiorze zakopano wspomnienia Tadeusza Zawadzkiego „Zośki” z marcowej akcji pod Arsenałem. Jego zapiski zredagował później Aleksander Kamiński, tworząc słynną książkę „Kamienie na szaniec”. Dziś dom jest nazywany domem „Zośki”. I właśnie dobiegł końca remont tego budynku.
Gmina Piaseczno kupuje drewniany budynek i rozpoczyna prace
Dom należący kiedyś do rodziny Tadeusza „Zośki” Zawadzkiego został kupiony kilka lat temu przez gminę od właściciela prywatnego. Rozpoczęły się prace: remont budynku i przystosowania go do pełnienia funkcji kulturalno-oświatowo-muzealnych. Kolejnym etapem było zbadanie stanu budowli, zabezpieczenie elementów drewnianych i przygotowanie projektu modernizacji budynku w uzgodnieniu wszelkich szczegółów z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
- Po zabezpieczeniu w budżecie gminy Piaseczno środków na remont drewnianej willi został ogłoszony przetarg na realizację inwestycji. Został rozstrzygnięty w sierpniu. Renowacja rozpoczęła się w zeszłym roku i właśnie dobiega końca. Koszt przedsięwzięcia to blisko 6 mln zł. Gmina Piaseczno pozyskała na to zadanie dofinansowanie z Fundacji Most the Most w wysokości 1 mln zł - informuje UM Piaseczno. Dofinansowanie zostało przyznane w ramach konkursu "Nasz zabytek".
Budynek stanie się filią Muzeum Piaseczna, w której zgodnie z wcześniejszymi założeniami będzie ekspozycja upamiętniająca rodzinę Zawadzkich oraz Szare Szeregi i nieco szerzej działalność harcerzy zarówno podczas II wojny światowej, jak i lokalne harcerstwo powojenne - informowała muratordom.pl Joanna Ferlian-Tchórzewska, rzecznik Urzędu Miasta i Gminy Piaseczno.
Dom "Zośki" otwarty, jest wystaw stała. Godziny
Termin otwarcia wystawy stałej dla zwiedzających to 28 czerwca 2026.
Wystawa stała pt.: „Pięknie Żyć. Opowieść o rodzinie Zawadzkich”, jaką można tu oglądać, pokazuje:
- Losy rodziny Zawadzkich: ukazane w szerokim kontekście społecznym i przestrzennym.
- Historię Zalesia: losy jego mieszkańców, sąsiadów oraz przyjaciół rodziny, którzy współtworzyli ten unikalny klimat.
- Przedwojenne harcerstwo i konspirację: fascynujący obraz działalności Zawadzkich w czasie II wojny światowej.
- Legendę „Kamieni na szaniec”: kulisy powstawania legendarnej książki oraz słynnej Akcji pod Arsenałem.
Miejsce: Dom „Zośki”, ul. Królowej Jadwigi 11, Piaseczno (Zalesie Dolne). W sezonie letnim obiekt jest czynny we wtorki oraz w środy w godz. 10.00-17.00, natomiast w niedzielę w godz. 11.00-18.00.
Czytaj też:
Dom Turka wziął swą nazwę od cukierni, był świadkiem historii
14
Historia domu w Zalesiu Dolnym
Jak czytamy na stronie piaseczno.eu, duża działka w Zalesiu Dolnym przy Królowej Jadwigi należała do Wacława Radwana, malarza i grafika, profesora ASP. W latach 20. XX wieku Radwan postawił na niej dwa domy, oba według projektu Karola Sicińskiego - to on II wojnie odbudowywał Kazimierz Dolny.
W 1929 roku jeden z domów kupił Józef Zawadzki, chemik, profesor i późniejszy rektor Politechniki Warszawskiej. Rodzina Zawadzkich spędzała tu każde lato. Siostra „Zośki”, Anna wspominała później, że w Zalesiu grali z ojcem w tenisa, pływali kajakiem po rzece Jeziorce i jadali lody zrobione przez brata w specjalnej maszynce.
Wielką rolę dom w Zalesiu odegrał w czasie II wojny – stał się miejscem spotkań konspiracyjnych. Uczestniczyli w nich m.in. Stefan Rowecki „Grot”, Aleksander Kamiński, Jan Rossman i Stanisław Broniewski „Orsza”. Tutaj też, w ogrodzie, w szklanym słoju zakopano kilkanaście kartek – wspomnień „Zośki” z akcji pod Arsenałem.
Józef Zawadzki zmarł 22 lutego 1951 roku. Domem w Zalesiu opiekował się Anna, siostra Zawadzkiego. W 1981 roku majątek przepisała notarialnie na Zgromadzenie Sióstr Urszulanek. Ich własnością dom pozostał do połowy lat 90. XX wieku.
Później mieszkała w nim rodzina jednej z sióstr. Od 2007 roku dom stoi pusty. W 2009 roku został wpisany do rejestru zabytków, a w 2015 roku utworzono Fundację „Domu Zośki”. 26 października 2017 roku podpisany został akt notarialny, na mocy którego Gmina Piaseczno stała się właścicielem Domu "Zośki".
Letni dom Zawadzkich po remoncie - zdjęcia
6
