Czym jest smog i niska emisja? Jak przyczynić się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza?

2017-12-22 16:32 Krzysztof Domagała
Smog dymowy
Autor: Andrzej T. Papliński To nie jest wieczorna mgła w dzielnicy Podgórze. To smog dymowy – kwasny, wyczuwalny nosem i w ustach, smiertelnie niebezpieczny dla ludzi

Polskie miasta dominują w rankingach najbardziej zanieczyszczonych miast Unii Europejskiej. Niska emisja przyczynia się do powstawania smogu, który zatruwa nas i środowisko. Głównym źródłem tego problemu jest indywidualne ogrzewanie budynków, dlatego, aby walczyć z tym w skali kraju, trzeba zacząć od najbliższego otoczenia.

Smog to nic innego, jak chmura zanieczyszczeń, unosząca się nad miastem. Głównym źródłem szkodliwych substancji w powietrzu jest tak zwana niska emisja. Tworzeniu się smogu sprzyja bezwietrzna pogoda I wysoka wilgotność.

Jakie zagrożenia niesie smog?

Najgroźniejszymi dla człowieka składnikami smogu są pyły zawieszone PM2,5, PM10 oraz benzo(a)piren. Cząsteczki PM10 oraz PM2,5 są bardzo drobne, mogą przenikać do układu krwionośnego i oddechowego, co powoduje ogólny wzrost ryzyka zachorowań. Cząstki PM2,5 mają mniejszą średnicę od PM10, mogą wniknąć głębiej do organizmu, przez co są znacznie groźniejsze. Zwiększają ryzyko arytmii i zawałów serca oraz zachorowalność m.in. na astmę. Benzo(a)piren z kolei jest rakotwórczy. Uszkadza także nadnercza, wątrobę oraz układ odpornościowy i krwionośny.

Dopuszczalnymi poziomami stężeń pyłów PM10 i PM2,5 są odpowiednio 50 i 25 mikrogramów na metr sześcienny (μg/m3). W polskich miastach często spotyka się wartości przekraczające normę dwu lub trzykrotnie, a alarm smogowy jest ogłaszany dopiero, gdy poziom pyłów PM10 osiągnie poziom 300 mikrogramów na metr sześcienny, czyli przy sześciokrotnym przekroczeniu limitów.

Czytaj też:

Niska emisja – co to tak naprawdę jest?

Pierwsze zetknięcie z określeniem „ograniczanie niskiej emisji” może być mylące. Niska emisja kojarzy się z niewielką ilością szkodliwych substancji emitowanych do atmosfery (np. przez samochody), więc pojawia się pytanie: po co ją jeszcze ograniczać?

Okazuje się, że to określenie jest jak najbardziej poprawne, a niska emisja oznacza zanieczyszczenia, które pojawiają się na małych wysokościach – są zatem najbardziej szkodliwe dla człowieka.

Źródła niskiej emisji

Główne przyczyny niskiej emisji to nieefektywne spalanie paliw w domowych piecach. Nadal dominującym źródłem ogrzewania w domach jednorodzinnych są kotły na węgiel. Wiele z nich jest już przestarzałych, o niskiej sprawności. Kupuje się też najtańszy węgiel wątpliwej jakości lub wręcz pali odpadami. Pomimo tego, że za spalanie śmieci grożą dotkliwe kary.

Wbrew pozorom, w skali kraju, ruch uliczny i przemysł przyczyniają się w bardzo małym stopniu do emisji szkodliwych substancji. Według raportu NIK z 2014 roku, około 90% zanieczyszczeń pyłem zawieszonym PM10 jest powodowane przez indywidualne ogrzewanie budynków.

Sprawdź też:

Warto dodać, że smog i niska emisja nie są synonimami. Nie zawsze, brak smogu, oznacza brak problemu niskiej emisji. Smog jest tylko widocznym efektem niskiej emisji i powstaje w sprzyjających warunkach (brak wiatru, duża wilgotność powietrza).

Jak walczyć ze smogiem?

Niestety, aby poradzić sobie z problemem zanieczyszczania powietrza, konieczne jest poniesienie pewnych wydatków. Najczęściej, rozwiązaniem będzie modernizacja domowej kotłowni. Zbawienna dla zdrowia i środowiska będzie wymiana starego kotła węglowego na zasilany pelletem albo zmiana systemu ogrzewania na gazowy lub elektryczny. Można się też pokusić o inwestycję w energię odnawialną. Jeśli jednak nie stać nas na żadne kompleksowe modernizacje (choć nowoczesny kocioł nie musi być wcale bardzo drogi), warto chociaż zadbać o jakość tego, co spalamy. Palenie odpadami, poza tym, że powoduje wydzielanie trujących substancji, jest także bardzo mało efektywne. Zanieczyścimy nasze otoczenie, a w domu nadal będzie zimno. W wielu województwach są właśnie wdrażane programy dopłat, które mają na celu wspieranie wymiany przestarzałych kotłów. Warto się z nimi zapoznać, ponieważ dzięki nim możemy dołożyć swoją cegiełkę w ratowaniu jakości powietrza, którym oddychamy wszyscy.

Jak sobie poradzić ze smogiem w domu?

Powietrze w naszych domach często jest zanieczyszczone bardziej niż to na zewnątrz. Nawet jeżeli normy pyłów PM2,5 i PM10 na zewnątrz nie są przekroczone, to w domu może nam zagrozić dym tytoniowy, alergeny, bakterie, toksyczne związki i chemikalia. Dlatego też coraz więcej osób decyduje się na zakup urządzeń, dzięki którym można znacząco poprawić jakość powietrza we wnętrzach.

Pozostałe podkategorie