Spis treści
Net-billing i net-metering – na czym polega różnica?
W net-meteringu nadwyżka energii trafia do sieci, a prosument może ją później częściowo odebrać. Dla instalacji o mocy do 10 kWp za każdą 1 kWh wprowadzoną do sieci można odebrać 0,8 kWh. Przy instalacjach powyżej 10 kWp współczynnik wynosi 0,7. Sieć działa więc jak magazyn, który zatrzymuje 20 lub 30 proc. przekazanej energii.
Net-metering dotyczy uprawnionych prosumentów, którzy rozpoczęli wytwarzanie energii przed zmianą systemu. Nowe instalacje są rozliczane w net-billingu, wprowadzonym 1 kwietnia 2022 r. W tym systemie energia oddawana do sieci jest wyceniana według cen rynkowych, a jej wartość zapisuje się w depozycie prosumenckim.
Problem polega na tym, że prąd oddany w słoneczne południe jest zwykle wart mniej niż energia kupowana wieczorem. Dlatego w net-billingu szczególnie opłaca się zużywać energię na miejscu.
Założenia dla domu 150 m² z pompą ciepła
Przyjmujemy dom zużywający 10 000 kWh energii rocznie. W tej wartości mieszczą się pompa ciepła, przygotowanie ciepłej wody i zwykłe urządzenia domowe.
Instalacja fotowoltaiczna ma moc 10 kWp i produkuje 9 500 kWh rocznie. Jej koszt przyjmujemy na poziomie 38 000 zł. Magazyn o pojemności 15 kWh kosztuje 39 000 zł, a jego sprawność pełnego cyklu wynosi 90 proc.
Bez baterii dom zużywa bezpośrednio 2 660 kWh z fotowoltaiki. Pozostałe 6 840 kWh trafia do sieci. Po dodaniu magazynu można skierować do niego 3 600 kWh. Po uwzględnieniu strat bateria odda do domu 3 240 kWh, a eksport do sieci spadnie do 3 240 kWh.
Do obliczeń przyjmujemy, że uniknięcie zakupu 1 kWh jest warte 1 zł. Obejmuje to cenę energii oraz zmienne opłaty dystrybucyjne. Wartość energii oddanej w net-billingu szacujemy na 0,30 zł/kWh. Są to założenia modelowe – każdy właściciel domu powinien wstawić ceny ze swojej faktury.
Ile daje fotowoltaika z magazynem w net-billingu?
Bez magazynu właściciel domu zużyje bezpośrednio energię wartą 2 660 zł. Za 6 840 kWh przekazanych do sieci uzyska około 2 052 zł. Łączna roczna korzyść wyniesie więc:
2 660 zł + 2 052 zł = 4 712 zł.
Po zamontowaniu magazynu dom nadal zużywa bezpośrednio 2 660 kWh, ale dodatkowo otrzymuje z baterii 3 240 kWh. Wartość tych dwóch strumieni wynosi 5 900 zł. Pozostałe 3 240 kWh trafia do sieci i jest warte około 972 zł.
Łączna roczna korzyść rośnie do 6 872 zł. Sam magazyn poprawia wynik o 2 160 zł rocznie. Przy cenie 39 000 zł jego prosty czas zwrotu wynosi około 18 lat. Cały zestaw PV i bateria, kosztujący 77 000 zł, zwraca się po około 11,2 roku.
Czy magazyn energii opłaca się w net-meteringu?
Bez baterii prosument oddaje do sieci 6 840 kWh. Przy współczynniku 0,8 może później odebrać 5 472 kWh. Razem z bezpośrednią autokonsumpcją fotowoltaika pokrywa 8 132 kWh rocznego zapotrzebowania. Korzyść wynosi około 8 132 zł rocznie.
Po zamontowaniu magazynu eksport spada do 3 240 kWh. Z sieci będzie można odebrać 2 592 kWh. Do tego dochodzi 2 660 kWh zużyte bezpośrednio i 3 240 kWh oddane przez baterię. Łącznie instalacja pokryje 8 492 kWh zapotrzebowania.
Magazyn zwiększa zatem korzyść tylko o 360 zł rocznie. Jego prosty czas zwrotu przekracza 100 lat.
Dlaczego wynik jest tak słaby? Gdyby 3 600 kWh zamiast do baterii trafiło do sieci, prosument mógłby później odebrać 2 880 kWh. Magazyn po uwzględnieniu strat oddaje 3 240 kWh. Różnica wynosi zaledwie 360 kWh.
Przy instalacji powyżej 10 kWp i opuście 0,7 korzyść z baterii wzrosłaby do około 720 zł rocznie, ale jej prosty zwrot nadal wynosiłby ponad 50 lat.
Pompa ciepła zwiększa zużycie, ale nie rozwiązuje każdego problemu
Pompa ciepła poprawia autokonsumpcję, zwłaszcza gdy pracuje w dzień i podgrzewa wtedy wodę lub bufor. Nie usuwa jednak sezonowej różnicy między produkcją a zapotrzebowaniem.
Fotowoltaika produkuje najwięcej od wiosny do końca lata, natomiast pompa potrzebuje najwięcej prądu zimą. Domowy magazyn może przenieść energię z południa na wieczór, ale nie przechowa jej przez kilka miesięcy.
W net-meteringu sezonową rolę magazynu przejmuje sieć. W net-billingu letnia nadwyżka jest sprzedawana, a zimą właściciel kupuje energię po cenie detalicznej. To właśnie dlatego bateria ma większą wartość w net-billingu. Ministerstwo Klimatu zaleca także programowanie pracy pompy ciepła i innych urządzeń na godziny produkcji fotowoltaiki.
- Może zainteresuje Cię: Masz fotowoltaikę? Dlaczego więc płacisz wysokie rachunki. 8 przyczyn i rozwiązań problemu!
Komu najbardziej opłaca się magazyn energii?
Cała instalacja PV z magazynem daje lepszy wynik w net-meteringu - roczna korzyść wynosi około 8 492 zł wobec 6 872 zł w net-billingu. Nie oznacza to jednak, że właścicielowi rozliczanemu w systemie opustów opłaca się dokupić baterię.
Sam magazyn zapewnia około 2 160 zł dodatkowej korzyści w net-billingu, ale tylko 360 zł w net-meteringu. Finansowo bateria jest więc znacznie bardziej uzasadniona u prosumenta rozliczanego w systemie net-billing.
Magazyn warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy dom zużywa dużo energii wieczorem, prosument otrzyma dotację, występują przerwy w dostawach prądu albo właściciel chce zwiększyć niezależność od sieci. W net-meteringu zakup baterii wyłącznie po to, by obniżyć rachunki, zazwyczaj się nie opłaca.
Najpierw warto zwiększyć autokonsumpcję bez ponoszenia dużych kosztów - uruchamiać pompę ciepła, grzałkę c.w.u., pralkę czy zmywarkę w godzinach produkcji PV. Dopiero później należy dobierać pojemność baterii na podstawie rzeczywistych danych z licznika.
20
