Spis treści
Trawy ozdobne od lat należą do najmodniejszych roślin ogrodowych. Pasują do ogrodów nowoczesnych, naturalistycznych, wiejskich, preriowych i minimalistycznych. Można sadzić je na dużych rabatach, przy tarasach, ścieżkach i ogrodzeniach, a wysokie odmiany mogą tworzyć sezonowe zielone przesłony.
Choć wiele gatunków traw zachwyca lekkim pokrojem, dekoracyjnymi liśćmi i efektownymi kwiatostanami, nie wszystkie zachowują się w ogrodzie tak samo. Część tworzy zwarte, łatwe do kontrolowania kępy, inne natomiast rozrastają się za pomocą podziemnych kłączy i mogą pojawiać się nawet daleko od miejsca, w którym zostały posadzone. Problem pojawia się wtedy, gdy atrakcyjna sadzonka zaczyna zajmować coraz większą powierzchnię rabaty. W przypadku niektórych gatunków usunięcie nadmiaru roślin jest proste. Dlatego przed zakupem warto sprawdzić nie tylko docelową wysokość trawy czy jej wymagania dotyczące stanowiska, lecz także sposób jej rozrastania się.
Rodzaje traw ozdobnych – kępkowe i kłączowe
Ze względu na sposób wzrostu trawy ozdobne można podzielić na trawy kępkowe i trawy kłączowe. Ta różnica ma ogromne znaczenie podczas projektowania rabat.
- Trawy kępkowe rozrastają się przede wszystkim przez stopniowe zwiększanie średnicy kępy. Nowe źdźbła wyrastają stosunkowo blisko środka rośliny, dzięki czemu jej granice są wyraźne i łatwe do kontrolowania. Z czasem kępa może osiągnąć pokaźne rozmiary, ale zazwyczaj nie pojawia się nagle kilkadziesiąt centymetrów czy kilka metrów dalej. Takie rośliny zwykle można ograniczyć przez podział zbyt dużej kępy.
- Trawy kłączowe tworzą pod ziemią rozrastające się poziomo kłącza, które w odpowiednich warunkach mogą rozrastać się pod powierzchnią gleby, a następnie wypuszczać nowe źdźbła w coraz większej odległości od rośliny matecznej. Tempo rozrastania zależy od gatunku, warunków glebowych, wilgotności oraz dostępności składników pokarmowych. Nie każda trawa kłączowa musi stać się problemem, ale w tej grupie znajduje się wiele gatunków, których wzrost trzeba świadomie kontrolować.
Przeczytaj też: Trawy ozdobne do donic na balkony i tarasy
Co to znaczy, że trawa jest ekspansywna?
Trawę określa się jako ekspansywną, gdy szybko zwiększa obszar, który zajmuje, i zaczyna wychodzić poza przeznaczone dla niej miejsce. Najczęściej dzieje się to przez podziemne kłącza, choć w przypadku niektórych roślin znaczenie może mieć również intensywne rozsiewanie się nasion.
Ekspansywność nie oznacza, że dana trawa jest „złą” rośliną. W odpowiednio zaplanowanym miejscu szybkie tempo wzrostu może być wręcz zaletą. Trawa kłączowa może szybko zadarniać większe powierzchnie, osłaniać mniej atrakcyjne fragmenty działki lub tworzyć gęste naturalistyczne nasadzenia. Problem zaczyna się wtedy, gdy roślinę posadzono na rabacie w sąsiedztwie wolniej rosnących bylin, krzewów lub innych traw. Podziemne kłącza mogą wtedy przerastać między korzeniami sąsiednich roślin. Z czasem ich dokładne usunięcie bez wykopania całej rabaty staje się bardzo trudne. Nawet niewielki pozostawiony w glebie fragment kłącza może ponownie wypuścić pędy.
Jak rozrastają się trawy ekspansywne w ogrodzie?
Najbardziej ekspansywne gatunki wytwarzają długie podziemne kłącza. Początkowo roślina może wyglądać niepozornie i przez pierwszy sezon zajmować niewielką przestrzeń. Po dobrym ukorzenieniu sytuacja często się zmienia. Kłącza zaczynają rozchodzić się w różnych kierunkach. Na ich końcach lub w poszczególnych węzłach powstają nowe pędy nadziemne. W efekcie źdźbła pojawiają się w miejscach, w których właściciel ogrodu ich nie planował. Trawa może "wejść" między inne byliny, przerosnąć przez ściółkę, przedostać się w okolice obrzeży trawnika albo pojawić się po drugiej stronie niewielkiego elementu oddzielającego rabaty.
Dlaczego ekspansywne trawy są problemem w ogrodzie?
Szybko rozrastająca się trawa zajmuje coraz większą powierzchnię i konkuruje z innymi roślinami, odbierając im wodę, światło oraz składniki pokarmowe. Na gęsto obsadzonych rabatach kłącza przenikają między bryłami korzeniowymi innych roślin. Wówczas zwykłe wyrwanie widocznego źdźbła nie rozwiązuje problemu, ponieważ właściwa część odpowiedzialna za rozrastanie pozostaje pod ziemią.
Kolejnym kłopotem jest możliwość przedostawania się roślin poza rabatę. Ekspansywna trawa może wchodzić w trawnik, pod niskie obrzeża, a czasem także w szczeliny między elementami nawierzchni. Szczególnie uciążliwe są stare, wieloletnie stanowiska. Usunięcie mocno rozrośniętej trawy może wymagać przekopania dużej powierzchni oraz ręcznego wybrania fragmentów kłączy.
Przeczytaj też: Trawy ozdobne do cienia i półcienia
Jak ograniczyć ekspansywne trawy?
Jednym z najskuteczniejszych sposobów jest zastosowanie bariery korzeniowej. Powinna być wykonana z wytrzymałego materiału odpornego na działanie wilgoci i nacisk korzeni.
Barierę umieszcza się pionowo w ziemi wokół miejsca przeznaczonego dla trawy. Jej głębokość trzeba dopasować do konkretnego gatunku i sposobu wzrostu jego kłączy. Górna krawędź zabezpieczenia powinna znajdować się nieco ponad poziomem podłoża, ponieważ część kłączy może próbować przedostać się nad barierą.
W niewielkich ogrodach dobrym rozwiązaniem bywa również uprawa szczególnie ekspansywnych traw w dużych pojemnikach. Donicę można ustawić na tarasie albo wkomponować w rabatę.
W przypadku roślin już rosnących w gruncie najważniejsza jest regularna kontrola. Młode odrosty najlepiej usuwać od razu, starając się wykopać je razem z fragmentem kłącza. Samo ścinanie części nadziemnej zazwyczaj nie wystarczy. Jeżeli trawa silnie opanowała rabatę, czasami konieczne jest jej całkowite wykopanie. Po usunięciu roślin warto dokładnie przesiać lub przejrzeć ziemię i wybrać pozostałe fragmenty kłączy. Miejsce trzeba następnie obserwować, ponieważ pojedyncze pędy mogą pojawić się ponownie.
Przeczytaj też: Żywopłot z traw ozdobnych
Przykłady traw ekspansywnych, na które warto uważać
- Wydmuchrzyca piaskowa
To efektowna trawa o sztywnych, często niebieskawych lub sinozielonych liściach. Dobrze radzi sobie na lekkich, przepuszczalnych i stosunkowo suchych stanowiskach. Bardzo ekspansywna, a więc trzeba dobrze się zastanowić przed sadzeniem. Wytwarza silne podziemne kłącza i potrafi szybko rozchodzić się poza wyznaczone miejsce.
- Mozga trzcinowata
Jest wytrzymałą trawą, która dobrze rośnie na stanowiskach wilgotnych i żyznych. Ozdobne odmiany mogą mieć atrakcyjnie paskowane liście, dzięki czemu chętnie wykorzystuje się je przy oczkach wodnych i na naturalistycznych rabatach. Roślina rozrasta się za pomocą kłączy i w sprzyjających warunkach może szybko zajmować sąsiednią przestrzeń. W niewielkich ogrodach wymaga systematycznej kontroli.
- Manna mielec
Najlepiej czuje się na stanowiskach wilgotnych, podmokłych i w pobliżu zbiorników wodnych. Tworzy rozrastające się pod ziemią kłącza, dzięki którym może w krótkim czasie utworzyć rozległe skupiska. Jest wartościową rośliną do większych ogrodów naturalistycznych oraz nasadzeń nadwodnych. Na małej rabacie jej wzrost może jednak okazać się trudny do kontrolowania. Należy zapewnić jej odpowiednio dużo miejsca lub zastosować zabezpieczenie ograniczające rozrost.
- Spartyna grzebieniasta
To wysoka trawa o efektownym, wyrazistym pokroju. Może tworzyć duże grupy i dobrze prezentuje się w rozległych nasadzeniach inspirowanych naturalnymi zbiorowiskami roślinnymi. Jednocześnie jej podziemne kłącza pozwalają jej sprawnie zajmować kolejne fragmenty podłoża. W małym ogrodzie wymaga ograniczenia przestrzeni przeznaczonej na system korzeniowy.
- Trzcina pospolita
Jest jedną z najbardziej charakterystycznych wysokich traw spotykanych na terenach wilgotnych. Tworzy bardzo silne kłącza i w odpowiednich warunkach może rozrastać się na dużych powierzchniach. W niewielkim ogrodzie jej uprawa bez odpowiedniego zabezpieczenia może szybko stać się problematyczna. Jest zbyt ekspansywna, by dekorować nią małe oczka wodne. Znacznie lepiej sprawdza się w dużych ogrodach naturalistycznych, przy rozległych zbiornikach wodnych i na działkach, gdzie można pozostawić jej dużo przestrzeni.
- Bambusy rozłogowe
Wśród bambusów szczególnej uwagi wymagają gatunki oraz odmiany tworzące długie, silnie rozrastające się kłącza. Potrafią "wędrować" na odległość wielu metrów, pojawiać się daleko od miejsca posadzenia i z czasem opanować znaczną część ogrodu. Sadząc je bezwzględnie należy zastosować bariery korzeniowe.
Zobacz galerię zdjęć: Remont domu z lat 30. i wiejski ogród
47
