Wentylacja mechaniczna z rekuperatorem - schemat instalacji wentylacyjnej

Jak zbudowany jest rekuperator?

Rekuperatorem nazywa się centralę wentylacyjną zbudowaną z dwóch wentylatorów – wywiewnego i nawiewnego – oraz wymiennika ciepła, w którym powietrze dopływające do wnętrza domu ogrzewa się od cieplejszego powietrza wywiewanego (oczywiście oba strumienie nie mieszają się ze sobą). Wewnątrz rekuperatora są także filtry zatrzymujące pył znajdujący się w powietrzu.

Poznaj elementy systemu wentylacji z rekuperatorem

• Wentylatory mogą zwykle pracować z kilkoma prędkościami obrotowymi. Umożliwia to zmianę wydajności wentylatora, a więc dostosowywanie wielkości strumienia wymienianego powietrza do chwilowych potrzeb. Kupując rekuperator, wybiera się taki, którego wentylatory obliczeniową ilość powietrza tłoczą na środkowym biegu. Wówczas, gdy zajdzie taka potrzeba, można zarówno zmniejszyć, jak i zwiększyć intensywność wentylacji w stosunku do normalnych warunków. Natężenie przepływu, nazywane wydatkiem, to najważniejszy parametr charakteryzujący wentylator. Informuje o tym, jaką objętość powietrza jest on w stanie przetłoczyć w jednostce czasu (m³/h). By dobrać odpowiednie urządzenie, trzeba jeszcze wiedzieć, z jaką siłą może to robić. Informuje o tym tak zwany spręż, czyli wytwarzany przez wentylator przyrost ciśnienia (w Pa). Im dłuższa i bardziej skomplikowana jest sieć kanałów, tym powinien on być większy. W niezbyt dużych domach jednorodzinnych niezbędny wydatek wentylatorów to 200-300 m³/h, a spręż 100-200 Pa.
• Wymiennik ciepła w centralach wentylacyjnych do domów jednorodzinnych najczęściej jest krzyżowy. Ma kształt skrzynki wypełnionej wieloma kanałami o niewielkim przekroju ustawionych w ten sposób, że gdy przez jeden rząd kanałów przepływa powietrze świeże, to przez sąsiedni, ustawiony prostopadle, powietrze jest wywiewane. Ciepło przenika przez cienkie ścianki kanałów wymiennika, ale strumienie powietrza pozostają rozdzielone. Nie dochodzi zatem do przenikania zapachów i zanieczyszczeń z powietrza usuwanego do nawiewanego. Coraz częściej stosowane są wymienniki nazywane przeciwprądowymi. Droga strumieni powietrza jest w nich dłuższa niż w krzyżowych, a kanały dla powietrza ciepłego i zimnego są ustawione równolegle. Powietrze ciepłe płynie w kierunku przeciwnym niż zimne. Szczególną odmianą tego typu wymienników są takie, w których przepływ powietrza odbywa się w kanałach spiralnych. Dzięki dłuższej drodze, na której następuje wymiana ciepła, sprawność wymiennika przeciwprądowego jest większa niż krzyżowego i wynosi nawet do 95% (krzyżowego może dochodzić najwyżej do 70%). Niektórzy producenci proponują centrale z dwoma wymiennikami krzyżowymi ustawionymi szeregowo, wtedy sprawność wymiany ciepła jest podobna do tej w wymienniku przeciwprądowym. Gdy przekracza 90%, temperatura świeżego powietrza ogrzanego w wymienniku jest tylko nieznacznie niższa niż wywiewanego z pomieszczeń – przynajmniej teoretycznie, bo w praktyce występują straty ciepła spowodowane różnymi czynnikami. W centralach wentylacyjnych są jeszcze stosowane wymienniki obrotowe, popularne w dużych instalacjach.

• Filtry powietrza są w każdym rekuperatorze. Chronią one przed zanieczyszczeniem jego wymiennik ciepła i wentylatory, ale ich rolą jest też oczyszczanie powietrza nawiewanego do pomieszczeń. To kolejna istotna zaleta systemu wentylacji mechanicznej stanowiąca o jego wyższości nad wentylacją naturalną. W zależności od tego, w jakim stopniu chce się oczyścić świeże powietrze, stosuje się mniej lub bardziej dokładne filtry. Te standardowo montowane w rekuperatorach (EU3, EU4) zatrzymują zwykle cząsteczki o średnicy 20-80 μm, co zapobiega przedostawaniu się wraz z powietrzem na przykład zarodników grzybów i pyłków roślin. Niestety, im dokładniejszy filtr, tym szybciej ulega zabrudzeniu. Niektóre z nich można czyścić, ale prędzej czy później każdy trzeba wymienić. Typowy filtr w typowych warunkach czyści się mniej więcej raz w miesiącu, a wymienia raz na pół roku (cena to zwykle 20-50 zł). Regulatory rekuperatorów mogą mieć sygnalizator zabrudzenia filtra przypominający o konieczności jego oczyszczenia lub wymiany.