Dwa w jednym i na zawołanie. Kocioł dwufunkcyjny ogrzeje dom i przygotuje wodę do kąpieli. Kiedy warto go kupić bez zastanowienia?

Ciepła woda i centralne ogrzewanie z jednego urządzenia, w dodatku niewielkich rozmiarów to marzenie. Takie rozwiązanie oferują dwufunkcyjne kotły gazowe. Ogrzewają wodę w instalacji c.o., a kiedy odkręcamy kurek z ciepłą wodą dostarczą ją w dowolnej ilości. Ich instalacja i użytkowanie ma wiele zalet, ale też ograniczenia i pewne wady. Kiedy zdecydować się na takie rozwiązanie?

Biały kocioł dwufunkcyjny w wąskiej zabudowie. O zaletach ogrzewania gazowego domu przeczytasz na Muratordom.
Autor: Małgorzata Góra

Popularność zawdzięczają prostej budowie, małym rozmiarom i łatwej obsłudze. Gabaryty i waga pozwalają na zawieszenie ich na ścianie niemal w każdym miejscu w domu i mieszkaniu. To właśnie ta cecha decyduje o dużym zainteresowaniu inwestorów. Ich obudowy są tak zaprojektowane, że przypominają wiszącą szafkę i można je łatwo wkomponować w zabudowę kuchni, łazienki, przedpokoju.

Centralne ogrzewanie i gorąca woda w kranie – jak to działa?

Konstrukcja modułu grzewczego kotła pozwala na ogrzewanie wody w instalacji c.o. lub wody użytkowej, nigdy jednak równocześnie. Przełączanie pracy kotła odbywa się automatycznie w momencie odkręcenia jakiegokolwiek kranu w instalacji c.w.u. Od tego momentu aż do zakończenia poboru wody kocioł działa jak podgrzewacz przepływowy. Odkręcając kran z ciepłą wodą musimy jednak zawsze odczekać aż osiągnie ona wymaganą temperaturę. W czasie, gdy używamy ciepłej wody instalacja c.o nie jest zasilana. Zakręcenie kranu powoduje ponowne przełączenie pracy kotła na instalację grzewczą. Ciepła woda użytkowa jest przez kocioł dwufunkcyjny traktowana priorytetowo i każdorazowe, nawet chwilowe korzystanie, powoduje odłączenie zasilania z instalacji c.o.

Dwufunkcyjny z zasobnikiem

Przełączanie się na przepływ grzewczy wody użytkowej kotłów dwufunkcyjnych można uznać za niedogodność, jednak nie za wadę. Ile razy w ciągu dnia potrzebujemy ciepłej wody? Kocioł nie grzeje wody w instalacji centralnego ogrzewania cały czas. Najczęściej z ciepłej wody w kranach korzysta się krótko – najdłużej podczas kąpieli w wannie i pod prysznicem. W zasadzie podczas tych dłuższych poborów do cieci c.w.u. kocioł nie musi potrzebować zasilać instalacji grzewczej. Taki system pracy nie grozi absolutnie wychłodzeniem domu czy problemami z niedogrzaniem. To może stwarzać dyskomfort, ale znaleziono na to sposób. Zjawisko minimalizują dwufunkcyjne kotły z wbudowanym małym zasobnikiem, włączonym w obieg instalacji c.w.u. Takie rozwiązanie pozwala na skorzystanie z pewnej ilości ciepłej wody, np. do umycia rąk bez potrzeby przełączania się kotła. Kocioł podgrzewa wodę w zasobniku i jest ona po użyciu uzupełniana i podgrzewana ponownie.

Kocioł dwufunkcyjny ma moc

Podgrzewanie wody użytkowej wymaga dużej mocy grzewczej. Powoduje to, że kotły dwufunkcyjne muszą mieć moc dostosowaną do przewidywanego poboru c.w.u. Oznacza to, że moc kotła będzie z reguły większa niż wynika to z obliczonego zapotrzebowania na ciepło naszego mieszkania lub domu. W przypadku jednoczesnego poboru wody w kilku miejscach kotły dwufunkcyjne nie zapewnią stałego ciśnienia i temperatury wody użytkowej. Wyższe ciśnienie będzie miał zapewniony najbliższy miejscu montażu kotła punkt poboru. To także podpowiedź, w jakim miejscu najlepiej kocioł zamontować. Największy zuzycie i iśnienie potrzebuje łazienka, więc dobrze jeśli będzie zlokalizowany właśnie tam lub z braku miejsca w jej pobliżu. Ideałem jest miejsce, które będzie pomiędzy łazienką a kuchnią.

Z tego też powodu warto o jego wyborze zdecydować w fazie projektowania lub już budowy, kiedy można zawsze wprowadzić jakieś zmiany w stosunku do pierwotnej koncepcji.

Z otwartą lub zamkniętą komorą spalania

Współczesne kotły wyposażone są w palniki ze stopniową a najczęściej z płynną regulacją mocy. Moc regulowana jest w nich automatycznie w zależności od aktualnego zapotrzebowania. W zasadzie kotły takie przełączają się na pełną moc jedynie w bardzo mroźne dni. Jeszcze bardziej ekonomiczne są kotły kondensacyjne, w których wykorzystywane jest nie tylko energia ciepła spalania, ale również energia ciepła znajdująca się w spalinach.

Wciąż na rynku występują kotły dwufunkcyjne z palnikami atmosferycznymi i otwartą komorą spalania. Powietrze do spalania gazu jest w nich pobierane z pomieszczenia, w którym są zainstalowane. Wyparły je już z rynku bardziej ekonomiczne, komfortowe w użyciu z zamkniętymi komorami spalania. Powietrze do spalania zasysane jest w nich do komory spalania za pomocą wentylatora, który pobiera je specjalnym przewodem z zewnątrz domu. Zasilanie powietrzem i odprowadzanie spalin odbywa się specjalnej konstrukcji przewodem powietrzno-spalinowym. Skonstruowany jest on z dwóch współśrodkowych rur, tzw. rura w rurze. Wewnętrzna rura służy do odprowadzania spalin, zewnętrzna jest kanałem powietrznym zasilania zamkniętej komory spalania. Rozwiązanie takie pozwala na wyprowadzenie spalin nie tylko poprzez komin ponad dach. Dla kotłów o mocy do 21 kW zainstalowanych w wolnostojących domach jednorodzinnych, spaliny mogą być odprowadzane przewodem powietrzno-spalinowym poprzez ścianę. W kotłach z otwartą komorą spalania spaliny wyprowadzane mogą być tylko ponad dach.

Podłączenie do komina

Zapewnienie naturalnego ciągu spalin wymaga odpowiedniego poprowadzenie przewodów łączących wylot kotła z kominem, dlatego ważne jest umiejscowienie możliwie blisko komina. Część kotłów ma możliwość wyprowadzenia spalin zarówno do góry, jak i przez tylną ściankę.

Kocioł można podłączyć do starego komina, który obsługiwał niegdyś kuchnię czy kocioł na węgiel. Trzeba jednak go zmodernizować, ale najpierw trzeba sprawdzić czy przekrój przewodów na to pozwoli i nie jest zbyt mały.

W przypadku kotła z otwartą komorą spalania warunkiem jest wprowadzenie do przewodu komina wkładu z rur ze stali kwasoodpornej. W przeciwnym razie komin w bardzo szybkim tempie ulegnie zniszczeniu i dodatkowo może zagrażać mieszkańcom zatruciem.

W przypadku kotłów z zamkniętą komorą spalania i kondensacyjnych przekrój musi zapewniać wprowadzenie przewodu powietrzno-spalinowego.

Jeśli nie można w czasie remontu skorzystać ze starego komina to rozwiązaniem przy małej mocy jest wyprowadzenie przez ścianę lub dobudowanie, np. na zewnątrz samonośnego, ocieplonego komina ze stali nierdzewnej.

Jak dogrzać dom/mieszkanie? Zobacz zdjęcia różnych urządzeń

Automatyczne sterowanie

Kotły dwufunkcyjne wyposażone są we wszystkie urządzenia zapewniające bezpieczne użytkowanie: czujnik zaniku ciągu, zabezpieczenie przed cofaniem się spalin, czujnik zaniku płomienia, czujnik zaniku ciśnienia w instalacji centralnego ogrzewania, termostat przegrzania kotła, zawór bezpieczeństwa. Zapłon palnika kotła sterowany jest elektronicznie. Aparatura kontrolno-pomiarowa zasilana jest prądem elektrycznym.

Kotły podłącza się pod instalację grzewczą, która może być podzielona na obiegi zasilające oddzielnie różne typy ogrzewania i pomieszczenia o odmiennym przeznaczeniu. Sterowanie pracą całego systemu najczęściej dzisiaj odbywa się w pełni automatycznie przy pomocy sterowników i czujników temperatury zarówno strefowych i miejscowych przy grzejnikach w pomieszczeniach jak też pogodowych na zewnątrz domu. Sterowanie odbywa się automatycznie z możliwości zmiany ustawień za pośrednictwem manuałów w sterownikach jak też już często aplikacji w smartfonach czy komputerach.

Gaz ziemny lub płynny ze zbiornika

Większość kotłów jest przystosowana do spalania gazu ziemnego z sieci lub gazu płynnego ze zbiorników. Na terenach nie zgazyfikowanych kotły gazowe zasilane są gazem płynnym z przydomowych zbiorników. Zbiorniki na gaz płynny można kupić lub wydzierżawić od dostawcy gazu. Ich usytuowanie i połączenie zasilające kocioł lub kotły ściśle określają przepisy bezpieczeństwa.

Idealny do małych instalacji

Kotły dwufunkcyjne najlepiej zdają egzamin w mniejszych, nie rozbudowanych instalacjach. Są doskonałym rozwiązaniem indywidualnego zasilania mieszkań w budownictwie wielorodzinnym oraz małych domów jednorodzinnych. Są niezastąpione w budynkach wielorodzinnych, gdzie istnieje możliwość podłączenia się do sieci gazowej, a nie ma sieci ciepłowniczej i nie można uruchomić kotłowni zbiorczej. W każdym mieszkaniu instaluje się wówczas wiszący kocioł dwufunkcyjny. Szczególnie pomocne są małe wiszące kotły w remontowanych i termomodernizowanych domach, gdzie dotychczas były zainstalowane piece i kuchnie lub nieefektywne kotły węglowe.

W domach i mieszkaniach zda egzamin także do zasilania instalacji ogrzewania podłogowego lub ściennego.

W domach jednorodzinnych o dużej powierzchni mieszkalnej i więcej niż jednej łazience, kotłów dwufunkcyjnych raczej się nie poleca.

Gdzie zamontować kocioł dwufunkcyjny

Kotły wiszące instaluje się na ścianie kuchni lub łazienki. W domach jednorodzinnych większość inwestorów przeznacza na instalację kotłów specjalne pomieszczenie, zwane pomieszczeniem technicznym. Spełnia ono rolę pralni, umywalni, gdzie obok kotła znajduje się pralka automatyczna, umywalka, a często i kabina prysznicowa. Umieszczenie kotła w oddzielnym pomieszczeniu jest wygodniejsze i praktyczniejsze. Uwalnia to pomieszczenia mieszkalne od spełniania określonych w normach wymagań, jakie stawiane są dla miejsc montażu kotła, np. odległości kotła od przegród budowlanych, doprowadzenia odpowiedniej ilości powietrza do spalania. Także włączanie, wyłączanie i praca palnika, chociaż niezbyt głośna, może przeszkadzać. Miejsce zawieszenia kotła powinno znajdować możliwie w równej odległości od wszystkich odbiorników energii cieplnej: grzejników, kranów. Takie położenie minimalizuje straty energii w instalacji. Wymagania dotyczące pomieszczeń, w których znajdują się kotły c.o., określone są w Warunkach Technicznych i Polskiej Normie PN-B–02421/PN-B-02431-190/B-01430.

Murator Remontuje #3: Ciężkie elementy bez wiercenia! I Porada
Murowane starcie
Fotowoltaika – na dachu czy na działce? MUROWANE STARCIE
ROLKI