Zaraza ziemniaka na pomidorach – objawy i zwalczanie

2017-06-09 13:24 Michał Mazik

Zaraza ziemniaka to jedna z najgroźniejszych chorób roślin psiankowatych, w tym pomidorów. Prowadzi nie tylko do zmniejszenia plonów, ale nawet do zniszczenia całych upraw. Dzięki odpowiedniej pielęgnacji można ustrzec się porażenia krzewów pomidorów przez zarazę ziemniaka lub ograniczyć ryzyko pojawienia się patogena do minimum.

Zaraza ziemniaka to niebezpieczna i - niestety - często spotykana choroba pomidorów. Dotyczy ona zarówno uprawy polowej pomidorów, jak i tych sadzonych w pojemnikach na balkonach czy w uprawie pod osłonami.
Zaraza ziemniaka jest wywoływana przez Phytophthora infestans - patogena grzybopodobnego. Jego przetrwalniki zimują w resztach roślinnych – pozostawionych w glebie lub na jej powierzchni fragmentach ziemniaków i pomidorów.

>>Przeczytaj też: POMIDORY CHOROBY. Najczęstsze choroby pomidorów gruntowych - objawy i zwalczanie

Zaraza ziemniaka - objawy i szkodliwość zarazy

Zazwyczaj pierwsze objawy zarazy ziemniaka są widoczne w kwietniu (w uprawie pod osłonami) oraz w czerwcu (w uprawie polowej). W wyniku porażenia, początkowo na liściach pomidora pojawiają się szarozielone wodniste plamy. Plamy na liściach brązowieją, unerwienie blaszki staje się brunatnoczarne. Na spodniej części może ponadto pojawić się szarawy nalot (w warunkach dużej wilgotności, np. pod osłonami). Choroba szybko rozprzestrzenia się, przenosząc się na wszystkie nadziemne organy rośliny. Brunatne, nekrotyczne przebarwienia występują także na łodygach i zawiązkach owoców. Na większych, ale wciąż niedojrzałych owocach tworzą się wypukłe, twarde plamy. Owoce gniją i przedwcześnie opadają. Nie nadają się do spożycia. W ciągu kilku dni zaraza ziemniaczana może doprowadzić do zamierania roślin a nawet całej plantacji (do 90 proc.).

>>Przeczytaj też: Pomidory w ogrodzie. Jak uprawiać to cenne warzywo. Uprawa pomidorów

Ochrona pomidorów przez porażeniem przez zarazę ziemniaka

W ochronie pomidorów przed zarazą ziemniaka ważne są działania profilaktyczne:

  • dokładne oczyszczanie miejsca uprawy pomidorów po zakończeniu sezonu wegetacyjnego;
  • regularne odkażanie bądź wymiana ziemi w uprawie pod osłonami oraz w uprawie pojemnikowej (na balkonie czy tarasie);
  • unikanie sadzenia ziemniaków i pomidorów w niedalekim sąsiedztwie - to niemal pewnik wystąpienia zarazy ziemniaczanej, która najpierw zaatakuje ziemniaki, a potem przeniesie się pomidory;
  • utrzymanie cyklu zmianowania w warzywniku (pomidorów nie powinno się uprawiać po innych gatunkach psiankowatych). Jeśli jest taka możliwość, warto także zachować 3-4 przerwę przez posadzeniem ich na tym samym zagonie;
  • stosowanie nawozów ze zwiększoną ilością wapnia i jednego z najważniejszych dla pomidora mikroelementów – boru. Nie można natomiast przesadzać ze stosowaniem nawozów azotowych (w nadmiarze są niekorzystne zarówno dla rośliny, jak i podłoża - powodują zasolenie);
  • tunele i namioty foliowe trzeba regularnie wietrzyć;
  • rośliny należy nawadniać w taki sposób, aby nie moczyć liści i owoców;
  • należy wybierać odmiany mało podatne na zarazę ziemniaka, np. 'Koralik', 'Atol', 'Jaga', 'Najwcześniejszy' i 'New Yorker';
  • pomidory nie mogą rosnąć w zbyt dużym zagęszczeniu, liście poszczególnych krzewów nie powinny się ze sobą stykać;
  • warto usuwać dolne liście pomidorów, gdy owoce znajdujące się na najniższej położonych gronach zaczną już dojrzewać. Regularnie powinno się także usuwać drobne pędy wyrastające z kątów liści (są niepotrzebne – osłabiają plonowanie i powodują nadmierne zagęszczenie);
  • chorobie sprzyjają częste opady deszczu i umiarkowane temperatury (15-18 st. C). W uprawie balkonowej pomidory można chronić przenosząc je podczas opadów do pomieszczenia;
  • w uprawie hobbystycznej dobry rezultat można uzyskać przez podlewanie roślin gnojówką ze skrzypu, zawierającą krzemionkę. W ten sposób można wzmocnić pomidory i jednocześnie ochronić je przed chorobami. Preparat można również stosować dolistnie – trzeba jednak uważać, aby nie moczyć roślin za często i w chłodne dni;
  • profilaktycznie warto wykorzystywać także ekologiczne preparaty z pokrzywy, cebuli i czosnku.

>>Przeczytaj też: Naturalne preparaty ochrony roślin: gnojówki i wyciągi z roślin

Zaraza ziemniaka - zwalczanie

Zarazę ziemniaczaną w początkowym etapie rozwoju można skutecznie zwalczać z użyciem chemicznych środków ochrony roślin. Jeśli na naszej lub sąsiedniej działce choroba pojawiła się na ziemniakach, to znak, że należy zastosować silne, doraźne środki. Często zabiegi wykonuje się na sadzonkach po 5-6 tygodniach od siewu (w ten sposób pomidory chroni się także przed innymi chorobami).

Do polecanych fungicydów zwalczających zarazę ziemniaka należą: Acrobat, Amistar, Miedzian, Cabrio Duo i Polyram. Ilość preparatu i częstotliwość wykonania zabiegu zależą od konkretnego środka. Najczęściej jednak opryskiwanie wykonuje się 2-3-krotnie (z 7-dniową przerwą). Warto przy tym  preparaty stosować naprzemiennie. W uprawach ekologicznych dość skuteczne są także ekstrakty z grejpfruta (Biosept, Grevit). Jeśli choroba znajduje się zaawansowanej fazie, pozostaje wykopać i spalić sadzonki. W żadnym wypadku nie powinno się ich umieszczać w kompostowniku.

>>Przeczytaj też: Środki ochrony roślin: insektycydy, fungicydy, herbicydy. Kompendium wiedzy o preparatach do ochrony roślin

zaraza ziemniaczana
Autor: www.thinkstockphotos.com
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE