Okna fix – czym są i kiedy warto je wybrać?

Nie są nieznane i nie są wynalazkiem ostatnich lat. Doświetlały niejedną piwnicę i niejeden strych albo składzik. Dopiero moda na wielkie przeszklenia oraz nowoczesne metody produkcji okien pozwoliły docenić ich właściwości i pokazać, w których elementach są lepsze i kiedy ich montaż przynosi więcej korzyści niż wybór okien otwieralnych.

Okna nieotwieralne mają wiele zalet, a najważniejszą jest ta, że właśnie dzięki nim możliwe są realizacje wielkich przeszkleń obejmujących niekiedy całą długość ściany domu lub całe elewacje, a także poprawianie estetyki wnętrz i zwiększanie komfortu ich użytkowania. Przeszklenia takie powinny się charakteryzować przede wszystkim dobrą izolacyjnością termiczną. Zwykle współczesne pakiety szybowe mają lepszy współczynnik izolacyjności cieplnej niż rama okienna, więc im mniejsza powierzchnia profili, tym cieplejsze jest przeszklenie. Okna fix to zapewniają, ponieważ w całkowitej powierzchni otworu powierzchnia ich szyb jest większa, więc i współczynnik przenikania ciepła Uw jest zazwyczaj niższy niż w oknach otwieralnych. To zaś oznacza, że przez takie okno ucieka mniej ciepła, więc zmniejsza się zapotrzebowanie budynku na energię pierwotną, co bezpośrednio poprawia efektywność energetyczną budynku.

Czym są okna fix?

Ich nazwa to skrót od angielskiego wyrazu fixed – przymocowany, stały. Zatem fix to przeszklenie o dowolnym kształcie (prostokątnym, kwadratowym, trójkątnym, okrągłym, eliptycznym) i wielkości zależnej od możliwości konstrukcyjnych ram, w których osadzony jest pakiet szybowy. Fixy nie mają żadnych elementów, w które wyposaża się okna – okuć, zawiasów, klamek, uszczelek dociskowych między ramą a skrzydłem – co jest równoznaczne z tym, że są nieotwieralne. Produkowane są w dwóch wersjach – jako fix w ramie lub fix w skrzydle. Fix w ramie to rozwiązanie, w którym szyba zamocowana jest w ramie okiennej, fix w skrzydle polega na montażu w ramie ślepego skrzydła, w którym osadzony jest pakiet szybowy.

W pierwszym przypadku zyskujemy większą powierzchnię szyby i tylko szerokość ramy ogranicza dopływ światła do wnętrza, w drugim – powierzchnia szyby jest mniejsza, a dopływ światła ogranicza szerokość ramy i część powierzchni skrzydła. Ale to dobry wybór, gdy na jednej elewacji jest kilka okien i nie wszystkie muszą się otwierać. Wtedy fix w skrzydle sprawi, że wszystkie okna będą wyglądały tak samo. Fix w ramie będzie wyraźnie się odróżniał. Różnicę między tymi rozwiązaniami zauważymy też w cenie.

Gdzie się sprawdzą okna nieotwieralne?

Współczesne realizacje domów pokazują, że okna nieotwieralne są nie tylko potrzebne, ale także niezbędne. Zarówno z powodu architektonicznych, jak i ekonomicznych. Idealnie uzupełniają modne wielkie przeszklenia otwieralne, stanowią ważny element przeszklonych elewacji, w których otwieralne są na przykład tylko drzwi tarasowe na parterze, a pozostała część przeszklenia to elementy nieotwieralne. Ponieważ są tańsze niż ich otwieralne odpowiedniki obniżają koszty wyposażenia domu w okna, nie umniejszając jego estetyki i funkcjonalności. Zdejmują też z nas konieczność zastanawiania się nad sposobem otwierania na przykład przeszkleń tarasowych, które mogą wymagać zaplanowania odpowiedniej ilości miejsca na otwarte skrzydła. Zaś w przypadku okien przesuwnych zawsze pozostaje pytanie o sposób aranżacji wnętrza. Takie przeszklenie umożliwi otwarcie domu na taras bądź ogród, ale na trasie z salonu na zewnątrz nie powinny się znaleźć meble. W przypadku okien nieotwieralnych nie występują takie dylematy – kanapa albo stół mogą stać na tle okna, bo stanowi ono przezroczystą ścianę. Staje się domowym „telewizorem”, przez który bez ograniczeń można oglądać spektakl, jaki tworzy przyroda. Okna nieotwieralne w mniejszych rozmiarach doskonale sprawdzają się tam, gdzie potrzebna jest duża ilość dziennego światła, ale nie jest potrzebne otwieranie okien albo w pomieszczeniach, do których chcemy wpuścić światło dzienne. Można je zamontować w kuchni nad zlewem, unikając kolizji z baterią kuchenną, w wiatrołapie, holu, piwnicy, składziku. Bardzo dobrze sprawdzają się również wówczas, gdy chcemy obniżyć koszty stolarki, a poczucie estetyki oczekuje spójności stylistycznej –  ramy okien nieotwieralnych można wizualnie dopasować do ram okien otwieralnych. Jeżeli wybierzmy okna z pakietem szybowym z zewnętrzną szybą samoczyszczącą, sprawdzą się również w miejscach wymagających montażu okien wysoko, z trudnym dostępem z zewnątrz.

Dlaczego warto wybierać okna nieotwieralne?

• Wpuszczają do wnętrz więcej światła niż okna otwieralne, bo szerokość ich ramy jest węższa.
• Spełniają wysokie standardy odnośnie do izolacyjności termicznej, co realnie przekłada się na mniejsze zużycie energii potrzebnej do ogrzewania budynku. Mogą być montowane w domach energooszczędnych i pasywnych. (W standardzie pasywnym współczynnik Uw dla okna nie może przekraczać 0,8 W/(m²·K), a okna fix często osiągają niższe wartości)
• Mają najwyższą spośród wszystkich okien szczelność powietrzną (stopień, w jakim elementy budynku, w tym przypadku okna, blokują niekontrolowany przepływ powietrza). Wynika ona z monolitycznej konstrukcji fixów oraz braku możliwości otwierania. To kolejna z cech wpływających na poprawę efektywności energetycznej budynku, ponieważ w przypadku okien nieotwieralnych nie dojdzie do nawet minimalnej mikrowentylacji, która z czasem może się pojawiać w oknach otwieralnych z powodu zużywania się ich uszczelek.
• Dobrze tłumią hałas, więc zapewniają komfort akustyczny w domu, skutecznie izolując od dźwięków otoczenia. Właściwość tę zawdzięczają temu, że nie mają otwieralnych skrzydeł, więc nie powstają szczeliny między ramami ościeżnicy a skrzydła, przez które mogłyby przedostawać się dźwięki.
• Umożliwiają konstruowanie wielkich przeszkleń, czemu sprzyja brak ciężkich skrzydeł obciążających zawiasy. Powierzchnia fixów zależy między innymi od materiału, z jakiego są wykonane ramy, wymagań konstrukcyjnych budynku. Okna fix z PCW ze względu na właściwości tworzywa osiągają szerokość do 2-2,5 metra i wysokości do 2,5 metra. Znacznie większe mogą być fixy z ramami aluminiowymi – 3-4 metry szerokości i wysokość do 3 metrów.Na wielkość fixów ma również wpływ szklenie – przy zastosowaniu technologii wklejania szyb (STV) mogą osiągać powierzchnie przekraczające 10 m² w jednej ramie.
• Gwarantują bezpieczeństwo antywłamaniowe. Fixy są trudniejsze do sforsowania, ponieważ nie mają ruchomych elementów, które można podważyć.
• Potrzebują mniejszego zaangażowania w zachowanie ich w dobrym stanie –  nie mają zawiasów i uszczelek, które trzeba konserwować, i są mniej podatne na uszkodzenia.

Okna nieotwieralne a wentylacja wnętrz

Dawniej i dziś drugą, poza dostarczeniem światła dziennego, funkcją okien było przewietrzanie pomieszczeń. W przypadku okien nieotwieralnych nie jest to możliwe. Nie znaczy to, że zmniejsza się liczba miejsc, które można wyposażać w fixy. Nie wszędzie bowiem wentylacja przez okna jest potrzebna, na przykład w oknach piwnicznych albo na klatkach schodowych. W przypadku pomieszczeń mieszkalnych fixy można wyposażyć w nawiewniki, które zapewnią wymianę powietrza. Nie zastąpią wietrzenia tradycyjnego, więc okien z takim wyposażaniem, gdy są jedynymi w danym pomieszczeniu, lepiej nie montować w sypialniach i łazienkach.