Program „Czyste Powietrze” receptą na smog

2019-10-01 9:15 MATERIAŁ SPONSOROWANY | NFOŚiGW
Czyste Powietrze fotofolia
Autor: Fotolia.com

Jakość powietrza w Polsce w ocenach Europejskiej Agencji Środowiska, Światowej Organizacji Zdrowia, organizacji HEAL, a także Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska jest zła i wymaga poprawy. Powietrze, którym oddychamy nie spełnia wymogów zarówno norm krajowych, jak i europejskich, w szczególności dyrektywy 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (CAFE). Taka sytuacja przynosi negatywne skutki zdrowotne i ekonomiczne, przekładając się na obniżenie jakości życia mieszkańców.

Działania polskiego rządu, w tym resortów: środowiska, energii, rozwoju i inwestycji oraz przedsiębiorczości i technologii, zmierzają do systematyzacji poczynań wszystkich zainteresowanych. Sztandarowym projektem w tym obszarze jest program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) pod nazwą „Czyste Powietrze”, którego realizacja rozpoczęła się rok temu.

Systemowe działania rządu oparte są na trzech następujących filarach: wymagania dla kotłów na paliwa stałe, normy jakościowe dla paliw stałych oraz wsparcie finansowe obywateli. To ostatnie zadanie jest realizowane poprzez wspomniany, powszechny program priorytetowy NFOŚiGW „Czyste Powietrze” (kierowany do indywidualnych beneficjentów), pilotażowy program „Stop Smog”, realizowany przez samorządy w ponad 30 najbardziej zanieczyszczonych miastach, które zostały wskazane w raporcie Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz system ulg finansowych dla obywateli podejmujących w swoich gospodarstwach domowych określone przedsięwzięcia na rzecz energooszczędności i poprawy efektywności energetycznej poprzez zmianę lub modernizację ogrzewania, kompleksową termomodernizację oraz wprowadzanie mikrogeneracji odnawialnych źródeł energii (OZE). Działania rządu w tym obszarze zostały podkreślone w expose Premiera Mateusza Morawieckiego, który zaznaczył, że czyste powietrze to dla Polski wyzwanie cywilizacyjne.

Celem programu „Czyste Powietrze”, będącego głównym „orężem” w rządowej batalii antysmogowej, jest poprawa efektywności energetycznej i zmniejszenie emisji pyłów i innych zanieczyszczeń do atmosfery z istniejących jednorodzinnych budynków mieszkalnych lub uniknięcie emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzącej z nowo budowanych jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Właściciele tych domów są beneficjentami programu realizowanego poprzez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). Spodziewany efekt wdrażania programu do roku 2029 to ponad 3 mln budynków objętych termomodernizacją, w tym 3 mln wymienionych kotłów.

NFOŚiGW czyste powietrze/mój prąd
Autor: NFOŚiGW

Program priorytetowy „Czyste Powietrze” to jedyny ogólnopolski projekt kompleksowej termomodernizacji, wymiany źródeł ciepła oraz korzystania z rozproszonych odnawialnych źródeł energii w budynkach jednorodzinnych. W ciągu pierwszego roku jego realizacji uzyskano wiele doświadczeń. Dezyderaty i rekomendacje w tym zakresie wniosły również prace Zespołu Koordynacyjnego Komisji Europejskiej, Banku Światowego i NFOŚiGW oraz drugi raport Banku Światowego wykonany na zlecenie Komisji. Dokumenty te będą podstawą planowanej do końca 2019 r. rekonstrukcji programu, w ramach której zostaną rozszerzone kanały dystrybucji środków finansowych poprzez szeroką współpracę z samorządami i sektorem bankowym. Dzięki realizacji programu (w połączeniu z innymi działaniami, jak rozszerzenie sieci ciepła systemowego, wdrażanie OZE, w tym ciepła geotermalnego oraz ograniczanie emisji transportowej) w ciągu najbliższej dekady w Polsce zostanie zlikwidowany problem smogu. Poprawa jakości powietrza wpłynie pozytywnie na zdrowie i jakość życia społeczeństwa. Efektem programu będą również cieplejsze i tańsze w eksploatacji domy jednorodzinne. Program przyczyni się w znacznej mierze do ograniczenia negatywnego zjawiska ubóstwa energetycznego.

Warto dodać, że program „Czyste Powietrze” jest połączony z ulgami podatkowymi dla indywidualnych beneficjentów, co znacznie zwiększa jego atrakcyjność.

Z czego składa się smog?

Smog to zjawisko atmosferyczne, którego przyczyną jest wymieszanie się mgły z dymem i spalinami. Zanieczyszczenie powietrza powstaje wskutek przedostawania się do atmosfery szkodliwych związków chemicznych, takich jak tlenki siarki i azotu oraz substancje stałe, czyli pyły zawieszone, a także kancerogenne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), wśród których należy wyróżnić benzoalfapiren (BaP). W Polsce głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza jest indywidualne ogrzewanie budynków mieszkalnych. Warto podkreślić, że w paleniskach domów jednorodzinnych (co wynika ze zjawiska ubóstwa energetycznego) często jest spalane tanie paliwo stałe, a także quasi paliwa: muły, przerosty itp. Transport i w pewnym stopniu przemysł również przyczyniają się do emisji szkodliwych substancji.

Fotofolia Czyste Powietrze
Autor: Fotofolia.com

Działania, które wspiera NFOŚiGW w ramach programu „Czyste Powietrze”:

  • Demontaż starych źródeł ciepła na paliwa stałe oraz zakup i montaż nowych źródeł ciepła;
  • Docieplenie przegród budowlanych;
  • Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej;
  • Instalacja odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych i instalacji fotowoltaicznej);
  • Montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Kwota dofinansowania w programie "Czyste Powietrze":

  • Maksymalny możliwy koszt, kwalifikujący się do dofinansowania, od którego liczona jest wysokość dotacji, to 53 tys. zł na budynek jednorodzinny lub wydzielony lokal mieszkalny z wyodrębnioną księgą wieczystą (pozostała część kosztów kwalifikowanych może zostać sfinansowana pożyczką);
  • Kwota dotacji liczona jest w zależności od wysokości średniego miesięcznego dochodu na osobę w gospodarstwie domowym;
  • Minimalny koszt kwalifikowany w ramach jednego wniosku o dofinansowane to 7 tys. zł.

Pod numerem telefonu (22) 45 95 955 działa ogólnokrajowa infolinia dotycząca programu „Czyste Powietrze”. Szersze informacje o programie można uzyskać w poszczególnych funduszach wojewódzkich. Na ich stronach znajduje się także zakładka „Czyste Powietrze”, w której można m.in. znaleźć wykaz gmin z danych regionów, które podpisały odpowiednie porozumienia o współpracy w ramach programu.

Przyczyny przekroczeń dopuszczalnych średniorocznych poziomów zanieczyszczeń

Powstawaniu epizodów smogowych, które dominują w okresie zimowym (sezonie grzewczym) sprzyjają: niska wyżowa temperatura (wtedy występuje większa emisja zanieczyszczeń z mieszkalnictwa), bezwietrzna wyżowa pogoda, brak opadów, mgła oraz zjawisko inwersji termicznej, która powoduje uwięzienie zanieczyszczeń w warstwie przyziemnej.

NIE PRZEGAP
zycie bez smogu bloczek

Autor: Redakcja

Chcesz mieć ciepły dom i oddychać czystym powietrzem? Przyłącz się do naszej akcji "Życie bez SMOGU".

Sprawdź, jak walczyć ze smogiem. Jak chronić siebie i bliskich. Jak sfinansować termomodernizację domu i wymianę źródła ciepła. Wraz z ekspertami z firm Isover, Caparol, Gaspol przygotowaliśmy porady, które ułatwią wam działania. Ponadto czeka na Was atrakcyjny konkurs (konkurscaparol.murator.pl), w którym można wygrać ocieplenie domu wartości 30.000 złotych! Fundatorem nagrody jest firma Caparol.

Partnerzy
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE