Spis treści
Wilec ziemniaczany (łac. Ipomoea batatas) coraz częściej pojawia się w letnich kompozycjach balkonowych. W naszych warunkach klimatycznych najczęściej traktowany jest jako roślina sezonowa, jednak przy odrobinie wysiłku można przechować go do kolejnego roku.
Jak wygląda wilec ziemniaczany?
Wilec ziemniaczany jest rośliną o długich, płożących lub przewieszających się pędach. W swojej ojczyźnie jest okazałym, bylinowym pnączem (dorasta do 4-6 m wysokości) o jadalnych, zgrubiałych, mięsistych korzeniach, nazywanych batatami lub słodkimi ziemniakami. U nas roślina jest znacznie niższa i zwykle nie przekracza 2-3 m wysokości (są odmiany, które mają jedynie 70-80 cm). Odmiany ozdobne zostały jednak wyselekcjonowane przede wszystkim ze względu na atrakcyjny wygląd liści i pokrój. Mogą tworzyć zgrubiałe korzenie, ale nie uprawia się ich z myślą o zbiorze warzyw.
Największą ozdobą wilca ziemniaczanego są duże, trójkątne, mocno klapowane liście, które w zależności od odmiany mogą być zielone, żółtozielone, bordowe, miedziane lub ciemnoczerwone i mogą mieć większe lub mniejsze wcięcia na blaszce, a także zwisający lub kępiasty pokrój. Odmiany ozdobne mają też zredukowane korzenie, aby łatwiej było je uprawiać w doniczkach i zwykle nie kwitną (z wyjątkiem niektórych odmian), gdyż ich największą ozdobą są liście.
Czy wilec ziemniaczany jest wieloletni i czy zimuje na zewnątrz?
Wilec ziemniaczany jest z natury rośliną wieloletnią, jednak pochodzi z rejonów o znacznie cieplejszym klimacie niż polski. Jest bardzo wrażliwy na chłód i nie jest odporny na mróz. Z tego powodu w Polsce najczęściej uprawia się go jako pnącze jednoroczne. Pierwsze jesienne przymrozki zazwyczaj powodują szybkie uszkodzenie liści i pędów. Pozostawiony zimą w skrzynce balkonowej lub w gruncie najczęściej zamiera.
Jeśli chcemy zachować roślinę do kolejnego sezonu, przed nadejściem przymrozków można przenieść ją do jasnego, chłodnego pomieszczenia. Innym, często łatwiejszym rozwiązaniem jest pobranie pod koniec lata sadzonek pędowych i ukorzenienie ich w domu. Młode rośliny zajmują mniej miejsca i łatwiej utrzymać je przez zimę.
Wilec należy wnieść do pomieszczenia odpowiednio wcześnie. Już temperatury wyraźnie poniżej 10°C mogą zahamować jego wzrost i pogorszyć wygląd liści.
Jakie wymagania ma wilec ziemniaczany?
- Stanowisko dla wilca ziemniaczanego
Wilec ziemniaczany najlepiej rozwija się w miejscu ciepłym, jasnym i osłoniętym od silnego wiatru. Większość odmian dobrze rośnie zarówno na stanowiskach słonecznych, jak i w lekkim półcieniu. W pełnym słońcu rośliny zazwyczaj rosną bujnie i intensywnie się wybarwiają.
- Podłoże dla wilca ziemniaczanego
Wilec preferuje ziemię żyzną, próchniczną i przepuszczalną. Dobrym wyborem będzie dobrej jakości podłoże przeznaczone do roślin balkonowych. Na dnie pojemnika warto wykonać warstwę drenażową i koniecznie zadbać o otwory odpływowe. Roślina lubi umiarkowanie wilgotne podłoże. Źle znosi zarówno długotrwałą suszę, jak i zastój wody wokół korzeni.
Kiedy sadzić wilec ziemniaczany i jak go pielęgnować?
Wilec ziemniaczany jest wyjątkowo wrażliwy na niską temperaturę, dlatego z wystawieniem go na balkon lub taras nie należy się spieszyć. Rośliny najlepiej sadzić na zewnątrz po ustąpieniu ryzyka przymrozków, zazwyczaj w drugiej połowie maja (po Zimnej Zośce).
Pielęgnacja wilca ziemniaczanego nie jest trudna.
- Podlewanie wilca ziemniaczanego
Najważniejsze jest regularne podlewanie. Latem, szczególnie podczas upałów, rośliny w niewielkich skrzynkach mogą wymagać podlewania nawet codziennie. Jednocześnie nie należy pozostawiać donic stale stojących w wodzie. Nadmiernie mokre podłoże może prowadzić do problemów z korzeniami.
- Nawożenie wilca ziemniaczanego
Ze względu na szybki wzrost ma również stosunkowo duże zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Od wiosny do późnego lata warto regularnie zasilać ją nawozem przeznaczonym do roślin balkonowych lub ozdobnych z liści (zgodnie z zaleceniami producenta używanego preparatu).
- Cięcie wilca ziemniaczanego
Jeśli roślina zaczyna nadmiernie się rozrastać, można bez obaw skrócić jej pędy. Cięcie sprzyja rozkrzewianiu i pozwala utrzymać pożądany kształt kompozycji.
Jakie zastosowanie ma wilec ziemniaczany, z czym go łączyć?
Wilec ziemniaczany to jedna z najbardziej uniwersalnych roślin do tworzenia kompozycji balkonowych. Jego długie pędy efektownie przewieszają się przez brzegi donic, skrzynek i wiszących koszy, dlatego świetnie pełni rolę rośliny wypełniającej dolną część nasadzenia.
Wspaniale komponuje się z innymi roślinami balkonowymi, takimi jak pelargonie, petunie, surfinie, werbeny, lobelie, begonie, koleusy czy trawy ozdobne. Najciekawsze efekty daje zestawianie roślin na zasadzie kontrastu. Limonkowy wilec może podkreślić intensywnie różowe, czerwone lub fioletowe kwiaty, natomiast odmiany o ciemnych liściach świetnie prezentują się w towarzystwie roślin kwitnących na biało, żółto lub jasno różowo. Tworząc kompozycję, trzeba jednak pamiętać o szybkim wzroście wilca. Posadzony zbyt gęsto może z czasem zagłuszyć słabsze gatunki. Regularne skracanie pędów pozwala łatwo utrzymać go w ryzach.
Można sadzić go również pojedynczo w dużych pojemnikach. W krótkim czasie tworzy wówczas gęstą masę liści i może stać się mocnym akcentem dekoracyjnym na tarasie.
Odmiany wilca ziemniaczanego
Odmiany wilców z serii Sweet Caroline® czy Illusion charakteryzują się powcinanymi liśćmi. Ciekawe są także odmiany wilców z kolekcji Suntory. Liście u poszczególnych odmian mogą być ciemnofioletowogranatowe, ciemnoczerwonopurpurowe, ciemnopurpurowe z mocnym czerwonawym żyłkowaniem oraz jasnozielone.Rośliny dobrze krzewią się i rozrastają, z czasem „wychodząc” poza pojemnik, w którym rosną i przyjmując pokrój zwisający. Długość pędów może dochodzić do ponad 1 m.
- Wilec ‘Black Tone’ – odmiana o bardzo ciemnych, fioletowogranatowych liściach.
- Wilec ‘Emerald Lace’ z serii Illusion® – odmiana o drobnych , mocno powcinanych, jasnozielonych liściach.
- Wilec ‘Midnight Lace’ z serii Illusion® – odmiana o drobnych, fioletowobordowych, powcinanych liściach.
- Wilec ‘Lime’ – odmiana o soczyście jasnozielonych liściach.
- Wilec ‘Bronze’ z serii Sweet Caroline™ – odmiana o kopczykowatym, zwisającym pokroju i miedzianobrązowych, wciętych liściach.
- Wilec ‘Light Green’ z serii Sweet Caroline™ – odmiana o jasnozielonych, wciętych liściach.
- Wilec ‘Purple’ z serii Sweet Caroline™ – odmiana o wciętych liściach ciemnopurpurowych z mocnym, czerwonym żyłkowaniem.
Na podstawie materiałów firmy PLANTPOL
Zobacz galerię zdjęć: Pracownia artystyczna ze starej obory na Warmii