Spis treści
- Droższe odwołania. Będzie waloryzacja wpisów i procentowe stawki dla dużych przetargów
- Koniec partyzantki cenowej. Zmiany w rażąco niskiej cenie
- Cyfrowe KIO, czyli rozprawy zdalne bez fizycznej obecności
- Większe uprawnienia Prezesa UZP i ujednolicenie orzecznictwa
- Szybsze pieniądze z UE - nowe progi kontroli uprzedniej
- Kiedy zmiany wejdą w życie? Harmonogram prac legislacyjnych
Droższe odwołania. Będzie waloryzacja wpisów i procentowe stawki dla dużych przetargów
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych i jednocześnie najważniejszych punktów nowej regulacji jest waloryzacja wysokości wpisów od odwołania. Autorzy projektu zauważają, że obecne stawki, zjadane przez inflację, przestały pełnić funkcję bariery dla odwołań wnoszonych jedynie w celu blokowania konkurencji.
Nowe przepisy zakładają dwa mechanizmy podwyżek - standardową waloryzację kwot wpisów w postępowaniach o mniejszej i średniej skali oraz stawki procentowe dla największych zamówień.
W przypadku kontraktów o najwyższych wartościach, wysokość wpisu ma stanowić procent średniej wartości zamówienia, zależny od jego rodzaju.
To rozwiązanie ma sprawić, że ryzyko finansowe związane z wejściem na drogę odwoławczą będzie proporcjonalne do potencjalnego zysku z kontraktu, co ma zniechęcić do nadużywania środków ochrony prawnej.
Koniec partyzantki cenowej. Zmiany w rażąco niskiej cenie
Dla firm budowlanych i biur projektowych najważniejsza będzie zmiana w przepisach dotyczących wyjaśniania rażąco niskiej ceny. Jest to obecnie najczęstsza podstawa zarzutów wnoszonych do KIO. Projekt nowelizacji ustawy ma na celu doprecyzowanie procedur wyjaśniających oraz - co niezwykle istotne - zmianę rozkładu ciężaru dowodu.
Nowe regulacje mają precyzyjniej określać obowiązki stron zarówno na etapie postępowania przed Izbą, jak i w ewentualnym postępowaniu skargowym przed sądem zamówień publicznych. Cel jest jasny - wyeliminowanie sytuacji, w których brak precyzji w przepisach pozwala na manipulowanie ofertami lub nieuzasadnione eliminowanie tańszych wykonawców.
- Sprawdź też: Budowlana partyzantka na torach? Kradzieże za 12,5 mln zł i 5 lat poślizgu. Raport NIK o inwestycjach kolejowych
Cyfrowe KIO, czyli rozprawy zdalne bez fizycznej obecności
Pandemiczne doświadczenia z rozprawami online doczekały się w projekcie stałego umocowania prawnego i radykalnego rozwinięcia. Jeśli Prezes Izby zarządzi rozprawę lub posiedzenie zdalne, odbędzie się ono wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.
Oznacza to całkowitą rezygnację z fizycznej obecności stron na sali rozpraw w takich przypadkach. Dodatkowo strony będą zobligowane do podawania precyzyjnych danych kontaktowych (po jednym adresie do doręczeń elektronicznych oraz e-mail), co ma wyeliminować chaos korespondencyjny i przyspieszyć obieg pism wewnątrz KIO.
Większe uprawnienia Prezesa UZP i ujednolicenie orzecznictwa
Nowelizacja stawia na walkę z rozbieżnościami w orzecznictwie, które obecnie wprowadzają niepewność wśród inwestorów i wykonawców. Projekt wprowadza uchwały zgromadzenia ogólnego Izby, które mają rozstrzygać sporne interpretacje przepisów. Członkowie KIO przy orzekaniu będą mieli obowiązek uwzględniania treści tych uchwał.
Wzrosną także kompetencje samego Prezesa UZP. Nowe uprawnienia obejmą wydawanie:
- objaśnień prawnych dotyczących stosowania przepisów Pzp,
- wytycznych określających kierunki działania przy udzielaniu zamówień,
- specjalnych instrukcji dotyczących wypełniania jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia.
Szybsze pieniądze z UE - nowe progi kontroli uprzedniej
Dla sektora infrastrukturalnego niezwykle ważna jest planowana waloryzacja progów kwotowych, od których zależy obowiązek przekazywania dokumentacji do obligatoryjnej kontroli uprzedniej Prezesa UZP przy zamówieniach unijnych. Podniesienie tych progów ma przyspieszyć proces zawierania umów w projektach współfinansowanych ze środków UE, co jest istotne dla sprawnego wydatkowania funduszy w nowej perspektywie finansowej.
Kiedy zmiany wejdą w życie? Harmonogram prac legislacyjnych
Obecnie projekt nowelizacji ustawy znajduje się w fazie prac rządowych. Zgodnie z oficjalnym wykazem prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2026 roku.
Oznacza to, że po akceptacji rządu, projekt trafi do Sejmu i Senatu. Biorąc pod uwagę standardowe tempo prac parlamentarnych oraz vacatio legis, realnym terminem wejścia w życie nowych przepisów jest pierwsza połowa 2027 roku. Firmy z branży budowlanej mają więc jeszcze kilka miesięcy na przygotowanie się do nowej, droższej i bardziej cyfrowej rzeczywistości przetargowej.
