Spis treści
Jesień to ważny okres w pielęgnacji drzew i krzewów owocowych. Jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie, porzeczki czy agrest stopniowo tracą liście i przechodzą w stan spoczynku. Nie oznacza to jednak, że choroby i szkodniki przestają im zagrażać. Wiele patogenów oraz szkodników zimuje w opadłych liściach, zaschniętych owocach, na gałęziach i w szczelinach kory. Jeśli odpowiednio wcześnie ograniczymy ich występowanie, zmniejszymy ryzyko problemów w kolejnym sezonie.
Dlaczego warto usuwać opadłe liście spod drzew i krzewów owocowych?
Jednym z najważniejszych jesiennych zabiegów pielęgnacyjnych jest usuwanie porażonych chorobami liści. Mogą na nich zimować patogeny, które wiosną ponownie zaatakują rośliny. Szczególnie istotne jest to w przypadku jabłoni i grusz, których liście zostały porażone przez parcha. Źródłem infekcji mogą być również opadłe liście wiśni i czereśni z objawami drobnej plamistości liści drzew pestkowych.
Nie oznacza to jednak, że trzeba dokładnie wygrabiać wszystkie liście z całego ogrodu. Zdrowe liście mogą pozostać na rabatach jako naturalna ściółka i schronienie dla pożytecznych organizmów. Natomiast liście silnie porażone chorobami warto zebrać i usunąć z okolicy roślin owocowych.
Zdrowe resztki roślinne można przeznaczyć do kompostowania. Z kolei materiał porażony chorobami najlepiej oddać jako odpady zielone, zgodnie z lokalnymi zasadami ich odbioru.
Zaschnięte na drzewach owoce mogą być źródłem chorób
Podczas jesiennych porządków warto dokładnie obejrzeć korony drzew owocowych. Na gałęziach jabłoni, śliw, wiśni i innych drzew pestkowych mogą pozostawać zaschnięte, pomarszczone owoce, nazywane mumiami. Są one często porażone przez grzyby wywołujące brunatną zgniliznę drzew owocowych. Pozostawione na gałęziach mogą stać się źródłem zakażeń w następnym sezonie.
Dlatego wszystkie zaschnięte, porażone owoce należy usunąć zarówno z gałęzi, jak i z ziemi pod drzewami. Nie powinno się pozostawiać ich w sadzie na zimę. Przy okazji warto usunąć również wyraźnie chore lub obumarłe fragmenty pędów, jeśli stanowią źródło infekcji.
Jakie szkodniki zimują na drzewach i krzewach owocowych?
Po opadnięciu liści gałęzie i pnie stają się znacznie lepiej widoczne, co ułatwia poszukiwanie zimujących szkodników. Warto szczególnie dokładnie obejrzeć rozwidlenia konarów, pęknięcia kory oraz młode pędy. Na drzewach i krzewach owocowych mogą zimować między innymi jaja mszyc, przędziorka owocowca oraz różne stadia rozwojowe miseczników i innych czerwców. Niektóre szkodniki ukrywają się również pod korą lub w oprzędach na gałęziach.
Jeśli zauważymy skupiska jaj albo oprzędy zawierające zimujące gąsienice, możemy je ostrożnie usunąć ręcznie. To ograniczy ich populację. Trzeba jednak wcześniej upewnić się, że mamy do czynienia ze szkodnikiem, a nie z pożytecznym organizmem.
Nie należy bez potrzeby zeskrobywać zdrowej kory ani uszkadzać pędów. Takie działania mogą osłabić roślinę i ułatwić wnikanie patogenów.
Opaski lepowe na pnie drzew – kiedy je zakładać?
Jednym ze sposobów ograniczania niektórych szkodników są opaski lepowe zakładane na pnie drzew owocowych. Służą one do odławiania (łapania) szkodników w różnych stadiach rozwoju, przemieszczających się po pniach drzew. Są pokryte dwustronnie klejem i przygotowane do mocowania na pniu drzewa i dostępne w różnej szerokości.
Są skuteczne w zwalczaniu różnych szkodników, np. owocówek, nasionnicy, zimówki ogołotniaka i ukośnicy szczawiówki. Sprawdzają się szczególnie w walce z piędzikiem przedzimkiem, którego gąsienice wiosną uszkadzają pąki i liście. Samice tego motyla mają silnie zredukowane skrzydła i jesienią wspinają się po pniach drzew, aby złożyć jaja w koronach. Opaski lepowe mogą zatrzymywać je podczas tej wędrówki. Są skuteczne w zwalczaniu różnych szkodników, np. owocówek, nasionnicy, zimówki ogołotniaka i ukośnicy szczawiówki.
Opaski najlepiej zakładać na pnie we wrześniu lub październiku, zanim rozpocznie się intensywne przemieszczanie samic. Opaska powinna szczelnie przylegać do pnia, tak aby owady nie mogły przedostać się pod nią. Warto regularnie kontrolować jej stan i wymieniać ją, jeśli zostanie zanieczyszczona liśćmi lub utraci właściwości lepne. Należy również uważać, aby przypadkowo nie odławiać pożytecznych organizmów.
Innym rozwiązaniem są opaski z tektury falistej, wykorzystywane między innymi do wyłapywania gąsienic owocówki jabłkóweczki szukających miejsc do przepoczwarczenia. Takie opaski zakłada się jednak zwykle latem, a jesienią usuwa i sprawdza ich zawartość. Nie należy więc traktować wszystkich rodzajów opasek jako rozwiązania działającego w tym samym terminie i na wszystkie szkodniki.
Oprysk drzewa i krzewów owocowych po opadnięciu liści
Nie każde drzewo owocowe wymaga jesiennego oprysku. Zabiegi ochronne powinny wynikać z rozpoznania choroby lub szkodnika oraz z zaleceń dotyczących konkretnego gatunku rośliny. Po opadnięciu liści wykonuje się niektóre zabiegi przeciwko chorobom drzew owocowych, ale nie można stosować dowolnego fungicydu tylko dlatego, że roślina weszła w okres spoczynku. Każdy preparat ma określony zakres zastosowania, termin i warunki użycia.
Osobną grupą są środki zawierające olej parafinowy. Ich działanie polega przede wszystkim na mechanicznym ograniczaniu wybranych stadiów szkodników przez pokrycie ich olejową warstwą. Stosowanie preparatów olejowych na drzewach owocowych przyczynia się do ograniczenia jaj mszyc oraz zmniejszenia ilości zarodników grzybów pleśniowych.
Przeczytaj też: Jakie drzewa owocowe i czym warto opryskać jesienią?
Zobacz galerię zdjęć: Dom przysłupowy w Szklarskiej Porębie
40
Oryginalny budynek zbudowany z kamienia, drewna i gliny z charakterystyczną izbą zrębową i drewnianymi zdobieniami okien to jeden z najlepiej zachowanych domów przysłupowych w Szklarskiej Porębie. – Ten dom mnie wybrał, a ja go sobie wymarzyłam – mówi właścicielka. Czytaj więcej...
