Spis treści
Drzewa są bardzo ważnym elementem kompozycji, decydują o charakterze ogrodu, zwiększają komfort wypoczynku. Można je mieć w każdym ogrodzie, ponieważ duża liczba odmian dostępnych w sprzedaży pozwala wybrać odpowiednią roślinę na każdą, nawet bardzo małą działkę. Czy w niewielkim ogrodzie jest miejsce na drzewa? Wiele osób rezygnuje z nich w obawie, że zajmą dużo przestrzeni i zdominują działkę. Czy słusznie?
Dlaczego warto sadzić drzewa w ogrodzie?
Ich malowniczy kształt i wielkość sprawiają, że ogród wygląda na dojrzały, a widoczne zza płotów korony powodują, że zyskuje też przestrzeń publiczna. Gęste, pokryte soczyście zielonymi liśćmi gałęzie tworzą dobre tło dla innych roślin, a odmiany o intensywnym zabarwieniu lub nietypowej formie stają się głównym punktem kompozycji ogrodowej. Drzewo posadzone przy tarasie może zastąpić dach, markizę lub parasol ogrodowy. Tym bardziej że nie tylko daje cień, lecz także poprawia mikroklimat – zwiększa wilgotność otoczenia, pochłania dwutlenek węgla i wydziela tlen (na przykład 100-letni buk w ciągu godziny produkuje aż 1200 l tlenu!). Drzewa oczyszczają powietrze, ponieważ ich korony zatrzymują kurz, toksyczne gazy i metale ciężkie.
Czy drzewa mogą być problemem?
Część podziemna drzewa z grubsza odwzorowuje część nadziemną – silne korzenie sięgają mniej więcej na szerokość korony. W co najmniej takiej odległości od budynków powinny być sadzone drzewa (oczywiście bierze się pod uwagę wielkość dojrzałej rośliny). Wystarczy przestrzegać tej zasady, a znikną obawy, że korzenie zagrożą fundamentowi, a konary zniszczą elewację. Odpowiednią odległość należy także zachować od umieszczonych w ziemi instalacji.
Problemem na zadrzewionych działkach bywają również opadające jesienią liście. Koniecznie trzeba je przed zimą zgarnąć z trawnika, ponieważ gdy są mokre i zleżałe, tworzą nieprzepuszczalną dla powietrza warstwę, pod którą mogą gnić źdźbła traw. Z tego samego powodu liście z drzew nie powinny przykrywać zimozielonych roślin.
Trochę pracy będą też mieli właściciele oczek wodnych. Liście opadające na dno gniją, w wyniku czego wzrasta grubość warstwy mułu i tworzą się toksyczne gazy, które w niewielkich zbiornikach mogą być zabójcze dla zwierząt wodnych. Dlatego jesienią liście trzeba usunąć z lustra wody czerpakiem lub grabiami, by nie osiadły liście, które spadają z wysokich drzew rosnących blisko domu i zapychają rynny.W sprzedaży są specjalne urządzenia do samodzielnego udrażniania rynien, można też zlecić ich oczyszczenie firmie. Dobrym rozwiązaniem jest także montaż siatki ochraniającej rynny.
Jak wybrać drzewa do małego ogrodu?
Kupując drzewa, trzeba się kierować wielkością działki (wolno rosnące odmiany mogą osiągać nie więcej niż kilka metrów wysokości, więc zmieszczą się nawet w małym miejskim ogrodzie) oraz tym, w jakim miejscu mają się one znaleźć.
- Jeśli drzewo ma być skupiającym wzrok elementem kompozycji, sprawdzą się między innymi kolumnowe odmiany o interesującym zabarwieniu liści, takie jak czerwonolistny buk pospolity 'Purple Fountain' lub żółtolistny wiąz holenderski 'Wredel'.
- Jeżeli celem jest ocienienie tarasu albo zasłonięcie nieatrakcyjnego widoku, należy posadzić drzewa o rozłożystych koronach, między innymi katalpę zwyczajną, kasztanowiec czerwony, klon jesionolistny 'Odessanum' lub robinię akacjową 'Frisia' o pięknych złocistożółtych liściach.
- Bardzo efektownie wyglądają drzewa o płaczącym pokroju: brzoza brodawkowata 'Youngii', brzoza pożyteczna 'Long Trunk', grab pospolity 'Pendula', jabłoń 'Royal Beauty', olsza szara 'Pendula', wiśnia 'Kiku-shidare-zakura' oraz malowniczo wygiętej koronie i poskręcanych pędach: buk pospolity 'Black Swan', sumak octowiec 'Dissecta', wierzba 'Erythroflexuosa'. Rośliny te najlepiej sadzić samotnie, bo wtedy widać ich niezwykły kształt.
- Atutem wielu drzew są również kwiaty. Poza powszechnie znanymi magnoliami oraz ozdobnymi jabłoniami i wiśniami pięknie kwitną dawidie chińskie, derenie kousa i kwieciste, katalpy zwyczajne, kasztanowce czerwone, ośnieże, robinie szczeciniaste, śniegowce wirginijskie i złotokapy.
Ważnym kryterium, którym musimy się kierować podczas wyboru roślin, są także ich wymagania co do rodzaju gleby i jej wilgotności oraz nasłonecznienia. Co prawda większość drzew adaptuje się do warunków, w jakich zostały posadzone, ale niektóre mogą wtedy słabiej kwitnąć (na przykład w cieniu), częściej chorować (na nieprzepuszczalnej mokrej glebie) albo ulegać atakom szkodników (jeśli rosną w suchym i jałowym podłożu).
Poznaj drzewa i krzewy, które jako pierwsze wypuszczają liście.
i
Kiedy i jak sadzić drzewa w małym ogrodzie?
Drzewa ozdobne zwykle są sprzedawane w pojemnikach, więc można je sadzić w ogrodzie przez cały sezon. Jednak najlepiej sadzić drzewa wiosną. Po pierwsze dlatego, że jest wtedy największy wybór gatunków i odmian, po drugie – rośliny posadzone na wiosnę do lata bujnie urosną i nie stracimy sezonu.
W miejscu, gdzie będzie rosło drzewo, przekopujemy glebę na szerokość i głębokość dwa razy większą niż bryła korzeniowa kupionej rośliny. Ziemię warto użyźnić kompostem. Jeśli jest ona mało urodzajna, zniszczona po budowie lub dawno nie była nawożona, mieszamy go z podłożem w proporcji 1:1. Zamiast kompostu możemy zastosować obornik granulowany w ilości zalecanej przez producenta.
Dobrze jest dodać do gleby szczepionkę mikoryzową. Zawiera ona strzępki grzybów, które w naturalnym środowisku żyją z symbiozie z drzewami. Sprawiają, że rośliny pobierają więcej wody z rozpuszczonymi w niej minerałami, lepiej rosną, są bardziej wytrzymałe na suszę i mróz oraz odporniejsze na choroby.
Po posadzeniu bardzo solidnie podlewamy drzewa, a większe egzemplarze stabilizujemy, przywiązując je do palików. Ziemię wokół nich możemy przykryć korą. Zapobiegnie ona parowaniu wody z podłoża i ograniczy wzrost chwastów.
Jak dbać o drzewa w małym ogrodzie?
Posadzone drzew regularnie podlewamy, a od drugiego roku uprawy (przez kilka kolejnych lat) także zasilamy, na przykład kompostem albo płynnym nawozem organicznym przygotowanym na bazie biohumusu. Starsze rośliny, o ile dobrze rosną, nie muszą być nawożone ani podlewane. Im większe jest drzewo, tym dalej sięga jego system korzeniowy w poszukiwaniu wody oraz soli mineralnych. Takie rośliny poradzą sobie same.
Przeczytaj też: Cięcie drzew i krzewów - rodzaje cięcia. Cięcie pielęgnacyjne, korygujące, formujące, odmładzające