Ubezpieczenie domu jednorodzinnego występuje w dwóch formach:
- obowiązkowej dla budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego;
- dobrowolnej dla pozostałych budynków mieszkalnych.
Ubezpieczenie dobrowolne jest kształtowane przez firmę ubezpieczeniową – oczywiście w granicach dozwolonych przez prawo.
Do zawarcia umowy dochodzi poprzez dobrowolne złożenie oświadczenia woli przez ubezpieczającego (klienta) i zakład ubezpieczeń. Treść umowy stanowią zazwyczaj ogólne warunki ubezpieczenia opracowane przez zakład ubezpieczeń. Określone są tam przedmiot i zakres ubezpieczenia oraz prawa i obowiązki stron. Ustalenie wysokości składek również pozostaje w gestii firmy ubezpieczeniowej. W związku z tym oferty różnych firm mogą się znacznie różnić nie tylko ceną, lecz również zakresem ochrony.