| muratordom.pl » Wnętrza » Oświetlenie » Oświetlenie energooszczędne. Świetlówki, halogeny i lampy LED

Oświetlenie energooszczędne. Świetlówki, halogeny i lampy LED

W przeciętnym domu do oświetlenia zużywa się ok. 34-36% ogółu energii elektrycznej, jaka jest w nim wykorzystywana. Wysokość rachunków za prąd można zminimalizować, stosując energooszczędne źródła światła.

By sprawnie funkcjonować w naszych domach, jesteśmy zmuszeni do korzystania ze światła sztucznego. Tylko dobrze oświetlone wnętrza dają nam poczucie bezpieczeństwa i wygodę użytkowania. Ponieważ rachunki za energię elektryczną zajmują dzisiaj dość ważną pozycję w domowym budżecie, warto poznać sposoby, które ułatwią komfortowe oświetlenie wnętrz za niższą cenę.

Autor: Daniel Rumiancew

W racjonalnym gospodarowaniu światłem pomoże nie tylko odpowiedni dobór świetlówek, halogenów czy LED-ów, ale równie ważne jest wyrobienie w sobie i rodzinie odpowiednich nawyków w korzystaniu z niego

Źródła światła pomocne w oszczędzaniu

Mimo że od kilku lat tradycyjne żarówki wolframowe są wycofywane ze sklepów, to nadal w wielu domach stanowią powszechnie stosowane źródło światła. Kupujemy je, ponieważ są ciągle znacznie tańsze i mimo że większość z nich za sprawą przepisów unijnych znika z rynku, ciągle są dostępne jako produkty specjalnego zastosowania (nazywane np. „urządzeniami grzewczymi”). W fazie inwestycji są znacznie korzystniejsze finansowo – cena zwykłej żarówki (już od 1,50 zł) może być nawet kilkunastokrotnie niższa niż energooszczędnej. Jednak z punktu widzenia wydajności światła stosowanie żarówek wolframowych jest mało korzystne. Na światło przekształcają one tylko około 5% energii elektrycznej – pozostała jest oddawana jako ciepło, w efekcie pobierają dużo prądu. Używając nowoczesnych świetlówek, halogenów czy lamp LED, możemy zaoszczędzić nawet do 80-90% energii. Żarówki wolframowe nie są też trwałe – świecą mniej więcej 1000 godzin, podczas gdy trwałość energooszczędnej świetlówki kompaktowej szacowana jest na 10 000 godzin. Z tradycyjnych źródeł światła opłaca się korzystać jedynie w miejscach, gdzie jest ono włączane rzadko. Uwaga! Wybierając świetlówkę, halogen czy LED, należy zwrócić uwagę na ich klasę efektywności, która jest oznaczana literami od A do G. Tylko produkty z klasą energetyczną A są uznawane za energooszczędne.

Świetlówki – taniej przez lata

Wokół świetlówek uznawanych za energooszczędne źródło światła narosło wiele mitów i różnorodnych opinii. Są one znacznie droższe od zwykłych żarówek – jedna świetlówka kosztuje od 6-8 do nawet ponad 60 złotych (świetlówki z możliwością ściemniania). Czy rzeczywiście są warte swojej ceny? Otóż świetlówki energooszczędne zużywają jedynie około 20-25% energii wykorzystywanej przez zwykłą żarówkę – przynoszą więc zysk w fazie eksploatacji. Pieniądze zainwestowane w produkt zwrócą się więc w rachunkach za energię. Najwięcej korzyści uzyskamy tam, gdzie świetlówka pracuje przez wiele godzin dziennie. Drugą cechą świetlówek jest ich duża trwałość. Jedna świetlówka powinna wystarczyć na 6-8 lat intensywnego użytkowania. Często jednak spotykamy się z opiniami, że trwałość świetlówek kompaktowych nie jest zgodna z deklarowaną. Może się też zdarzyć, że moc żarówek jest znacznie niższa niż podawana na opakowaniu. Oba te zarzuty dotyczą jednak tanich, niefirmowych produktów, które w dużych ilościach zalewają rynek. Sensowną inwestycją jest więc wybór świetlówek, ale tylko dobrej jakości, którą gwarantują sprawdzone firmy. Spotykamy się też z opinią, że barwa światła emitowanego przez świetlówki jest gorsza od tego, które dają zwykłe żarowki. Tymczasem problem nie wynika ze złej barwy, tylko mniejszego wskaźnika oddawania barw – im jest on wyższy, tym barwy oświetlanych płaszczyzn i przedmiotów są bardziej bliskie rzeczywistych. Odpowiedni poziom komfortu zapewnią żarówki o wskaźniku oddawania barw Ra o wartości powyżej 80. To, czy światło jest ciepłe, czy zimne, zależy od tego, jakie pasmo świetlne jest przenoszone przez gaz wewnątrz świetlówki. Jeśli sięgniemy po produkty renomowanych firm, nie musimy się również obawiać często przypisywanego świetlówkom zjawiska pulsacji światła i efektu stroboskopowego. Większość markowych produktów ma wmontowane układy podwyższające częstotliwość prądu zasilającego świetlówkę, dzięki czemu oko ludzkie nie zauważa pulsacji światła. Wielu użytkownikom świetlówek przeszkadza również długi czas rozgrzewania – pełny strumień świetlny świetlówki osiągają dopiero po upływie 1-5 minut. Niestety, tylko te najdroższe produkty zapalają się pełnym strumieniem po bardzo krótkim czasie. Innym zarzutem jest to, że świetlówki nie współpracują ze ściemniaczami. Do niedawna rzeczywiście tak było, ale w tej chwili są dostępne na rynku specjalne świetlówki z regulacją strumienia świetlnego, jednak ich cena jest bardzo wysoka. Świetlówki kompaktowe kształtem mogą przypominać tradycyjne żarówki, dlatego można je stosować do różnych opraw oświetleniowych, przystosowanych do żarówek żarowych. Energię oszczędzają również świetlówki liniowe, które można wbudować w półki, szafki czy przesłonić szkłem. Najbardziej oszczędne są trójpasmowe świetlówki liniowe, które pozwalają nawet na 40% oszczędności w stosunku do standardowych jednopasmowych świetlówek liniowych. Są dostępne z małym (E14) i grubym (E27) gwintem.

Autor: Osram

Dzięki energooszczędnym źródłom światła zyskamy komfortowe oświetlenie i oszczędności finansowe

Autor: Osram

Warto zwrócić uwagę nie tylko na koszt zakupu świetlówki, ale też na czas eksploatacji i jej parametry świetlne

Halogeny – krok ku oszczędzaniu

Żarówki halogenowe wytwarzają do 70% światła więcej niż tradycyjne żarówki wolframowe. Ich trwałość określa się na 2000-5000 godzin. Dodatkowe zyski możemy osiągnąć, korzystając z halogenów energooszczędnych, które pozwalają oszczędzić 30% energii zużywanej przez zwykłe halogeny. Halogeny wysokonapięciowe zasilane są napięciem 230 V – nie wymagają dodatkowych transformatorów. Niektóre z nich mogą zastąpić tradycyjne żarówki – mają takie same trzonki i gwinty (E27). Większość ma powłokę ograniczającą promieniowanie UV. Niskonapięciowe są zasilane napięciem 6, 12 i 24 V. Dają jasne silne światło, mogą być niewielkie. Większości nie można montować w tradycyjnych oprawach. Do zasilania konieczne są transformatory obniżające napięcie. Wysokonapięciowe świetnie sprawdzają się jako oświetlenie punktowe, ale stosuje się je także do oświetlenia ogólnego i miejscowego. Wydajnym źródłem światła są również lampy metahalogenkowe, które działają kilkanaście tysięcy godzin (minimum około 10 tys.). Dają dużo światła, pobierając niewiele energii. Do uzyskania tego samego efektu można wykorzystać lampy metahalogenkowe o mocy dwa razy mniejszej niż tradycyjna żarówka. Mają bardzo dobrą barwę światła oddającą barwę światła dziennego i doskonale oświetlają wybrane miejsce. Są punktowym źródłem światła, wytwarzanym przez nie strumieniem świetlnym łatwo sterować. Ich wady to wysoka cena – to inwestycja rzędu kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych, a także niedogodności użytkowe – nie zapalają się od razu.

LED – dobra lokata

Najbardziej ekonomiczne w eksploatacji źródła światła to nowoczesne lampy LED. Żarówki diodowe mają wiele zalet, których brak tradycyjnym żarówkom czy świetlówkom. Emitują bardzo mało ciepła, dają światło bez promieniowania UV, są też wytrzymałe na wysoką i niską temperaturę oraz na uszkodzenia mechaniczne i wstrząsy. Mają trwałość nawet do 35 lat, świecą 35-50 tys. godzin i dysponują coraz większą mocą. Lampy LED mogą mieć kształt klasycznych żarówek z typowym gwintem E27. Dlatego warto je wykorzystywać jako zamienniki tradycyjnych żarówek o mocy do 60 W, np. lampy o mocy 7 W są odpowiednikiem klasycznych żarówek o mocy 40 W. Argumentem za ich użyciem jest również barwa światła. Źródła LED mogą wytworzyć białe światło o jednolitej barwie. Dostępne są w temperaturach barwowych, zbliżonych do standardowych barw stosowanych w świetlówkach: 6500 K, 5400 K, 4000 K, 3000 K i 2700 K. Poza tym w przeciwieństwie do klasycznych źródeł światła lampy LED nie przepalają się całkowicie, tylko stopniowo tracą swój strumień świetlny. Nadal popularne i w wielu sytuacjach niezastąpione są lampy LED niewielkich rozmiarów stosowane głównie w punktowych oprawach dekoracyjnych. Mogą być zasilane transformatorem i sterowane za pomocą sterownika RGB, którym można ustawić poziom jasności i kolor światła. Emitują światło o dużej wydajności, które jest jednobarwne – zielone, niebieskie, czerwone, pomarańczowe czy fioletowe.

Autor: Osram

Źródła światła będą nam służyły przez długi czas, jeśli zostaną odpowiednio dobrane do miejsca, w którym je zainstalowano

Autor: BRITOP

Wmontowane w podstopnice schodów lub w ścianę tuż przy schodach źródła LED-owe czasami żarzą się po wyłączeniu

Na domowych traktach

Zarówno w strefie wejścia, jak i w części nocnej domu warto zastosować lampy z wbudowanymi czujnikami ruchu. Zamontowane w nich czułe detektory reagują na ruch i włączają światło w razie potrzeby. Warto, aby te na zewnątrz były wyposażone w czujnik zmierzchu, dzięki któremu będą się włączały automatycznie po zapadnięciu zmroku. Szeroki zasięg (nawet do 240°) i jasne światło lampy zapewniają poczucie bezpieczeństwa. Gdy wchodzimy do domu, ciemności nas nie zaskakują, a każdy gość, również ten nieproszony, będzie widoczny. Jeśli mamy tam zamontowane tradycyjne oprawy, to gdy przedsionek lub korytarz jest pozbawiony światła dziennego, zastosujmy reflektorki halogenowe osadzone w kierunkowych oprawach z ruchomymi ramionami. Dostęp światła nie jest wówczas ograniczany przez klosz – a jego źródło jest wydajniejsze. W korytarzach i na schodach nocą niezbędne jest oświetlenie orientacyjne, na przykład małe lampki wpuszczone w ściany korytarza lub stopnie schodów – to gwarancja bezpieczeństwa dla domowników udających się w nocy do łazienki czy dzieci, które wybudzone często szukają towarzystwa rodziców. Dzięki lampom LED oświetlenie orientacyjne może być włączone przez całą noc bez mocnego uszczerbku dla naszej kieszeni. Jeśli w przedsionku lub korytarzu znajdują się szafy, warto również pomyśleć o oświetleniu ich zawartości. Na rynku dostępne są meble z wbudowanymi już źródłami światła – stosowane w nich lampy LED się nie nagrzewają. Szczególnie opłacalne jest stosowanie energooszczędnych LED-ów przez noc w strefie komunikacyjnej – 1 taka żarówka o mocy 5 W włączona przez 8 godzin dziennie to roczny koszt prądu około 3,66 zł. 1 żarówka żarowa o mocy 60 W świecąca przez 3 godziny dziennie to w skali roku opłata za prąd rzędu 80 zł.

Czy oświetlenie sufitowe wystarczy w pokoju, sypialni lub łazience? Poradnik

Według zasad urządzania i wykańczania wnętrz, w każdym pomieszczeniu powinno się znaleźć światło...

zobacz więcej
zamknij
Przeczytaj dodatkowo:
Złe oznakowanie lamp LED. Zobacz jak odzyskać...

Na rynku polskim znalazły się nieprawidłowo oznakowane lampy LED. Błąd pojawił się w określeniu ilości...

Światło naturalne w domu. Wpływ światła na...

Światło naturalne wpływa na nasze samopoczucie - gdy brakuje światła w domu, jesteśmy rozdrażnieni i...

Oświetlenie przedpokoju, schodów, holu,...

Tworzenie bezpiecznych i wygodnych traktów komunikacyjnych w domu to jedno z głównych zadań sztucznego...

Nowoczesne lampy wiszące do kuchni. 10 pomysłów...

Oświetlenie kuchni odgrywa bardzo istotną rolę w jej wystroju. Nowoczesne lampy wiszące są nie tylko...

Dobre oprawy oświetleniowe do kuchni. Dlaczego...

Projektując kuchnię warto zadbać o dobrej jakości oprawy oświetleniowe. Kuchnia jest bowiem pomieszczeniem...

Lampy LED – dlaczego warto rozważyć ich zakup

Czymś, co może zniechęcić nas do zmiany tradycyjnych żarówek na lampy LED, jest cena. Nie wszyscy...

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.