Spis treści
Miały wytrzymać 20 - 30 lat, wiele stoi do dziś
Te powojenne, drewniane domy modułowe z lat 1945-1950 zostały przywiezione z Finlandii jako reparacje wojenne i miały przetrwać zaledwie 20-30 lat. Wiele stoi do dziś, mieszkają w nich ludzie. W takim domku mieszkał też Ryszard Kapuściński. I choć najliczniej reprezentowane na Śląsku - są w Bytomiu, Gliwicach, Katowicach - to te najbardziej znane stoją w Warszawie. To osiedla Jazdów i Przyjaźń. Teraz jednak najsłynniejsze w Polsce są dwa domki pieczołowicie zrekonstruowane - na Polu Mokotowskim. Są już niemal gotowe.
Dwa zrekonstruowane domki fińskie stanęły w Parku Pole Mokotowskie przy ul. Leszowej. Prace wykończeniowe potrwają do końca kwietnia. Wokół domków zbudowaliśmy alejki z nawierzchni mineralnej, posadziliśmy nowe rośliny i postawiliśmy stojaki rowerowe - podaje stołeczny Zarząd Zieleni. - Nawiązują do powojennej historii Warszawy i dawnej zabudowy tego miejsca. W przyszłości przestrzeń ta stanie się centrum kulturalnym, którego animacją zajmie się Biuro Kultury.
Dom, w którym mieszkał Ryszard Kapuściński
Przypomnijmy. Domki podarowane zostały miastu w 1945 przez ZSRR. Wcześniej domki ZSRR przekazała Finlandia w ramach reparacji wojennych. W jednym z takich domków na Polu Mokotowskim mieszkał w młodości Ryszard Kapuściński. Wybitnego reportażystę, pisarza upamiętnia w parku ścieżka z cytatami z jego dzieł. O swoim domu, w którym spędził 10 lat - od lat nastoletnich po studia - tak Kapuściński pisał w eseju „Spacer poranny”:
- Na rogu Wawelskiej i alei Niepodległości, postawiono w 1945 roku osiedle drewnianych, małych, jednorodzinnych domków fińskich.
Tuż po wojnie przydzielono nam taki domek, ponieważ mój ojciec pracował wówczas w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym. Ten ciasny domek bez łazienki, bez centralnego ogrzewania był luksusem, był szczęściem, gdyż dotąd gnieździliśmy się (rodzina czteroosobowa) w maleńkiej kuchni, w ruinach, na terenie magazynów cementu i cegły przy ulicy Srebrnej. Domek nasz (adres: III-cia kolonia, 6-ty domek) przylegał do piaszczystego nasypu, z którego dzieci w zimie zjeżdżały na sankach.
Do dziś spośród ponad 160 obiektów zachowały się jedynie dwa. Red. Przemysław Zańko-Gulczyński przypominał w materiale o odbudowie domków na Polu Mokotowskim ich historię: Budowane po wojnie drewniane domki fińskie przetrwały do dziś w Warszawie np. na osiedlu Jazdów. Kiedyś jednak duża ich grupa stała także na Polu Mokotowskim. Przetrwały dwa – a raczej niemal przetrwały, gdyż z racji złego stanu technicznego ich remont konserwatorski przerodził się w rozbiórkę i odbudowę.
- Czytaj więcej tu: Plan odbudowy domków fińskich na Polu Mokotowskim
Odbudowę domków zakładał projekt pracowni WXCA modernizacji parku, który wyłoniony został w konkursie architektonicznym z 2018 roku. W domkach miało powstać centrum reportażu, a obok - ogród społeczny. Miasto wyłożyło na remont w 2021 roku 2 miliony złotych. Ostatecznie koszt odbudowy okazał się nieco wyższy.
Remont Pola Mokotowskiego w Warszawie zakończył się 12 grudnia 2023 - ale nie remont domków fińskich. One od 2022 r. wciąż są oficjalnie w remoncie, gdyż okazało się, że ich stan jest bardzo zły i konieczne są rozbiórka oraz odbudowa z prefabrykatów (pod okiem konserwatora zabytków). Na dodatek w lipcu 2024 Zarząd Zieleni rozwiązał umowę z wykonawcą z uwagi na niespełnienie warunków umowy. W 2025 r. udało się wyłonić nowego wykonawcę – firmę Grupa AMB Budownictwo (Wykonanie robót budowlanych związanych z remontem domków fińskich zlokalizowanych w Parku Pole Mokotowskie wraz z przyłączeniem do sieci).i zagospodarowaniem terenu.. I dlatego ta inwestycja za 2,3 mln zł ma się zakończyć dopiero w tym roku.
Zobacz zdjęcia: tak wyglądały rozebrane domki fińskie przy Leszowej i czytaj dalej.
26
Rekonstrukcja domków fińskich - technologia
- Rekonstrukcja domków została wykonana z zastosowaniem prefabrykowanej technologii modułowej. Elementy zostały wykonane przez wykonawcę w warsztacie, a następnie przetransportowane na miejsce budowy w celu montażu - informuje ZZM. - Początkowo planowaliśmy wykorzystać zachowane fragmenty dwóch ostatnich domków pozostałych w parku, jednak ze względu na ich zły stan techniczny podjęliśmy decyzję o pełnej odbudowie oraz wzniesieniu konstrukcji od podstaw.
Do zadań wykonawcy należy też wykonanie nowych nawierzchni mineralnych prowadzących do domków, przy których stanie mała architektura w postaci wiaty śmietnikowej, koszy na śmieci i stojaków rowerowych. Prócz tego miał wykonać nowe nasadzenia drzew, krzewów, bylin, traw ozdobnych oraz założenia trawnika.
Zobacz też: Stary domek fiński po przebudowie. Zdjęcia
11
