| muratordom.pl » Ogród » Pielęgnacja ogrodu » Jak poprawić jakość gleby? Badanie odczynu gleby, nawozy mineralne

Jak poprawić jakość gleby? Badanie odczynu gleby, nawozy mineralne

Od jakości gleby zależy, czy rośliny będą ładne, bujne i zdrowe. Wiosna to dobry okres, by polepszyć jakość gleby. Jak to zrobić? Zacznij od zmierzenia odczynu gleby. Niewykluczone, że będą jej również potrzebne nawozy mineralne. Sprawdź, jak poprawić jakość gleby w ogrodzie.

Ziemia w ogrodzie często różni się od tej, jaką lubią rośliny. Przyczyniamy się do tego sami – niszczymy ją w czasie budowy, wygrabiamy z działki resztki organiczne (opadłe liście czy zaschnięte pędy). Usuwając je, nie dopuszczamy do tego, by podobnie jak w naturalnym środowisku zamieniły się w warstwę żyznego humusu. W konsekwencji z roku na rok gleba coraz bardziej jałowieje.

Badamy odczyn gleby

Większości roślin najbardziej odpowiada odczyn gleby od lekko kwaśnego do obojętnego, co określa wartość pH 6,0-7,0 (choć niektóre lubią tylko kwaśną glebę, np. rośliny wrzosowate). W takim podłożu rozwijają się pożyteczne mikroorganizmy, a składniki mineralne są w postaci przyswajalnej dla roślin. Z kolei w glebie zbyt kwaśnej rozwijają się grzyby pleśniowe, a wiele minerałów tworzy nierozpuszczalne w wodzie związki chemiczne.

Na odczyn podłoża wpływa przede wszystkim ilość wapnia – im go więcej, tym ziemia jest bardziej zasadowa. Zawartość wapnia w glebie nie jest stała. Poza tym, że jest on pobierany przez rośliny, duża jego część przemieszcza się wraz z wodą w głąb gruntu. Z czasem ilość wapnia w ziemi maleje i staje się ona kwaśna. Efektem jest gorszy wzrost roślin i pojawienie się mchu na trawniku. Dlatego raz na kilka lat warto przeprowadzić proste badanie odczynu gleby, posługując się kwasomierzem.

Jeżeli wartości pH są za niskie (poniżej pH 6), glebę należy zwapnować. Najlepiej użyć do tego kredy ogrodniczej lub dolomitu, który ma w swoim składzie również potrzebny roślinom magnez. Wapnowanie przeprowadza się jesienią lub wczesną wiosną. Nawozów wapiennych nie wolno łączyć z innymi, ponieważ pod wpływem reakcji chemicznych, jakie wtedy zachodzą, część substancji przechodzi w związki nieprzyswajalne przez rośliny. Między wapnowaniem a zasilaniem innymi nawozami powinny minąć min. 2 tygodnie.

Autor: Fiskars

Dobra gleba jest żyzna, próchniczna i przewiewna. Nie zbija się i nie tworzy nieprzepuszczalnej warstwy ani nie rozsypuje się w pył (fot. FISKARS).

Zwiększamy zawartość próchnicy w glebie

To próchnica decyduje o jakości podłoża. Jeżeli jest jej dużo, gleba ma gruzełkowatą postać. Jest żyzna, pulchna i dobrze napowietrzona, łatwo chłonie i gromadzi wodę. Próchnica powstaje na skutek działalności pożytecznych mikroorganizmów glebowych. Przekształcają one resztki organiczne w proste związki przyswajalne dla roślin. Poza tym poprawiają zdrowotność gleby, ponieważ rozkładają toksyny dostarczane np. wraz z pestycydami, eliminują bakterie i grzyby wywołujące choroby roślin. Uprawiane w takich warunkach rośliny mają dobrze rozwinięty system korzeniowy, są bujne i dobrze przystosowane do środowiska, a więc bardziej odporne na choroby, wytrzymalsze na suszę i zimowe mrozy.

Ilość próchnicy zależy od zawartości substancji organicznych w glebie. Czyszcząc ogród z obumarłych resztek roślin, sprawiamy, że jest jej mało. Regularnie zasilając ziemię nawozami organicznymi, powodujemy, że ilość próchnicy w podłożu się zwiększa. W ogrodach najlepiej stosować dobrze rozłożony stary obornik oraz dojrzały kompost, bo zawierają potrzebne roślinom substancje odżywcze. Nawozy te rozkłada się warstwą grubości 2-4 cm i lekko miesza z podłożem.

Wygodne w użyciu są gotowe preparaty przygotowane z kompostu lub obornika. Zwykle mają postać skondensowanego płynu i nie wydzielają przykrej woni – po rozcieńczeniu wodą podlewa się nimi glebę. Robi się to wczesną wiosną, zanim ruszy wegetacja. Zabieg ten można powtórzyć latem i pod koniec sezonu. Niektórymi preparatami można również opryskiwać rośliny.

Niekiedy jako nawóz naturalny wykorzystywany jest torf wysoki. Dostarcza materii organicznej, jednak ponieważ jest kwaśny i ubogi w składniki pokarmowe, przed użyciem musi być zwapnowany i wymieszany z nawozem mineralnym (do 100 l torfu dodaje się 1 kg kredy i 0,4 kg nawozu wieloskładnikowego – podobny skład ma substrat torfowy, który kupuje się w workach). Torf wysoki stosuje się co kilka lat w dawce 10-20 l/mkw. Ponieważ jego pozyskiwanie wiąże się z niszczeniem torfowisk, lepiej zastąpić go bardziej dostępnymi surowcami.

WARTO WIEDZIEĆ

Kompost może powstać w każdym ogrodzie. Nadają się na niego nie tylko resztki z działki, ale też z gospodarstwa domowego. Zamiast zapychać kontener na śmieci, można z nich mieć dobry nawóz. Dodany do gleby sprawi, że piaszczysta stanie się bardziej zwięzła i wilgotna, a gliniasta – luźniejsza i przewiewna. Najszybciej powstaje on w specjalnych kompostownikach z tworzywa o podwójnych ściankach. Dzięki stałej wysokiej temperaturze, jaka panuje w ich wnętrzu, proces rozkładu resztek zachodzi bardzo szybko.

By powstał nawóz, wystarczy kilkanaście tygodni. Wyjmuje się go przez drzwiczki u podstawy pojemnika. Wyglądem i zapachem przypomina żyzną leśną ziemię. Właściciele dużych ogrodów „produkujących” znaczną ilość resztek organicznych powinni znaleźć miejsce na tradycyjny kompostownik, a nawet dwa. Kiedy do jednego będą dorzucane świeże odpadki, w drugim będzie się powoli tworzył nawóz – proces ten trwa rok. Kompostownik nie powinien być szerszy niż 1,5 m i wyższy niż 1,2 m. Jeżeli pryzma jest większa, do jej wnętrza nie dociera powietrze. W takich warunkach zamiast pożytecznych mikroorganizmów przetwarzających resztki w próchnicę rozwiną się beztlenowce, które spowodują gnicie materiału.

Stosujemy biopreparaty

Biopreparaty to naturalne preparaty aktywizujące życie gleby i poprawiające kondycję roślin. Na żyzność ziemi duży wpływ mają probiotyki glebowe. Zawierają wyselekcjonowane szczepy mikroorganizmów regulujących procesy życiowe w podłożu. Najlepiej stosować je razem z nawożeniem organicznym. Dodaje się je do gleby, ale można je też wykorzystać w kompoście, ponieważ przyspieszają rozkład resztek i powstawanie próchnicy. Pozytywnie wpływają też na rośliny, pobudzając w nich procesy zwiększające odporność na niesprzyjające warunki wzrostu, choroby i szkodniki. Mają postać skondensowanego płynu, który rozcieńcza się wodą. Po otwarciu opakowania tracą ważność po mniej więcej miesiącu.

Szczepionki mikoryzowe

Warto stosować szczepionki mikoryzowe. Zawierają strzępki grzybni lub zarodniki grzybów współżyjących z roślinami. Przerastają ich korzenie, znacznie zwiększając zasięg pobierania wody z rozpuszczonymi w niej solami mineralnymi. Rośliny żyjące w symbiozie z grzybami są bujniejsze i zdrowsze, lepiej też znoszą gorsze warunki uprawy.

Grzyby mikoryzowe, powszechne w naturalnym środowisku, w ogrodzie często nie występują, ponieważ zostały zniszczone przez złą uprawę gleby, np. zbyt częste użycie lub zbyt duże dawki nawozów sztucznych. W sprzedaży są preparaty dla różnych roślin: iglaków, gatunków wrzosowatych, drzew liściastych i owocowych, róż, roślin rabatowych, warzyw, a nawet trawników. Środki te powinny zostać zużyte w ciągu 48 godzin od otwarcia opakowania.

WAŻNE

Urządzanie ogrodu warto zacząć od posiania roślin na zielony nawóz. Dlaczego? Ponieważ po rozłożeniu dostarczają one próchnicy bogatej w odżywcze związki i poprawiają strukturę gleby. Rośliny te tworzą rozgałęzione, sięgające głęboko korzenie, które przerastają i spulchniają podłoże. Najlepsze są rośliny motylkowe, ponieważ żyjące z nimi w symbiozie bakterie asymilują azot z atmosfery i przetwarzają go w przystępną dla roślin formę.

Rośliny na zielony nawóz można posiać wczesną wiosną albo w pełni sezonu, a nawet we wrześniu. Ścina się je, gdy są tuż przed kwitnieniem (zwykle po jednym-dwóch miesiącach uprawy), a następnie lekko przekopuje. Powinno do nich docierać powietrze, bo wtedy łatwiej się rozkładają i szybciej powstaje próchnica. Po kilku tygodniach można sadzić rośliny ogrodowe.

Zasilamy nawozami mineralnymi

Nawozy mineralne (zwane sztucznymi) dostarczają do gleby związki pokarmowe wykorzystywane przez rośliny. Ponieważ nie zwiększają ilości próchnicy w podłożu, należy je traktować jako uzupełnienie nawożenia organicznego. Najlepsze są nawozy wieloskładnikowe, w skład których wchodzą także mikroelementy. Zasila się nimi ziemię wczesną wiosną, zanim ruszy wegetacja, i powtórnie raz lub dwa razy latem. Nie można ich stosować na zapas, bo związki mineralne wchodzące w ich skład są rozpuszczalne w wodzie, łatwo więc uciekają wraz z nią w głąb gruntu.

Tylko tzw. nawozy wolno działające powoli przenikają do gleby i są na bieżąco pobierane przez rośliny. Dlatego wystarczy je dodać do gleby raz na sezon – wiosną. Stosując nawozy mineralne, należy ściśle przestrzegać zaleceń producenta i pamiętać, że najniższe proponowane dawki przeznaczone są na lekkie piaszczyste gleby, a najwyższe – na ciężkie gliniaste. Nie wolno ich przekraczać, bo nadmiar nawozu jest bardziej szkodliwy niż jego brak i w skrajnych przypadkach może prowadzić do śmierci rośliny.

Przeczytaj dodatkowo:
Jak stworzyć ogródek ziołowy?

Niezależnie od tego czy mamy do dyspozycji swoją działkę, kawałek ogrodu, balkon czy też parapet, z...

Poradnik Ogrodowy

Podobają nam się bujne ogrody pełne dorodnych roślin rozwijających się na tle soczyście zielonego trawnika....

Przycinanie drzew owocowych - jak robić to...

Cięcie drzew owocowych jest zabiegiem koniecznym, gdyż w znacznym stopniu przyczynia się do uzyskania...

Jak pielęgnować rośliny pokojowe w czasie zimy?

Zima to dla roślin pokojowych ciężki okres. Podpowiadamy, jak je zabezpieczyć i pielęgnować, aby przetrwały...

Nawożenie drzew rosnących na trawniku (PORADA)

Drzewa w moim ogrodzie rosną na trawniku. Chciałabym je jakoś nawozić, ale nie podobają mi się zostawiane...

Kompostownik w ogrodzie: jak zrobić, gdzie...

Jesień to najlepsza pora na zakładanie kompostownika. To bardzo dobry sposób na zagospodarowanie...

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.