Spis treści
Berberysy należą do najpopularniejszych krzewów liściastych sadzonych w ogrodach. Cenione są przede wszystkim za niewielkie wymagania, dużą odporność, efektowne ulistnienie i szerokie możliwości zastosowania. W zależności od gatunku i odmiany można tworzyć z nich niskie obwódki, kolorowe grupy na rabatach, luźne kompozycje z bylinami i trawami albo gęste i trudne do sforsowania żywopłoty. Jeśli chcemy powiększyć swoją kolekcję berberysów, zamiast wydawać pieniądze na nowe egzemplarze, można pokusić się o samodzielne ich rozmnożenie. Nie trzeba mieć szklarni ani specjalistycznego wyposażenia – w wielu przypadkach wystarczy sekator, doniczka, odpowiednie podłoże i nieco cierpliwości.
Jakie są sposoby rozmnażania berberysów?
Berberysy można rozmnażać wegetatywnie - z fragmentów rośliny matecznej albo generatywnie - z nasion. Jeżeli chcemy zachować wszystkie cechy danej odmiany, lepiej zdecydować się na rozmnażanie wegetatywne. Rośliny rozmnożone z nasion mogą wyglądać inaczej niż roślina mateczna.
Do najważniejszych sposobów rozmnażania berberysu należą:
- rozmnażanie przez sadzonki półzdrewniałe,
- rozmnażanie przez odkłady,
- rozmnażanie przez siew nasion,
- rozmnażanie przez odrosty korzeniowe, jeśli dany egzemplarz je wytwarza.
Wybór metody zależy przede wszystkim od tego, jaki berberys chcemy rozmnożyć, ile nowych roślin potrzebujemy i jak szybko zależy nam na uzyskaniu gotowych sadzonek.
Kiedy rozmnażać berberysy?
Termin rozmnażania berberysu zależy od wybranego sposobu.
- Sadzonki półzdrewniałe pobiera się zazwyczaj od końca wiosny do lata (czerwiec-sierpień).
- Odkłady najlepiej wykonywać wiosną, gdy roślina rozpoczyna intensywny wzrost. Do jesieni lub następnego sezonu przygięty pęd powinien wytworzyć własne korzenie.
- Nasiona pozyskuje się z dojrzałych owoców, które zwykle pojawiają się pod koniec lata i jesienią. Można wysiewać je jesienią albo poddać stratyfikacji (działaniu chłodu), a następnie wysiać wiosną.
- Z kolei odrosty korzeniowe najlepiej oddzielać od rośliny matecznej wczesną wiosną lub jesienią, kiedy gleba jest wilgotna, a roślina nie znajduje się w okresie intensywnego wzrostu.
Zobacz berberysy w galerii zdjęć.
14
Rozmnażanie berberysu z sadzonek półzdrewniałych
Ten sposób rozmnażania stosuje się szczególnie w przypadku odmian ozdobnych. Jej największą zaletą jest możliwość uzyskania sadzonek, które powtarzają cechy rośliny matecznej, np. zachowują charakterystyczne dla niej wybarwienie liści.
Na sadzonki wybiera się zdrowe, silne pędy, które wyrosły w tym roku, o długości 15-20 cm z 4-5 międzywęźlami. Pędy powinny być już lekko sztywne, ale nie całkowicie zdrewniałe. Następnie należy usunąć dolne liście, pozostawiając kilka liści w górnej części sadzonki. Dolny koniec sadzonki można zanurzyć w ukorzeniaczu.
Sadzonki umieszczamy w doniczkach wypełnionych lekkim i przepuszczalnym podłożem (np. mieszanka torfu lub podłoża do wysiewu z piaskiem albo perlitem). Doniczki ustawiamy w jasnym miejscu i utrzymujemy stałą umiarkowana wilgotność podłoża (nie powinno przesychać, ale nie może być również mokre).
Proces ukorzeniania trwa zwykle kilka tygodni. Gdy pojawią się nowe przyrosty, a sadzonka wyraźnie stawia opór podczas bardzo delikatnej próby poruszenia, można przypuszczać, że wytworzyła już system korzeniowy.
Rozmnażanie berberysu przez odkłady
Rozmnażanie przez odkłady należy do najłatwiejszych metod rozmnażania wielu krzewów. Dużą zaletą tego sposobu jest to, że pęd przez cały czas pozostaje połączony z rośliną mateczną i od niej otrzymuje wodę i składniki pokarmowe, dopóki nie wytworzy własnych korzeni.
Wiosną wybieramy zdrowy, elastyczny pęd skierowany na zewnątrz krzewu i rosnący stosunkowo nisko nad ziemią. Przyginamy go do podłoża i sprawdzamy, w którym miejscu najłatwiej będzie go przysypać. W miejscu kontaktu z podłożem można delikatnie naciąć pęd od spodniej strony. Następnie umieszcza się go w niewielkim zagłębieniu, przysypuje żyzną, wilgotną ziemią i mocuje do podłoża, np. kawałkiem drutu wygiętego w kształt litery U. Końcówka pędu powinna wystawać ponad ziemię.
Przez sezon miejsce odkładu należy regularnie podlewać. Po kilku miesiącach pęd powinien wytworzyć własne korzenie. Najbezpieczniej oddzielić młodą roślinę od krzewu matecznego jesienią lub w kolejnym sezonie, kiedy system korzeniowy będzie już dobrze rozwinięty.
Rozmnażanie berberysu z nasion
Nasiona berberysu do wysiewu pozyskuje się z dojrzałych owoców. Miąższ należy dokładnie usunąć, a nasiona oczyścić i przepłukać. Następnie można wysiać je jesienią do pojemników ustawionych na zewnątrz. Naturalne działanie zimowego chłodu pomoże przełamać spoczynek nasion. Drugim rozwiązaniem jest sztuczna stratyfikacja. Oczyszczone nasiona miesza się z wilgotnym piaskiem lub innym lekkim podłożem i przechowuje przez kilka tygodni lub miesięcy w niskiej temperaturze (2-5 st.C). Dopiero później wysiewa się je do pojemników.
Nasiona wysiewa się na głębokość 2-3 cm. Siewki rosną początkowo powoli. Gdy wytworzą kilka liści właściwych i staną się wystarczająco silne, można przepikować je do osobnych doniczek.
Rozmnażanie berberysu z odrostów korzeniowych
Niektóre berberysy mogą wytwarzać odrosty korzeniowe, czyli pędy pojawiające się w pewnej odległości od głównej części krzewu. Jeśli taki odrost ma już własne korzenie, można wykorzystać go jako gotową sadzonkę. Najlepiej przeprowadzać ten zabieg wczesną wiosną, jeszcze przed rozpoczęciem intensywnego wzrostu, albo jesienią. Ziemię wokół młodego pędu delikatnie odkopujemy i sprawdzamy, czy roślina ma własny system korzeniowy. Jeśli tak, odcinamy połączenie z krzewem matecznym ostrym szpadlem i ostrożnie wykopujemy sadzonkę z możliwie dużą bryłą korzeniową. Następnie sadzimy ją od razu w docelowym miejscu albo w większej donicy. Po posadzeniu roślinę trzeba obficie podlać i przez pierwsze tygodnie pilnować, aby ziemia nie wysychała całkowicie.
Przeczytaj też: Kiedy i jak przycinać berberysy?
Który sposób rozmnażania berberysu wybrać?
- W przydomowym ogrodzie najpraktyczniejsze okazuje się zwykle rozmnażanie z sadzonek półzdrewniałych. Jest stosunkowo łatwe, pozwala przygotować jednocześnie wiele nowych roślin i – co najważniejsze – umożliwia zachowanie cech konkretnej odmiany.
- Jeśli potrzebujemy tylko jednego lub dwóch nowych krzewów, prostym rozwiązaniem jest rozmnażanie przez odklady. Nie wymagają one specjalnego podłoża ani utrzymywania wysokiej wilgotności powietrza, a ryzyko niepowodzenia jest stosunkowo niewielkie.
- Siew nasion warto potraktować raczej jako eksperyment. Metoda jest tania i pozwala otrzymać wiele roślin, ale na rezultat trzeba poczekać znacznie dłużej, a młode berberysy mogą różnić się wyglądem od egzemplarza, z którego zebrano owoce.
Zobacz galerię zdjęć: Magoda, Bojkowska, Wołoska - trzy drewniane domy w Lutowiskach uratowane przez Jagodę i Macieja
55
