Kasztanowce – przegląd gatunków, uprawa i zastosowanie w ogrodzie

2019-10-25 17:21 Michał Mazik

Kasztanowce (Aesculus) to okazałe, efektowne drzewa, sadzone w ogrodach, parkach oraz zieleni miejskiej. Nadają się na solitery lub do tworzenia alei. Nie są trudne w uprawie, chociaż mają swoje problemy (główny to szrotówek kasztanowcowiaczek). Poznaj gatunki kasztanowców i warunki ich uprawy. Czy warto sadzić kasztanowce w ogrodzie?

Rodzaj kasztanowiec obejmuje kilkadziesiąt gatunków występujących naturalnie w Europie, Azji oraz Ameryce Północnej. W Polsce spotyka się i uprawia kilka z nich.

Najpowszechniejszy jest kasztanowiec zwyczajny (kasztanowiec biały, łac. Aesculus hippocastanum). Drzewo ma rozłożystą, okrągłą koronę i osiąga 20-30 m wysokości. Jego ozdobą są dłoniaste liście złożone z 5-7 listków oraz wiechowate, kremowe, pachnące kwiatostany złożone z 20-50 kwiatów. Kasztanowiec zwyczajny kwitnie w maju (czasem w czerwcu). Jego owoce - kasztany to kolczaste torebki, które zawierają jedno duże, brązowe nasiono.

Ciekawe odmiany kasztanowca zwyczajnego: 'Baumannii' – wytwarza zwarte kwiatostany złożone z kwiatów pełnych; 'Alek' – odmianę charakteryzuje węższy pokrój (zajmuje mniej miejsca) i węższe liście; 'Pyramidalis' – wytwarza gęstą, stożkowaną koronę; 'Laciniata' – tworzy nietypowe, bardzo głęboko powcinane liście.

Kasztanowiec krwisty
Autor: GettyImages Kasztanowiec krwisty

Kasztanowce – inne gatunki

Duże walory dekoracyjne cechują kasztanowca krwistego (Aesculus pavia). To małe drzewo dorastające do 8 m wysokości. W sprzedaży dostępne są także jego krzewiaste formy, np. 'Rosea Nana' osiągająca 1-2 m. Gatunek ma duże dłoniaste liście, złożone z pięciu przylistków. Jesienią przebarwiają się na czerwono. Kwitnie w maju, kwiaty zebrane w wiechy mają intensywnie różową bądź czerwoną barwę. Ze względu na duże wymagania i większą wrażliwość na mróz (od rodzaju), kasztanowca krwistego zaleca się uprawiać w cieplejszych rejonach Polski.

Kasztanowiec czerwony
Autor: GettyImages Kasztanowiec czerwony

Podobną kolorystykę kwiatów posiada kasztanowiec czerwony (Aesculus x carnea), będący mieszańcem dwóch wyżej opisanych gatunków. To drzewo średniej wielkości (10-15 m wysokości) o szeroko stożkowatej koronie. Liście są pięciopalczaste, ciemnozielone, jesienią przebarwiają się na żółtobrązowo. Kwitnie w maju. Wiechowate kwiatostany są jasnoczerwone (różowawe). Tworzy nieliczne owoce. Dużą popularnością cieszy się odmiana 'Briotii'. Jest niska (kilka metrów) i ma wąską koronę.

Kasztanowiec drobnokwiatowy
Autor: GettyImages Kasztanowiec drobnokwiatowy

Kasztanowiec drobnokwiatowy (Aesculus parviflora) ma krzewiastą formę, osiąga 3-4 m wysokości i nawet do 10 m szerokości. Młode pędy mają tendencję do pokładania się. Liście składają się z 5-7 listków. Kwiaty są białe, z wystającymi pręcikami, zebrane w ażurowe wiechy. Kwitnie późno: od lipca do sierpnia. Owoce są gruszkowate, gładkie, brązowe, długości 3-4 cm.

Kasztanowiec żółty
Autor: GettyImages Kasztanowiec żółty

Kasztanowiec żółty (Aesculus flava) – to średniej wielkości drzewo dorastające do 20 m wysokości. Ma szeroką, owalną koronę. Liście są głęboko powcinane, jesienią przebarwiają się na żółto. Kwitnie w maju. Kwiaty są bladożółte lub żółtawozielone. Owoce są małe, jasnobrązowe, osłony nie mają kolców.

Podobne rozmiary osiąga kasztanowiec gładki (Aesculus glabra). Wytwarza lekko błyszczące, sztywne liście o gładkich brzegach. Kwiatostan jest okazały, żółty, lekko rozpierzchły. Kwitnie wiosną.

W szkółkach można ponadto dostać m.in. kasztanowca marylandzkiego, kasztanowca sinawego, kasztanowca Dallimore'a, kasztanowca zmiennego i kasztanowca plamistego. Są one jednak znacznie mniej popularne.

Kasztanowiec gładki
Autor: GettyImages Kasztanowiec gładki jesienią

Wymagania, uprawa i zastosowanie kasztanowców

Kasztanowce mogą rosnąć na stanowiskach słonecznych lub półcienistych. Preferują żyzne, umiarkowanie wilgotne gleby. Podłoże przed sadzeniem zaleca się wymieszać z nawozem organicznym. Drzewa dobrze rosną na gliniastych glebach. Można je sadzić jesienią lub wiosną. Większość gatunków radzi sobie w polskim klimacie, niektóre (np. kasztanowiec krwisty) powinno się przed nadejściem zimy osłaniać.

Jak zabezpieczyć drzewa i krzewy przed zimą >>>

Przy szacowaniu odległości między drzewami należy sprawdzać siłę wzrostu, a także kształt korony poszczególnych gatunków/odmian (znacznie różnią się parametrami) - przykładowo kasztanowce zwyczajne można sadzić co 10 m.
Kasztanowce z reguły są odporne na zanieczyszczenie powietrza, dlatego często spotyka się je w zieleni miejskiej. Ich największym problemem jest szrotówek kasztanowcowiaczek. Szkodnik występuje masowo i powoduje przedwczesne zasychanie, zwijanie i opadanie liści. Nie tylko wpływa na zahamowanie wzrostu, ale może doprowadzić nawet do śmierci drzew. Kasztanowce służą najczęściej do tworzenia alei oraz jako solitery. Mniejsze gatunki/odmiany warto ponadto wykorzystywać do zakładania wielogatunkowych drzewiasto-krzewiastych kompozycji.

O autorze
Michał Mazik
Michał Mazik
Michał Mazik - absolwent ogrodnictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Autor kilkunastu książek o tematyce ogrodniczej i zielarskiej, w tym „Ogród z pasją”, „Zioła w ogrodzie i w domu,”"Dary pszczół", "Przyroda Lublina". Współpracuje z mediami, producentami, zajmuje się zakładaniem ogrodów, prowadzi szkolenia branżowe, działa w marketingu. Praktykę zdobywał w Polsce (zakładanie i pielęgnacja ogrodów), Stanach Zjednoczonych (produkcja zieleni ozdobnej), Anglii (pielęgnacja farm malinowych i jeżynowych), Włoszech (sady jabłoniowe). Współpracował z holenderskimi firmami (tworzenie baz danych roślin, ogrodnicze technologie mobilne, konferencje branżowe). Należy do lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE