Zbiornik na deszczówkę przed zimą. Czy trzeba wylać całą wodę? Jeden błąd może skończyć się pęknięciem

Zbiornik na deszczówkę przez całą wiosnę i lato pozwala gromadzić wodę do podlewania ogrodu. Jesienią łatwo jednak o nim zapomnieć. Tymczasem pierwsze silniejsze mrozy mogą uszkodzić nie tylko sam zbiornik, ale również kranik, zawory i pompę. Czy przed zimą trzeba wylać całą deszczówkę? Czy plastikowa beczka może zostać na dworze? A co z mauzerem i dużym zbiornikiem podziemnym? Wyjaśniamy, jak przygotować instalację na zimę i których błędów unikać.

Zbiornik na deszczówkę zimą
Autor: Kinek00/ Getty Images

Jesienią podlewanie ogrodu stopniowo przestaje być potrzebne, ale zbiorniki na deszczówkę często pozostają pełne. Właściciele domów odkładają ich opróżnienie, licząc na to, że plastikowa beczka bez problemu przetrwa zimę. Niektórzy pozostawiają wodę specjalnie, aby mieć zapas na wiosnę.

Nie zawsze jest to dobry pomysł. Podczas zamarzania woda zwiększa swoją objętość o około 9%. Jeżeli znajduje się w zamkniętej przestrzeni, może wywierać duży nacisk na ścianki i elementy instalacji. Szczególnie narażone są kraniki, zawory, połączenia rur i pompy, w których pozostaje woda.

Nie oznacza to jednak, że każdy zbiornik trzeba bezwzględnie opróżnić. Wiele zależy od jego konstrukcji, materiału, sposobu montażu oraz zaleceń producenta.

Czy trzeba opróżnić zbiornik na deszczówkę przed zimą?

W przypadku typowych naziemnych zbiorników ogrodowych najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest opróżnienie ich przed nadejściem mrozów, chyba że producent wyraźnie dopuszcza pozostawienie w nich wody zimą.

Dotyczy to zwłaszcza popularnych plastikowych beczek ustawianych przy rynnach. Ich ścianki nie zawsze są przystosowane do nacisku zamarzającej wody. Problemem mogą być również kraniki umieszczone w dolnej części zbiornika.

Warto pamiętać, że samo odkręcenie pokrywy nie gwarantuje bezpieczeństwa. Lód może tworzyć się przy ściankach i dnie, a zamarzająca woda może uszkodzić elementy instalacji nawet wtedy, gdy zbiornik nie jest szczelnie zamknięty.

Nie ma również jednej uniwersalnej zasady, zgodnie z którą wystarczy spuścić połowę wody. Pozostawienie wolnej przestrzeni w górnej części beczki nie zawsze zapobiegnie uszkodzeniom. Wszystko zależy od konstrukcji zbiornika i tego, w jaki sposób będzie zamarzać woda.

Dlatego przed zimą najlepiej sprawdzić instrukcję konkretnego modelu. Jeśli nie ma informacji o odporności na zamarzanie wody, bezpieczniej jest opróżnić zbiornik.

Plastikowa beczka na deszczówkę. Czy może zostać w ogrodzie?

Sama obecność plastikowej beczki na zewnątrz zimą nie musi być problemem. Trzeba jednak rozróżnić odporność materiału na niską temperaturę od odporności całego zbiornika na zamarzającą wewnątrz wodę.

Niektóre tworzywa sztuczne zachowują odpowiednie właściwości również podczas mrozów. Nie oznacza to jednak, że każda beczka wykonana z plastiku może zimować wypełniona deszczówką.

Jeżeli zbiornik jest przeznaczony do opróżnienia na zimę, warto spuścić wodę, oczyścić jego wnętrze i pozostawić go w miejscu zabezpieczonym przed przewróceniem przez wiatr.

Nie zawsze trzeba przenosić beczkę do garażu lub piwnicy. Jeśli producent dopuszcza przechowywanie pustego zbiornika na zewnątrz, może on pozostać w ogrodzie. Ważne, aby nie był narażony na przypadkowe uderzenia i aby ponownie nie napełniał się wodą z rynny.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku starszych zbiorników. Plastik, który przez lata był wystawiony na działanie promieniowania UV, może stać się mniej odporny na uszkodzenia mechaniczne.

Polecamy: Rolety zewnętrzne zimą. Czy naprawdę zatrzymują ciepło? Sprawdź, kiedy je opuszczać

Mauzer 1000 l na deszczówkę. Czy można zostawić w nim wodę zimą?

Popularne mauzery, czyli zbiorniki IBC umieszczone w metalowych koszach, często służą do magazynowania deszczówki na działkach. Ich duża pojemność sprawia, że opróżnienie zbiornika przed zimą może wydawać się marnowaniem zgromadzonej wody.

Nie warto jednak zakładać, że metalowy kosz zabezpieczy pojemnik przed uszkodzeniem. Jego zadaniem jest przede wszystkim ochrona i stabilizacja zbiornika podczas użytkowania i transportu. Nie gwarantuje on odporności plastikowego wkładu na nacisk lodu.

Jeżeli producent konkretnego mauzera nie dopuszcza zimowania z wodą, należy go opróżnić. Szczególnie narażony na uszkodzenia jest dolny zawór spustowy, w którym nawet niewielka ilość wody może zamarznąć.

Po opróżnieniu trzeba również odłączyć węże, zabezpieczyć zawór zgodnie z instrukcją i sprawdzić, czy woda nie będzie ponownie napływała do pojemnika.

A co ze zbiornikiem podziemnym? Czy deszczówka może w nim zostać?

Zbiorniki podziemne są znacznie mniej narażone na działanie mrozu niż beczki ustawione na powierzchni gruntu. Ziemia ogranicza wahania temperatury, dlatego prawidłowo zaprojektowane i zamontowane instalacje mogą często pracować przez cały rok.

Nie oznacza to jednak, że każdy podziemny zbiornik można bezpiecznie pozostawić pełny.

Duże znaczenie ma głębokość posadowienia, konstrukcja zbiornika i poziom wód gruntowych. Niektóre modele wymagają zachowania określonego poziomu wody ze względów konstrukcyjnych. Inne, szczególnie płytko posadowione, mogą wymagać opróżnienia przed zimą. Istnieją nawet instrukcje konkretnych zbiorników podziemnych, które wprost nakazują niedopuszczanie do zamarznięcia zgromadzonej w nich deszczówki.

Dlatego w przypadku zbiornika podziemnego nie należy samodzielnie decydować o jego całkowitym opróżnieniu ani pozostawieniu pełnego zapasu wody bez sprawdzenia dokumentacji.

Nawet jeśli sama woda w zbiorniku nie zamarza, problemem mogą być płytko ułożone przewody, zawory, filtry i pompy znajdujące się poza strefą chronioną przed mrozem.

Czy na zimę trzeba odłączyć zbiornik od rynny?

Tak, jeśli mamy typowy naziemny zbiornik, który na zimę powinien pozostać pusty. To jeden z najważniejszych etapów zabezpieczenia instalacji.

Samo spuszczenie deszczówki nie wystarczy, jeśli do beczki nadal dopływa woda z dachu. Podczas jesiennych opadów i zimowych odwilży pojemnik może ponownie się napełnić. Kiedy temperatura spadnie poniżej zera, problem powróci.

W wielu instalacjach stosuje się zbieracze deszczówki montowane na rurach spustowych. Niektóre modele mają przełącznik pozwalający ustawić tryb zimowy. Wtedy woda przestaje płynąć do zbiornika i jest kierowana dalej rurą spustową.

Jeżeli zbieracz nie ma takiej funkcji, zwykle trzeba odłączyć przewód prowadzący do beczki i odpowiednio zabezpieczyć połączenie.

Ważne, aby nie zatkać przy tym rury spustowej ani nie skierować wody w miejsce, w którym będzie gromadziła się przy fundamentach lub zamarzała na chodniku.

Instrukcje eksploatacyjne systemów zbierania deszczówki wskazują zarówno opróżnienie zbiornika, jak i odłączenie przewodu doprowadzającego wodę albo przełączenie zbieracza na tryb zimowy.

Kranik i pompa mogą zamarznąć szybciej niż woda w zbiorniku

Właściciele domów często skupiają się na zabezpieczeniu dużej beczki, zapominając o niewielkich elementach instalacji. Tymczasem to właśnie one mogą zostać uszkodzone jako pierwsze.

Woda pozostająca w kraniku, zaworze kulowym czy krótkim odcinku przewodu może zamarznąć już podczas pierwszych mroźnych nocy. Rozszerzający się lód może doprowadzić do pęknięcia obudowy albo uszkodzenia uszczelnień.

Po opróżnieniu zbiornika warto więc sprawdzić, czy w kraniku nie pozostała woda. W wielu prostych instalacjach zaleca się pozostawienie go otwartego, aby resztki mogły swobodnie wypłynąć. Jeśli producent wymaga demontażu zaworu, należy zastosować się do jego zaleceń.

Osobnej uwagi wymaga pompa wykorzystywana do podlewania ogrodu. Jeżeli znajduje się w miejscu narażonym na mróz, zwykle trzeba ją opróżnić z wody, oczyścić i przechować zgodnie z instrukcją. Dotyczy to również węży ogrodowych, filtrów oraz szybkozłączy.

W instrukcji jednego z systemów gromadzenia deszczówki producent wyraźnie zaleca opróżnienie zbiornika naziemnego i usunięcie pompy na okres zimowy.

Czytaj także: Drzewo blisko domu - błogosławieństwo czy problem? Kiedy daje więcej korzyści niż szkód?

Czy wystarczy owinąć zbiornik styropianem lub agrowłókniną?

Ocieplenie zbiornika może spowolnić jego wychładzanie, ale nie gwarantuje, że zgromadzona woda nie zamarznie.

Styropian, mata izolacyjna czy agrowłóknina nie wytwarzają ciepła. Jedynie ograniczają jego przepływ. Podczas długotrwałego mrozu woda w nieogrzewanym zbiorniku naziemnym nadal może osiągnąć temperaturę zamarzania.

Dlatego owinięcie pełnej beczki materiałem izolacyjnym nie powinno być traktowane jako zamiennik opróżnienia, jeśli wymaga tego producent.

Podobnie jest z popularnymi domowymi sposobami, takimi jak wrzucanie do beczki plastikowych butelek czy piłek. Nie dają one pewnej ochrony przed uszkodzeniem zbiornika. Nie warto ryzykować utraty pojemnika, licząc wyłącznie na takie rozwiązania.

Jak wyczyścić zbiornik na deszczówkę przed zimą?

Jesienne opróżnianie beczki jest dobrą okazją do usunięcia osadu, który zgromadził się w niej przez cały sezon. Na dnie zbiornika mogą znajdować się drobiny piasku, fragmenty liści, pył i inne zanieczyszczenia spływające z dachu. W wilgotnym środowisku mogą również rozwijać się glony i mikroorganizmy.

Po spuszczeniu wody warto usunąć osad i przepłukać wnętrze zbiornika. Do czyszczenia zwykle wystarczy woda oraz miękka szczotka. Należy unikać agresywnych środków chemicznych, szczególnie jeśli deszczówka będzie później wykorzystywana do podlewania roślin.

Trzeba również sprawdzić filtr zbieracza i usunąć z niego liście oraz inne zanieczyszczenia.

W przypadku dużych zbiorników nie należy wchodzić do ich wnętrza. Mogą stanowić niebezpieczną przestrzeń zamkniętą, a czyszczenie powinno odbywać się przez przewidziane do tego otwory lub z pomocą odpowiednio przygotowanej firmy.

Co zrobić z deszczówką, którą trzeba spuścić przed zimą?

Opróżnienie kilkusetlitrowej beczki nie musi oznaczać bezsensownego wylewania wody. Jeżeli ziemia nie jest zamarznięta, a rośliny potrzebują nawodnienia, część zapasu można wykorzystać do podlewania. Dotyczy to zwłaszcza roślin zimozielonych, które również jesienią mogą potrzebować wody, szczególnie po suchym okresie. Trzeba jednak uważać, aby nie doprowadzić do przelania gleby. Podlewanie nie jest potrzebne, gdy podłoże jest już mokre.

Pozostałą wodę należy odprowadzić w sposób bezpieczny dla posesji. Nie powinno się kierować dużej ilości deszczówki bezpośrednio pod fundamenty, na chodnik, który może oblodzieć, ani na działkę sąsiada. W przypadku większych zbiorników opróżnianie najlepiej rozłożyć w czasie, o ile pozwalają na to warunki pogodowe.

Zbiornik na deszczówkę zimą - czego lepiej nie robić?

Najczęstszym błędem jest pozostawienie pełnej beczki z przekonaniem, że skoro przetrwała poprzednią zimę, poradzi sobie również z kolejną. Warunki pogodowe mogą być jednak zupełnie inne, a tworzywo z czasem się starzeje.

Ryzykowne jest także spuszczenie tylko części wody bez sprawdzenia instrukcji, pozostawienie zamkniętego kranika z wodą oraz zapomnienie o dopływie z rynny.

Nie należy również próbować rozbijać lodu wewnątrz zamarzniętego zbiornika ostrymi narzędziami ani polewać plastikowych elementów wrzątkiem. Może to spowodować dodatkowe uszkodzenia.

Jeśli woda już zamarzła, najlepiej nie poruszać zaworem na siłę i pozwolić instalacji bezpiecznie odmarznąć. Następnie trzeba dokładnie sprawdzić jej szczelność.

Zobacz galerię: Pod szarym tynkiem ukrywało się niezwykłe piękno. Tak wygląda odnowiony 300-letni dom na Dolnym Śląsku

Murator Remontuje #3: Montaż stelaża podtynkowego
Materiał sponsorowany
Murowane starcie
Narzędzia ogrodowe – spalinowe czy akumulatorowe? MUROWANE STARCIE
ROLKI