Spis treści
Projekt stanowi nowelizację rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów . Nowelizacja dostosowuje przepisy do zmian wprowadzonych ustawą z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie ludności oraz niektórych innych ustaw - obejmuje wprowadzenie zasad oznaczania punktów schronienia.
Punkt schronienia to nie schron
Punkt schronienia nie jest schronem. Nie musi więc mieć specjalnej konstrukcji, hermetycznych drzwi, urządzeń wentylacyjnych i filtrujących powietrze ani wyposażenia pozwalającego na długotrwałe przebywanie ludzi.
To nowa kategoria infrastruktury ochronnej wprowadzona w 2026 r. do ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Są to istniejące miejsca w budynkach lub innych obiektach, które mogą zapewnić ludziom podstawową i krótkotrwałą ochronę w razie nagłych zagrożeń. Chodzi m.in. o gwałtowne zjawiska pogodowe, ale również o ochronę przed skutkami użycia środków rażenia w razie konfliktu zbrojnego, przede wszystkim przed odłamkami.
Punktem schronienia może być: część piwnicy, parking podziemny, tunel czy przejście podziemne, jeśli zapewnia ono odpowiednią podstawową osłonę.
Tabliczki „PUNKT SCHRONIENIA” - jak będą wyglądały?
Oznaczenie ma być na tyle charakterystyczne, aby można było szybko odnaleźć bezpieczniejsze miejsce podczas zagrożenia. Podstawowym symbolem będzie międzynarodowy znak obrony cywilnej – niebieski równoboczny trójkąt na pomarańczowym tle.
Projekt przewiduje, że:
- na zewnątrz budynku znajdzie się tablica ze znakiem o wymiarach 20 × 20 cm,
- na drzwiach wejściowych do budynku zostanie umieszczona naklejka 8 × 8 cm,
- taki sam znak znajdzie się na drzwiach prowadzących do samego punktu schronienia,
- pod znakiem na budynku pojawi się zielona tablica o wymiarach 10 × 20 cm z białym napisem „PUNKT SCHRONIENIA”.
Według projektu właściciele lub zarządcy mają umieścić oznaczenia do 31 grudnia 2026 r.
Kto wyznacza punkty schronienia?
Właściciel budynku nie może sam zdecydować, że jego piwnica czy garaż jest oficjalnym punktem schronienia. Takie miejsca identyfikuje właściwy komendant powiatowy lub miejski Państwowej Straży Pożarnej. Informacja o nich jest następnie wprowadzana do systemu ewidencji infrastruktury ochronnej.
PSP informuje również właściciela lub zarządcę nieruchomości o tym, że w jego budynku został zidentyfikowany punkt schronienia. Oznacza to, że wspólnota, spółdzielnia, firma czy właściciel domu nie muszą samodzielnie oceniać, czy pomieszczenie spełnia wymagania.
Dlaczego punkty schronienia mają być oznaczone na stałe?
Chodzi przede wszystkim o czas. Podczas gwałtownej wichury, ostrzału lub innego nagłego zagrożenia człowiek nie powinien zastanawiać się, czy pobliska piwnica albo garaż nadają się do ukrycia. Oznaczenie ma od razu wskazać miejsce wcześniej zidentyfikowane przez PSP jako zapewniające podstawową ochronę. Dlatego znaki mają być umieszczane na stałe, podobnie jak oznaczenia przeciwpożarowe. Punkt schronienia różni się pod tym względem od miejsc doraźnego schronienia, które mogą być organizowane dopiero w określonej sytuacji zagrożenia.
Co musi zrobić właściciel budynku?
Projektowane przepisy wprowadzają obowiązek odpowiedniego oznaczenia takich miejsc. Najważniejszy obowiązek pojawia się w czasie zagrożenia. Jeżeli zostanie ogłoszony alarm, w szczególności alarm o zagrożeniu uderzeniem z powietrza, właściciel lub zarządca obiektu powinien w miarę możliwości udostępnić punkt schronienia osobom szukającym ochrony. W uzasadnieniu nowych przepisów wyjaśniono, że oznacza to udostępnienie miejsca wtedy, gdy jest to fizycznie możliwe, np. gdy właściciel, zarządca lub inna osoba mogąca otworzyć pomieszczenie znajduje się na miejscu.
Jak znaleźć najbliższy punkt schronienia?
Informacje o punktach schronienia mają być dostępne w Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony oraz w aplikacji na urządzenia mobilne, która ma wskazywać mieszkańcom lokalizację infrastruktury ochronnej. Państwowa Straż Pożarna udostępnia także mapę GdzieSięUkryć.pl, na której można sprawdzić miejsca znajdujące się w pobliżu domu, pracy czy szkoły. Wszyscy powinni zapoznać się z informacjami dostępnymi na ten temat, zanim dojdzie do zagrożenia. W sytuacji alarmowej może nie być czasu na szukanie informacji.
Co robić po ogłoszeniu alarmu?
Jeżeli w pobliżu znajduje się profesjonalny schron lub inny obiekt zbiorowej ochrony i można do niego szybko dotrzeć, zapewnia on wyższy poziom zabezpieczenia. Punkt schronienia pełni inną funkcję. Ma być łatwo dostępnym miejscem dającym podstawową ochronę wtedy, gdy trzeba ukryć się szybko.
Dlatego warto zapamiętać nowe oznaczenie: niebieski trójkąt na pomarańczowym tle oraz napis „PUNKT SCHRONIENIA”. Informuje, że Państwowa Straż Pożarna wcześniej zidentyfikowała to miejsce jako przydatne do tymczasowego ukrycia ludzi podczas nagłego zagrożenia.
