Własne mieszkanie czy własny dom to marzenie i cel wysiłków wielu osób i rodzin. Ale to także zwykle największe i to długoterminowe wyzwanie finansowe w życiu. Zanim więc wystąpimy z wnioskiem o kredyt, trzeba pomyśleć nie tylko o tym, na co zostanie on przeznaczony, ale i w jaki sposób, czasem przez dziesiątki lat, przyjdzie go nam spłacać. Ważne, by przede wszystkim pomyśleć i policzyć, czy stać nas już na podjęcie takiego wysiłku finansowego. Dlatego musimy naprawdę rzetelnie oszacować zdolność kredytową, czyli - w uproszczeniu - zdolność do systematycznego i terminowego opłacania rozłożonych na wiele lat rat kredytowych. A koniecznie trzeba mieć świadomość, iż raty owe to nie tylko kolejne "cząstki" oddawanego kapitału, ale i odsetki, które przez wiele lat składają się w kwoty niebagatelne. To właśnie z uwagi na wieloletnią kumulację odsetek kwota, którą trzeba oddać bankowi może nawet parokrotnie przekroczyć wartość nominalną zaciągniętego kredytu. Tymczasem, poza obsługą zadłużenia, musimy przecież mieć jeszcze pieniądze na "normalne" życie. Warto uczciwie policzyć, czy jesteśmy w stanie podołać temu wysiłkowi. Odpowiedzi na to pytanie będzie zresztą wymagał bank.
Sama deklaracja zdolności kredytowej, nawet poparta odpowiednio wysokim poziomem dochodów, to jednak za mało. By zapewnić jak największe bezpieczeństwo samego banku, jego akcjonariuszy i klientów, banki są zobowiązane i stosują szereg zabezpieczeń spłaty udzielanych kredytów. W przypadku kredytów mieszkaniowych podstawowym docelowym zabezpieczeniem jest właśnie mieszkanie (w skrajnym przypadku, gdy dłużnik nie oddaje pożyczonych pieniędzy, bank może sprzedać mieszkanie i w ten sposób odzyskać pożyczony kapitał). Ale, aby zabezpieczenie to było faktycznie pewne bank musi - na podstawie specjalistycznych ekspertyz - oszacować realną wartość kredytowanego mieszkania. Zwykle także elementem zabezpieczenia jest cesja praw z polisy ubezpieczeniowej (tak, by interesy banku były chronione także w wypadku szkody obniżającej realną wartość zabezpieczenia, np. pożaru mieszkania).
Do czasu zakończenia formalności prawnych (np. ustanowienia hipoteki) bank może wymagać wykupienia dodatkowego ubezpieczenia spłaty kredytu. Trzeba być także przygotowanym na dodatkowe zabezpieczenie w formie polisy ubezpieczenia na życie (na wypadek śmierci lub inwalidztwa kredytobiorcy). Wśród oferowanych niekiedy możliwości dodatkowego zabezpieczenia jest także ubezpieczenie na wypadek, gdyby utrata pracy pozbawiła klienta dochodów i możliwości spłaty kolejnych rat.
Procedura kredytowa i warunki zabezpieczania spłaty pożyczonych pieniędzy mogą być łatwiejsze jeśli w przeszłości byliśmy dobrymi klientami banku, w tym - rzetelnymi kredytobiorcami. Oczywiście, jak już podkreślaliśmy wcześniej, nawet najdłuższy staż i najbardziej lojalne zachowanie klienta wobec banku nie wystarczy, gdy np. w momencie ubiegania się o kredyt klient nie wykaże odpowiedniej zdolności kredytowej.
Jeszcze raz podkreślmy - takie regulacje nie wynikają ze złośliwości urzędnika bankowego, lecz z zasad bezpieczeństwa. A samo zabezpieczanie interesów banku jest w istocie zabezpieczaniem interesów nie tylko instytucji, ale równocześnie - jej klientów i współwłaścicieli. Współakcjonariuszami notowanych na warszawskiej giełdzie banków jest np. kilkanaście milionów Polaków, oszczędzających w funduszach emerytalnych i inwestycyjnych. Od tego jak dobrze zabezpieczone są choćby opisane kredyty mieszkaniowe zależy więc także nasza finansowa przyszłość.
