Jesienią drzewa i krzewy liściaste stopniowo tracą liście, które opadają na ścieżki i rabaty, a także trawniki. Początkowo kolorowe liście wyglądają dekoracyjnie, ale z czasem zaczynają nasiąkać wodą, sklejać się i tworzyć coraz grubszą warstwę na powierzchni murawy.
Wielu właścicieli ogrodów zastanawia się wtedy, czy konieczne jest zgrabienie liści z trawnika, czy może lepiej je pozostawić? Odpowiedź zależy przede wszystkim od ich ilości. Pojedyncze, rozproszone liście zwykle nie stanowią zagrożenia dla murawy, jednak gruba, zbita warstwa może poważnie pogorszyć jej kondycję. Dlatego usuwanie nadmiaru liści to jeden z ważniejszych zabiegów jesiennej pielęgnacji trawnika.
Co mogą powodować liście zalegające na trawniku?
Pozostawienie grubej warstwy opadłych liści na trawniku przez całą jesień i zimę może prowadzić do wielu problemów.
- Ograniczenie dostępu światła do trawy - jesienią, dopóki temperatury pozwalają na wzrost, trawa nadal przeprowadza fotosyntezę i gromadzi substancje potrzebne do przetrwania zimy. Tymczasem zalegające liście skutecznie odcinają dostęp promieni słonecznych. Jeżeli trawnik przez dłuższy czas pozostaje przykryty grubą warstwą liści, źdźbła mogą stopniowo żółknąć, słabnąć, a nawet zamierać. Wiosną w takich miejscach często pojawiają się przerzedzenia lub puste plamy, które wymagają dosiewania trawy.
- Gorsza cyrkulacja powietrza i nadmierna wilgotność - mokre liście łatwo się sklejają i tworzą zwartą warstwę, która ogranicza przepływ powietrza przy powierzchni trawnika. Pod takim przykryciem wilgoć utrzymuje się znacznie dłużej, szczególnie podczas deszczowej jesieni i zimowych odwilży. Długotrwałe zawilgocenie sprzyja osłabieniu trawy, a także stwarza warunki do rozwoju niektórych chorób grzybowych.
- Większe ryzyko chorób grzybowych trawnika - gruba warstwa liści może sprzyjać rozwojowi chorób grzybowych, w tym pleśni śniegowej. Choroba ta pojawia się najczęściej pod koniec zimy lub wczesną wiosną, zwłaszcza gdy długo utrzymują się wilgotne i chłodne warunki. Na rozwój choroby wpływają również warunki pogodowe, długo zalegająca pokrywa śnieżna oraz ogólna kondycja murawy. Usunięcie nadmiaru liści pomaga ograniczyć ryzyko problemu.
- Powstawanie żółtych i łysych plam na trawniku - w miejscach, gdzie liście zalegają przez wiele tygodni, trawa może zostać przygnieciona, osłabiona lub całkowicie obumrzeć. Po zimie takie fragmenty murawy mogą wyglądać znacznie gorzej niż pozostała część trawnika. Pojawiają się na nich pożółkłe źdźbła, przerzedzenia i puste miejsca.
Jak usunąć liście z trawnika?
Aby ułatwić sobie pracę, najlepiej zbierać liście z trawnika co kilka dni lub po większych opadach liści, zamiast odkładać całą pracę na koniec jesieni. Dzięki temu liście nie zdążą utworzyć grubej, mokrej warstwy, którą znacznie trudniej usunąć.
- Grabienie liści
Najprostszą i najpopularniejszą metodą jest tradycyjne grabienie liści. Do tego celu najlepiej wykorzystać szerokie grabie wachlarzowe, których elastyczne zęby pozwalają zebrać liście bez nadmiernego uszkadzania darni. Grabic najlepiej w suche, bezwietrzne dni, kiedy liście są lekkie i łatwo dają się zgarnąć w stosy. Podczas grabienia należy unikać zbyt energicznych ruchów, szczególnie gdy gleba jest bardzo wilgotna. Intensywne szarpanie może uszkodzić osłabione źdźbła.
Przeczytaj też: Grabie do liści, trawy i inne rodzaje grabi do prac w ogrodzie. Czym się różnią? Jakie wybrać?
- Usuwanie liści dmuchawą lub odkurzaczem ogrodowym
Na trawnikach o większej powierzchni przydatna będzie dmuchawa do liści. Urządzenie pozwala szybko przemieścić suche liście w jedno miejsce, skąd można je zebrać do worków, koszy lub taczek. Alternatywą jest odkurzacz ogrodowy, który zasysa liście do specjalnego worka. Trzeba jednak pamiętać, że dmuchawy i odkurzacze mogą być mniej skuteczne w przypadku bardzo mokrych, sklejonych liści.
- Zbieranie liści kosiarką
Innym sposobem jest wykorzystanie do zbierania liści kosiarki wyposażonej w kosz. Podczas koszenia urządzenie zbiera część zalegających liści, często jednocześnie je rozdrabniając. Jeżeli liści jest niewiele, a kosiarka ma funkcję mulczowania, można rozdrobnić je na drobne fragmenty i pozostawić na murawie. Taki zabieg pozwala ograniczyć ilość odpadów ogrodowych i wzbogaca podłoże w materię organiczną. Najlepsze efekty uzyskuje się przy niewielkiej ilości suchych liści, które można dokładnie rozdrobnić.
10
Co zrobić z zebranymi liśćmi?
Zgrabionych liści nie trzeba traktować jak bezużytecznych odpadów. Wręcz przeciwnie – mogą być cennym materiałem organicznym, który warto wykorzystać w ogrodzie.
- Liście na kompost
Zebrane, zdrowe liście można dodać do kompostownika. Aby przyspieszyć ich rozkład, warto wcześniej je rozdrobnić. Dobrze jest również mieszać je z materiałami bogatymi w azot, na przykład świeżymi resztkami roślinnymi czy skoszoną trawą. Nie należy wrzucać do kompostownika jednorazowo bardzo dużej ilości mokrych liści, ponieważ mogą tworzyć zbite warstwy utrudniające dostęp powietrza. Lepiej dodawać je stopniowo i przekładać innymi odpadami organicznymi.
- Przygotowanie ziemi liściowej
Z opadłych liści można przygotować także ziemię liściową, która doskonale sprawdza się jako dodatek poprawiający strukturę podłoża. Zebrane zdrowe liście wystarczy umieścić w przewiewnym pojemniku, kompostowniku siatkowym lub workach z otworami zapewniającymi dostęp powietrza. Liście powinny być lekko wilgotne. Proces ich rozkładu trwa zazwyczaj od roku do dwóch lat, w zależności od rodzaju liści, stopnia rozdrobnienia i warunków. Powstała ziemia liściowa jest lekka, próchniczna i dobrze zatrzymuje wodę. Można wykorzystywać ją do poprawiania struktury gleby na rabatach oraz jako składnik mieszanek ogrodniczych.
Zobacz galerię zdjęć: Remont domu z lat 30. i wiejski ogród
47
Karina i Mariusz, poszukując idealnego miejsca dla swojej sześcioosobowej rodziny, zdecydowali się na remont starego budynku z lat 30. Z zewnętrznej ściany zrobili wewnętrzną, a ogród mają jak u babci. Przeczytaj, jak przebiegała metamorfoza tego domu.
