Spis treści
Jak wygląda piątak lancetowaty?
Do niedawna mało znany piątak lancetowaty (łac. Pentas lanceolata) zdobywa w ostatnich latach coraz większą popularność. W naturalnym środowisku jest niedużym, wieloletnim krzewem, osiągającym około 1 m wysokości, ale w uprawie rzadko przekracza 30-50 cm wysokości.
Największą ozdoba piątaka lancetowatego są duże, kopulaste, półokrągłe kwiatostany, złożone z mnóstwa małych, pięciopłatkowych, gwiazdkowatych kwiatów, które w zależności od odmiany mogą być czerwone, amarantowe, jasnoróżowe, lawendowe lub białe. Kwiaty pojawiają się na szczytach pędów od czerwca aż do późnej jesieni i wspaniale kontrastują z zielenią dużych, szeroko lancetowatych, lekko owłosionych, silnie unerwionych i ząbkowanych na brzegach liści.
Piątak lancetowaty na balkonach i tarasach
Kwitnący piątak wygląda bardzo atrakcyjnie, dlatego z powodzeniem może konkurować nawet z popularnymi pelargoniami. Podobnie jak one ma duże, barwne kwiatostany, które pojawiają się na pędach przez całe lato. Doskonale nadaje się też do uprawy w pojemnikach, dlatego może być wspaniałą ozdobą balkonów i tarasów. Może też zdobić ogrodowe rabaty.
Ze względu na ładny pokrój, duże liście i oryginalne, barwne kwiaty, piątak lancetowaty najlepiej prezentuje się jako soliter, ale dobrze wygląda także w jednogatunkowych grupach. Nadaje się również do tworzenia kompozycji z innymi roślinami. W doniczce efektownie prezentuje się w zestawieniu z barwnymi odmianami bluszczu, dąbrówką rozłogową (np. odmianą 'Atropurpurea'), wilcem ziemniaczanym oraz karłowymi odmianami kocanki włochatej (np. 'Golden Leaved') i trzmieliny Fortune’a (np. 'Silver Carpet').
Piątak lancetowaty na ogrodowych rabatach
W ogrodzie może być sadzony w pojemnikach ustawianych na trawniku lub tworzyć na rabacie ciekawe kompozycje z petuniami, celozją pierzastą, heliotropem, angelonią i ozdobnymi trawami. Sprawdza się także jako obwódka ścieżki lub trawnika.
Piątaki lancetowate znakomicie prezentują się również w oranżerii lub ogrodzie zimowym, gdyż w warunkach szklarniowych czują się znakomicie.
Przeczytaj też: Sezonowe kwiaty balkonowe, które nadają się na rabaty ogrodowe
Czy uprawa piątaka lancetowatego jest trudna?
Niestety, mimo całej swojej urody piątak lancetowaty nie jest łatwy w uprawie. Należy do grona gatunków egzotycznych, pochodzących z tropikalnych rejonów świata (południowa Afryka), dlatego chcąc w pełni cieszyć się jego urodą, musimy zapewnić mu odpowiednie warunki.
- Jeśli przez całe lato ma obficie kwitnąć i zachować ładny, gęsty, zwarty pokrój, musi mieć przede wszystkim zapewnione słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru stanowisko - w miejscu ocienionym lub nawet półcienistym jego pędy zaczynają się wyciągać, a kwitnienie słabnie.
- Roślina musi być też systematycznie, lecz umiarkowanie podlewana (ziemia w doniczce powinna być stale lekko wilgotna, ale nie mokra), gdyż tak samo źle znosi suszę jak i zalanie. Długotrwałe zaleganie wody w strefie korzeniowej jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów w uprawie tej rośliny. Prowadzi to do gnicia korzeni, co w krótkim czasie może zniszczyć nawet najzdrowszy okaz.
- Do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebuje też żyznego, próchniczego podłoża o obojętnym lub lekko zasadowym odczynie, gdyż kwaśnej ziemi nie toleruje. Gleba musi być przede wszystkim przepuszczalna i dobrze napowietrzona. Ciężka, zbita ziemia uniemożliwia korzeniom swobodny dostęp do powietrza, co zaburza ich prawidłowe funkcjonowanie i prowadzi do zastoin wody.
- W sezonie wegetacyjnym oczekuje też systematycznego zasilania wieloskładnikowymi nawozami dla roślin kwitnących (powinny zawierać wapń), gdyż ze względu na obfite kwitnienie, szybko wyczerpuje z podłoża składniki odżywcze.
- Jednym z ważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w jego uprawie jest też usuwanie przekwitłych kwiatostanów, dzięki czemu dłużej i obficiej kwitnie.
Jak zimować piątak lancetowaty?
Trzeba pamiętać, że piątak lancetowaty pochodzi z tropików i jest wybitnie ciepłolubny, dlatego zimy na zewnątrz w naszym klimacie nie przetrwa (już temperatury poniżej 5°C mogą być dla niego zabójcze). Można wprawdzie spróbować przechować go do następnego roku w chłodnym, widnym pomieszczeniu (o temperaturze 10-15°C), ale nie zawsze się to udaje, a jeśli nawet piątak doczeka wiosny, w kolejnym roku straci swój ładny, zwarty pokrój (miniaturowe egzemplarze oferowane wiosną w sprzedaży, często uzyskują swoją formę dzięki stosowanym przez hodowców środkom np. preparatom skarlającym), dlatego zwykle uprawiany jest jako roślina sezonowa.
Jeśli uda nam się przechować piątaka przez zimę, na przedwiośniu (w lutym-marcu), możemy pobrać z jego pędów sadzonki wierzchołkowe i ukorzenić je w wilgotnym podłożu lub kupić wiosną młode sadzonki na targu bądź w centrum ogrodniczym.
Nie przegap:
- Kwiaty balkonowe: TOP 10 – kwiaty do skrzynek balkonowych
- Rośliny balkonowe o ozdobnych liściach wypełniające kompozycje w pojemnikach
Piątak lancetowaty – magnes na motyle i pszczoły
Walory estetyczne to nie jedyny powód, dla którego warto zaprosić piątaka na swój balkon lub do ogrodu. Jego drobne, rurkowate kwiaty, zebrane w gęste baldachy, są niezwykle atrakcyjne dla owadów zapylających. Roślina ta skutecznie wabi motyle oraz pszczoły, stając się dla nich cennym źródłem nektaru przez całe lato aż do jesieni.
Sadząc piątaka, nie tylko zyskujemy piękną i długo kwitnącą ozdobę, ale również aktywnie wspieramy lokalną bioróżnorodność. Obserwowanie uwijających się wokół kwiatów kolorowych motyli i pracowitych pszczół to dodatkowa przyjemność, która czyni tę roślinę nieocenionym wsparciem dla każdego ogrodu przyjaznego naturze.
