Nowe przepisy mają zastąpić Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Aktualny tekst tego aktu został ogłoszony w 2022 r., później nowelizowano go jeszcze w 2023 i 2024 r.
Czym są Warunki techniczne
Warunki techniczne to zbiór przepisów prawnych, określających minimalne wymagania dotyczące projektowania, budowy, przebudowy oraz usytuowania budynków i związanych z nimi urządzeń. Dla każdego architekta, inżyniera budownictwa i inwestora to absolutna podstawa.
Prace nad nowymi Warunkami technicznymi trwały przeszło dwa lata. To obszerny akt prawny, który porządkuje przepisy dotyczące sytuowania domu na działce, dojazdu do niej, nasłonecznienia, akustyki, ochrony przeciwpożarowej i energooszczędności. Wprowadza również do polskiego prawa zapisy unijnej dyrektywy budynkowej (EPBD) dotyczące domów bezemisyjnych i obowiązku wykorzystywania energii słonecznej.
Pełna nazwa nowego dokumentu to Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Projekt przygotowano w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, ale to Minister Finansów i Gospodarki nadzoruje budownictwo jako dział administracji rządowej. Nowością jest dodanie do rozporządzenia warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, które dotychczas uregulowane były w odrębnym akcie (Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych). Działy I-XI nowego rozporządzenia mają być stosowane przy projektowaniu, budowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania, natomiast dział XII – przy użytkowaniu budynków mieszkalnych.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie
Teoretycznie (§ 395 projektu) rozporządzenie ma wejść w życie 20 września 2026 r. (z wyjątkiem przepisów o instalacjach wykorzystujących energię słoneczną). Prace nad nowym prawem zostały zakończone, 7 sierpnia projekt rozporządzenia zgłoszono do notyfikacji technicznej Komisji Europejskiej. Polska wystąpiła przy tym o tryb pilny, a 31 sierpnia Komisja zaakceptowała wniosek i zamknęła procedurę informacyjną. 1 września KE przedstawiła jeszcze swoje uwagi, na które odpowiedzieliśmy 9 września. Standardowy, trzymiesięczny okres, przez który państwo członkowskie powinno wstrzymać się z przyjęciem nowych przepisów, nie będzie miał tu zastosowania.
Po naszej stronie brakuje jeszcze podpisu właściwego ministra i ogłoszenia rozporządzenia w Dzienniku Ustaw. Do południa w piątek 18 września nie udało nam się dowiedzieć, kiedy można się ich spodziewać.
- Przeczytaj też: Tylko co trzecia gmina przyjęła plan ogólny
Prowizorka na ratunek
1 września opublikowano ustawę z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane, która została w ekspresowym tempie przeprowadzona przez Sejm i Senat oraz podpisana przez prezydenta.
Dodany do Prawa budowlanego art. 102a wszedł w życie już 2 września 2026 r. i przewiduje specjalny, 18-miesięczny okres przejściowy, liczony od 20 września 2026 r.
W tym czasie projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany można będzie sporządzić na podstawie starych (czyli obowiązujących do 19 września 2026 r.) Warunków technicznych.
Inwestor musi jednak złożyć organowi administracji architektoniczno-budowlanej odpowiednie oświadczenie. W tym samym reżimie trzeba wówczas przygotować projekt techniczny, a stare przepisy będą stosowane do decyzji dotyczących całego zamierzenia.
Projekt nowych Warunków technicznych również zawiera typowe przepisy przejściowe. Jeżeli przed wejściem rozporządzenia zostanie złożony wniosek o pozwolenie na budowę albo dokonane zgłoszenie, stosowane mają być przepisy dotychczasowe. Inwestor będzie mógł jednak wystąpić o zastosowanie nowych regulacji (§ 394 ust. 2). Te są korzystniejsze, jeśli ma na przykład nieregularną parcelę albo chce ustawić większy garaż przy granicy.
W momencie tworzenia tego tekstu Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jest projektem, nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, zatem jego tekst, czy choćby numery paragrafów, mogą się jeszcze zmienić.
- Przeczytaj też: Dom bezemisyjny. Wkrótce na inne nie dostaniesz pozwolenia
