Procent służy do określenia stosunku dwóch wielkości względem siebie. 1 procent to jedna setna (1/100) część innej wielkości. Definiuje się go przez zapis w postaci ułamka o mianowniku 100. 15% to 15/100 innej wielkości, 120% to 120/100 innej wielkości. Procent określa się z użyciem symbolu "%”.
Z wielkością określoną w procentach spotkamy się nie raz. Są to na przykład takie sytuacje:
- rabat przy zakupach,
- należny podatek VAT lub inny,
- podwyżka opłat,
- prowizja za kredyt,
- stopa oprocentowania kredytu,
- stopa bezrobocia,
- wielkość inflacji,
- odsetki od lokaty bankowej,
- odsetki za zwłokę,
- część działki pod określone wykorzystanie,
- rozcieńczenie płynu.
Pamiętaj, że procent to zawsze ułamek jakiejś określonej wielkości. Musimy wiedzieć, co jest bazą, od której go liczymy.
Spis treści
Jak obliczyć, ile wynosi procent rabatu
Ile zapłacimy za okna, jeśli dostaliśmy od sprzedawcy 25% rabatu. Pierwotna wycena okien wynosi 18 500 zł. 25% rabatu należy obliczyć następująco: 25% x 18 500 = 25/100 x 18 500 = 25 : 100 x 18 500 = 0,25 x 18 500 = 4625 zł, tyle wynosi rabat. Zatem 18 500 zł – 4625 zł = 13 875 zł. To jest wycena okien po rabacie.
W uproszczeniu działania w celu obliczenia procentu to pomnożenie danej wielkości, np. ceny netto, przez ułamek określający wielkość procentu. Nie musimy więc zawsze wykonywać całego szeregu działań. Wystarczy szybkie mnożenie przez ułamek, jak w wyżej pokazanym przykładzie 18 500 x 0,25. Czyli 15% rabatu przy cenie wyjściowej 1600 zł obliczymy mnożąc 1600 x 0,15 = 240 zł.
Jak obliczyć cenę po rabacie
Jeśli pierwotnie cena tynków do domu wynosiła 12 000 zł, a uzyskaliśmy 12% rabatu, to to, ile zapłacimy, możemy szybko obliczyć, mnożąc cenę początkową przez różnicę procentów 100 - 12 = 88%, czyli 12 000 x 0,88 = 10 560 zł. Tyle zapłacimy ostatecznie za tynki.
Jak obliczyć, w jakim stopniu można rozcieńczyć farbę
Jeśli po otwarciu puszki z farbą okazuje się, że jest ona bardzo gęsta, niektórzy producenci dopuszczają jej rozcieńczenie przez dodanie 2% wody i dokładne wymieszanie. 2% obliczamy w odniesieniu do pojemności puszki farby, czyli 2% z puszki o pojemności 5 l to jest 5 x 0,02 = 0,1 l, czyli 100 ml, a z puszki o pojemności 2,5 l to jest 2,5 x 0,02 = 0,05 l, czyli 50 ml. Tyle wody możemy dolać do farby w puszkach odpowiedniej wielkości.
Z kolei jeśli chcemy wykorzystać farbę nawierzchniową do malowania podkładowego, możemy dolać do niej do 10% wody (jeśli dopuszcza to producent). W przypadku pojemnika o objętości 5 l będzie to 5 x 0,10 = 0,5 l. Do farby możemy więc dolać pół litra wody i po wymieszaniu pomalować nią podkład na kolorowej ścianie.
Jak szybko obliczyć należy procent podatku VAT
Niektóre wyroby budowlane są sprzedawane z podatkiem VAT wynoszącym 8 lub 23%. Na przykład 8% VAT od kwoty 150 zł obliczymy, mnożąc 150 x 0,08 = 12. Żeby od razu uzyskać wynik z VAT-em, mnożymy cenę netto przez odpowiednio 1,08 lub 1,23. Liczby te odpowiadają wartości 100% + 8% oraz 100% + 23%. Zatem za drzwi wejściowe, które kosztują 3200 zł netto, zapłacimy 3200 x 1,08 = 3456 zł (VAT 8%) lub 3200 x 1,23 = 3936 zł (VAT 23%).
Procent VAT a kupno z montażem lub bez niego
Niektóre wyroby można kupić z montażem i wtedy płaci się 8% VAT. Jeśli pewne prace budowlane możemy zorganizować sami i znamy też koszty montażu przez fachowca, który nam sprzeda materiał wraz z usługą montażu, możemy skalkulować, co się nam bardziej opłaca. Różnica między obiema stawkami wynosi 15%. Przyjmijmy, że brama garażowa kosztuje 2500 zł, z czego 8% to 200 zł, a 23% to 575 zł. Cena z VAT-em wynosi więc odpowiednio 2700 zł (8%) lub 3075 zł (23%). Różnica (15%) to 375 zł. Jeżeli zatem za montaż przez osobę, która towaru nam nie sprzeda, trzeba zapłacić do 375 zł, to opłaca się kupić bramę od razu z montażem, bo wydamy mniej pieniędzy, a otrzymamy produkt zainstalowany na gotowo.
Polecany artykuł:
Procent a punkt procentowy
Pewien kłopot czasem sprawia określenie procentu innej wielkości, która sama jest wyrażona w procentach. Na przykład sprzedawca udziela nam rabatu 10% i taki zapis mamy w umowie kupna-sprzedaży. Ale nie zadowala nas ta wielkość, więc negocjujemy ponownie. Co jest dla nas korzystniejsze? Czy to, że osiągniemy zwiększenie rabatu o 2%, czy o 2 punkty procentowe? Wbrew pozorom w takiej sytuacji lepsza jest druga propozycja. Zwiększenie rabatu o 2% należy bowiem traktować jako 2% z rabatu, który wynosi 10%, czyli 2/100 z 10 to 2 : 100 x 10 = 0,02%. W pierwszym wariancie więc rabat wynosi ostatecznie 10,02%.
Jeśli mowa jest o zwiększeniu o 2 punkty procentowe, to znaczy, że rabat będzie wynosić 10 + 2, czyli 12%. Ta propozycja jest dla nas korzystniejsza.
Przeczytaj też:
Jak obliczyć zdolność kredytową? Jak ją oceniają banki? >>>
Na zapisy "procent" i "punkt procentowy" należy zwracać uwagę przy zawieraniu lub renegocjowaniu umowy kredytu. Znajdziemy je także w relacjach dotyczących inflacji, stopy bezrobocia, wielkości podwyżek itp.
