Susza nie mija wraz z gwałtowną burzą. Co robić, by oszczędzać wodę i pieniądze?

2020-07-07 12:06 Materiał sponsorowany Anna Sawicka, ekspert ds. rozwoju strategii ekologicznej, Bank Ochrony Środowiska
Dofinansowanie wody
Autor: Shutterstock

Nawet intensywne opady deszczu nie sprawią, że problem suszy zniknie - musimy więc dbać o wodę, a przy okazji i o nasze finanse. Jak oszczędzać wodę? Na co zwrócić uwagę podczas codziennych czynności, by przyczynić się do zmniejszenia jej zużycia? Jak sfinansować instalację zbierania deszczówki lub budowę studni?

Woda na wagę złota

W Polsce i w całej Europie nie brakuje dużych rzek i jezior. Mogłoby się wydawać, że deficyt wody nam nie grozi, jednak wcale tak nie jest. Europejska Agencja Środowiska (EEA) szacuje, że około jedna trzecia terytorium UE jest narażona na stały lub tymczasowy deficyt wody. Susze i niedobory wody stanowią problem już nie tylko dla Grecji, Portugalii i Hiszpanii, ale także na północy Europy, w tym w części Wielkiej Brytanii i Niemiec1. Wg prognoz EEA, po 2041 r. częstotliwość susz wzrośnie w całej Europie.

W Polsce susze występowały w latach 1983-1993, 2003, lokalnie w 2006 r. Od 2011 r. problem ze zmiennym natężeniem powtarza się co roku. Eksperci potwierdzają, że przebieg susz znacznie się zaostrzył w XXI wieku na skutek rosnącej antropopresji oraz zmian klimatu2. Średnia roczna temperatura w naszym kraju, w minionym roku po raz pierwszy przekroczyła 10 st. C. W ostatnich dwóch latach (2018-2019) miesiące letnie na obszarze całego kraju były ekstremalnie ciepłe.

Susza i powodzie

Susza nie dotyka wszystkich regionów tak samo – jej natężenie jest zróżnicowane w czasie i przestrzeni oraz ma wielowymiarowy charakter. W 2019 r. sumy opadów wyniosły od 70% normy w centralnej Polsce do 110% nad morzem, przy równoczesnych coraz częstszych falach upałów. 26 czerwca 2019 roku w Poznaniu odnotowano rekordowe 38°C, a średnia miesięczna temperatura w stolicy Wielkopolski była wówczas wyższa od normy wieloletniej o 7°C 3.

Pomimo suszy, okresowo mamy do czynienia z zagrożeniem powodziowym. Obecnie, w czerwcu 2020 r. ogłoszono ostrzeżenia o suszy hydrologicznej w części obszarów 4 województw, przy jednoczesnych wezbraniach i przekroczeniu stanów ostrzegawczych i alarmowych rzek w innych obszarach4. Gwałtowne burze i ulewy mogą powodować lokalne podtopienia, jednak już po kilku dniach stan wód wraca do niskiego poziomu.

Oszczędzajmy wodę! Ile wody zużywamy? 

Patrząc na dane GUS, przy zwiększającej się liczbie osób mających dostęp do wodociągów, ilość zużywanej wody przypadającej na 1 mieszkańca nie uległa od 2005 r. znacznym zmianom, nawet pomimo modernizacji prowadzących do spadku strat wody w sieci5. W 2018 r. średnio każdy z nas zużył codziennie 91,2 l, w skali roku zużywając o 1500 l więcej wody niż rok wcześniej6.

Zużycie wody
na 1 mieszkańca
2005 r.
2010 r.
2015 r.
2016 r.
2017 r.
2018 r.
m3 32, 0 31,1 32,2 33,2 31,8 33,3
w tym w miastach 37,2 35, 0 34,3 34, 2 34,1 35,2

Opracowano na podstawie GUS: „Infrastruktura komunalna w 2017 r.” oraz „Gospodarka mieszkaniowa i infrastruktura komunalna w 2018 r.”

Jak zaoszczędzić wodę w domu?

Na cele konsumpcyjne zużywamy tylko kilka litrów wody na dobę na osobę. Cała reszta wody, którą wykorzystujemy w codziennym użytku (do kąpieli, podlewania, prania i innych celów gospodarczych), nie wymaga jakości wody pitnej. Dlatego warto zainteresować się rozwiązaniami, które pozwalają zmniejszyć zużycie wody. Koniecznie zwróćmy też uwagę na informacje o zużyciu wody przez sprzęty, które kupujemy do domu – w przypadku sprzętów gospodarstwa domowego takich jak pralka i zmywarka, informację tą zawiera etykieta energetyczna.

Według statystyk, kilkadziesiąt procent wody w gospodarstwach domowych zużywa się na… spłukiwanie toalet. Typowe zbiorniki spłukujące osiągały pojemność aż 15 l. Nowoczesne spłuczki pozwolą zaoszczędzać nawet połowę wody zużywanej do spłukiwania. Wyróżnia się dwa typy przycisków: pojedynczy z funkcją STOP - pozwalającą na zatrzymanie spłukiwania w dowolnym momencie, lub dwudzielny - umożliwiający spłukiwanie większą (6 lub 9 l) lub mniejszą (3 lub 4,5 l) objętością wody. Nowa pralka w zależności od modelu zużywa od ok. 24 do 60 litrów wody na cykl prania. Pralko-suszarki na cykl prania z suszeniem zużywają powyżej 100 litrów. Nowoczesne pralki, które automatycznie ważą wsad, dostosowują ilość pobieranej wody do wielkości załadunku. Oszczędności można uzyskać również przy kąpieli – pełna wanna to ok. 150 l wody, a 5 minutowy prysznic to połowa tej wielkości. Montaż baterii termostatycznej pod prysznicem przyniesie kolejne oszczędności. W ich przypadku nie marnuje się wody tak jak w przypadku tradycyjnych modeli, gdzie zanim uregulujemy temperaturę, musi upłynąć trochę czasu.

Nie bez znaczenia są także nasze nawyki – zaczynając od najprostszych jak zakręcanie wody podczas mycia zębów, ładowanie zmywarki do pełna, korzystanie z programów eko w pralce i zmywarce, a kończąc na nie nadużywaniu detergentów do prania i zmywania.

BOŚ oszczędzanie wody
Autor: BOŚ

Oszczędzanie wody w ogrodzie

Miłośnicy ogrodów i przydomowych upraw mają szczególnie duże zmartwienie w warunkach bardzo nierównomiernych opadów i rosnących temperatur. Koszty nawadniania nawet względnie niedużej powierzchni ogrodu są niebagatelne. Podlewanie wodą wodociągową ogrodu o powierzchni 500 m2 może kosztować niemal 1000 zł rocznie. Uprawy szklarniowe i tunelowe to kilkukrotnie wyższe koszty.

Doskonałym rozwiązaniem w kontekście zagrożenia suszą dla upraw przydomowych jest zbieranie deszczówki i jej retencjonowanie. Woda deszczowa, ze względu na swoje właściwości (mniejsza twardość, lekko kwaśny odczyn, temperatura równa temperaturze otoczenia) jest przyjazna dla roślin. Szeroka gama dostępnych rozwiązań takich jak naziemne i podziemne zbiorniki, instalacje do rozsączania wody w glebie i nawadniania roślin, oczka wodne, stawy, ogródki deszczowe, pozwoli funkcjonalnie i estetycznie zaprojektować rozwiązania adekwatne do naszych potrzeb oraz zniwelować niekorzystne stosunki wodne w granicach własnej posesji.

Dofinansowanie wody
Autor: Shutterstock

Oszczędność pieniędzy - recykling wody

Wodę deszczową można wykorzystać także w domu, podobnie jak wodę szarą, np. do prania czy sprzątania. W takim przypadku do zastosowania każdego z tych rodzajów odzyskanej wody trzeba przewidzieć instalację dualną (podwójną), czyli zintegrowany system zaopatrzenia w wodę, który umożliwia stosowanie wody wodociągowej i powtórne wykorzystanie wody szarej czy wody deszczowej. Takie rozwiązania nie są jeszcze szeroko stosowane ze względu na dość duże koszty i konieczność uwzględnienia instalacji dualnej już na etapie projektowania budynku, jednak w zależności od wielkości instalacji, aktualnych kosztów wody oraz rzeczywistego zużycia wody, inwestycja może zwrócić się w przeciągu kilku lat7, pozwalając zaoszczędzić nawet 60% użytkowanej wody8.

Woda szara to wolna od fekaliów woda wytwarzana podczas mycia naczyń, kąpieli czy prania, nadająca się w ograniczonym zakresie do powtórnego wykorzystania.

Finansowanie retencji wody: zbiorników na deszczówkę, ogródków deszczowych, studzienek chłonnych itp.

W odpowiedzi na zaostrzający się problem równowagi wodnej, dedykowaną ofertę opracował Bank Ochrony Środowiska. Ma ona celu wsparcie działań służących retencjonowaniu wód i zapobiegających powstawaniu suszy oraz łagodzenie skutków suszy, w tym działania wspierające zaopatrzenie w wodę gospodarstw domowych. Zakres oferty został opracowany przez Bank Ochrony Środowiska przy współpracy z ekspertami programu „Climate Leadership”, zainicjowanego przez Centrum UNEP/GRID-Warszawa.

W ramach EKO Pożyczki „Nasza woda” klienci indywidualni mogą sfinansować przedsięwzięcia niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej:

  • instalacje służące pozyskiwaniu wody deszczowej, np. zbiorniki na deszczówkę (naziemne i podziemne),
  • instalacje i obiekty służące retencjonowaniu wód, np. stawy i oczka wodne, studzienki chłonne, ogródki deszczowe (w glebie lub pojemniku),
  • ujęcia wody, np. studnie głębinowe, studnie abisyńskie,
  • inne przedsięwzięcia zapobiegające niekorzystnym zmianom stosunków wodnych.

Szybki i prosty proces aplikowania, długi okres kredytowania (do 10 lat), wysoka, maksymalna kwota pożyczki (80 tys. zł) oraz wsparcie ekspertów Banku wyspecjalizowanego w finansowaniu ochrony środowiska sprawiają, że indywidualne inwestycje służące środowisku i naszym domowym finansom stają się łatwe i przyjemne.

Autorka artykułu
Anna Sawicka, Anna Sawicka, ekspert ds. rozwoju strategii ekologicznej, BOŚ SA
Anna Sawicka, ekspert ds. rozwoju strategii ekologicznej, Bank Ochrony Środowiska

1  https://www.eea.europa.eu/pl/sygna142y/sygnaly-2018/artykuly/zuzycie-wody-w-europie-2014

2 https://imgw.pl/sites/default/files/obserwator/obserwator-2020-susza/OBSERWATOR_2020_SUSZA.html#p=7

3 https://dane.imgw.pl/data/dane_pomiarowo_obserwacyjne/Biuletyn_PSHM/Biuletyn_PSHM_2019_ROCZNY.pdf

4 https://meteo.imgw.pl/dyn/?oshyd=true

5 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/infrastruktura-komunalna-nieruchomosci/nieruchomosci-budynki-infrastruktura-komunalna/infrastruktura-komunalna-w-2017-r-,3,15.html

6 https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/infrastruktura-komunalna-nieruchomosci/nieruchomosci-budynki-infrastruktura-komunalna/infrastruktura-komunalna-w-2018-roku,10,2.html

7 http://www.greenwatersolutions.pl/aktualnosci/systemy-szarej-wody-w-hotelarstwi

8 http://www.rynekinstalacyjny.pl/artykul/id4943,zagospodarowanie-i-odzysk-wody-deszczowej-i-szarej

Partnerzy
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE