Spis treści
Czy przepisy krajowe zakazują kotłów na węgiel w nowych domach?
Na poziomie krajowym kluczowe jest rozporządzenie w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z § 328 „budynek i jego instalacje ogrzewcze (…) powinny być zaprojektowane i wykonane” tak, aby spełniały wymagania minimalne. Jednym z nich jest limit zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP.
Dla nowego domu jednorodzinnego maksymalna wartość EP na ogrzewanie, wentylację i przygotowanie ciepłej wody wynosi 70 kWh/(m²·rok). W metodologii charakterystyki energetycznej węgiel kamienny ma współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej 1,10. Projekt domu z kotłem węglowym musi więc przejść obliczenia energetyczne i zmieścić się w obowiązującym limicie.
W teorii zakazu zatem nie ma. W praktyce osiągnięcie wymaganej wartości EP w domu z kotłem na węgiel będzie jednak trudne.
Kocioł węglowy musi spełniać wymagania ekoprojektu
Ograniczenia dotyczą również samego urządzenia. UOKiK przypomina, że od 1 stycznia 2020 r. kotły na paliwa stałe objęte przepisami unijnymi muszą spełniać wymagania ekoprojektu. Sezonowa efektywność energetyczna kotła o mocy do 20 kW nie może być niższa niż 75 proc., a urządzenia o większej mocy – 77 proc. W praktyce wyklucza to możliwość montażu starszych modeli, czyli kotłów na paliwa stałe o klasie niższej niż 5.
UOKiK wyjaśnia też, że procedura oceny zgodności kotła kończy się „naniesieniem oznakowania CE i sporządzeniem deklaracji zgodności podpisanej przez producenta”. Nie można więc legalnie potraktować starego, niespełniającego wymagań „kopciucha” jako źródła ciepła w nowym domu.
Uchwała antysmogowa może całkowicie zakazać węgla
Najważniejsze jest jednak sprawdzenie prawa miejscowego. Art. 96 Prawa ochrony środowiska mówi, że sejmik województwa może „wprowadzić ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw”. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśnia, że uchwały antysmogowe mogą określać m.in. dopuszczalne paliwa oraz wymagania techniczne i emisyjne urządzeń.
Dlatego zasady różnią się między regionami, a niekiedy nawet między gminami. W Krakowie od 1 września 2019 r. obowiązuje całkowity zakaz spalania paliw stałych. Samorząd województwa małopolskiego informuje wprost, że w mieście obowiązuje „całkowity zakaz stosowania węgla i drewna”. W pozostałej części Małopolski generalnie dopuszczalne są nowe kotły na węgiel spełniające wymogi ekoprojektu, o ile na danym obszarze nie obowiązują ostrzejsze regulacje.
Nowy dom na Mazowszu. Kiedy kocioł na paliwo stałe jest zakazany?
Spójrzmy na przykład województwa mazowieckiego. Na Mazowszu nowe kotły na paliwa stałe muszą spełniać ekoprojekt. Dodatkowo w nowo budowanych budynkach, dla których wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie złożono po 1 stycznia 2023 r., nie wolno eksploatować takiego kotła, jeżeli istnieje techniczna możliwość przyłączenia domu do sieci ciepłowniczej znajdującej się na terenie bezpośrednio przylegającym do działki. Inwestor nie ma więc pełnej swobody wyboru źródła ciepła.
Mazowiecki urząd marszałkowski na pytanie, czy w nowym domu można zainstalować urządzenie na paliwo stałe, odpowiada: „Na przeważającej części województwa mazowieckiego TAK”, po czym wskazuje właśnie wyjątek związany z siecią ciepłowniczą. W Warszawie od 1 października 2023 r. nie wolno natomiast stosować węgla kamiennego ani paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem. Kocioł węglowy jako źródło ogrzewania nowego domu w stolicy jest więc niedopuszczalny.
- Dowiedz się więcej: Pompa ciepła bez tajemnic. Na czym polega ogrzewanie pompą ciepła i jakie są rodzaje pomp ciepła?
Czy w 2026 r. można legalnie ogrzewać nowy dom węglem?
Podsumowując – tak, można w nowym domu zamontować piec węglowy, ale tylko w części Polski i po spełnieniu kilku warunków. Przed wyborem źródła ciepła trzeba sprawdzić uchwałę antysmogową obowiązującą w miejscu inwestycji, wymogi dotyczące konkretnego kotła oraz charakterystykę energetyczną projektu. W jednym województwie nowoczesny kocioł węglowy może być dopuszczony, a w innym mieście lub gminie korzystanie z węgla będzie już zakazane.
Jednocześnie warto pamiętać, że kocioł na węgiel, nawet wysokiej klasy, stanowi jedno z najmniej ekologicznych źródeł ciepła i w znacznym stopniu przyczynia się do problemu smogu. Piec węglowy może być stosunkowo tani, ale to tylko pozorna oszczędność, gdyż za stosowanie takich urządzeń płaci się zdrowiem. Jeśli dodać do tego fakt, że unijne i polskie prawodawstwo będą kłaść coraz większy nacisk na kwestię ekologii i efektywności energetycznej, zakup kotła na węgiel do nowego domu w większości przypadków zwyczajnie się nie opłaci.
Materiał powstał przy wykorzystaniu AI.
- Przejdź do galerii: Ekologiczne urządzenia grzewcze
15
