Powietrze w pomieszczeniu może być zanieczyszczone przez oddychanie, pocenie się, gotowanie, palenie tytoniu, wydzielające się z materiałów budowlanych i elementów wyposażenia wnętrz rozpuszczalniki, impregnaty czy też znajdujące się w powietrzu napływającym z zewnątrz substancje chemiczne charakterystyczne dla dużych miast (na przykład spaliny) i mikroorganizmy. Dopóki ich stężenie w powietrzu znajduje się poniżej dopuszczalnego poziomu, nie odczuwa się ich obecności, ale gdy zostanie on przekroczony, zaczynają nam przeszkadzać, a nawet szkodzić. Z tego powodu każdy dom musi być wyposażony w instalację wentylacyjną. Dzięki niej zanieczyszczenia powietrza są rozcieńczane i usuwane, a jednocześnie do pomieszczeń jest dostarczany tlen do oddychania i do spalania paliw w urządzeniach grzewczych.
Wentylacja mechaniczna zapewnia stałą wymianę powietrza w pomieszczeniach niezależnie od pory roku, temperatury, kierunku wiatru i innych czynników mających wpływ na skuteczność wentylacji grawitacyjnej, czyli naturalnej. Ilość wymienianego powietrza dostosowuje się do wielkości domu, liczby mieszkańców i przeznaczenia pomieszczeń – decyduje o niej projektant instalacji, dobierając urządzenia. Możliwość dowolnego ustalenia ilości powietrza wentylacyjnego oraz kontrolowania jego strumienia – zmniejszania go lub zwiększania w dowolnym momencie – to najważniejsza zaleta wentylacji mechanicznej.
W przypadku wentylacji grawitacyjnej możliwe jest jedynie ograniczanie strumienia przez przymykanie otworów nawiewnych lub wywiewnych. Zwiększenie strumienia jest trudne, w praktyce możliwe tylko przez otwarcie okien, co jest uciążliwe, zwłaszcza zimą.
Wady i zalety mechanicznej wentylacji
W przypadku wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej istotna jest też możliwość swobodnego wyboru miejsc, w których zamontowane będą nawiewniki. To również duża zaleta w stosunku do instalacji grawitacyjnej, w której otwory doprowadzające powietrze mogą być umieszczane tylko w ścianach zewnętrznych i oknach. Uniemożliwia to nawiewanie świeżego powietrza bezpośrednio do pomieszczeń bez ścian zewnętrznych. I wreszcie możliwość podgrzewania świeżego powietrza, zanim trafi ono do pomieszczenia – w przypadku wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej to właściwie standardowe rozwiązanie.
Właśnie w ten sposób eliminuje się zimne przeciągi, które zimą skłaniają mieszkańców do rezygnacji z wentylacji. Ale tym, co w największym stopniu stanowi o atrakcyjności systemu wentylacji mechanicznej, jest możliwość odzyskiwania ciepła z wywiewanego powietrza. To przede wszystkim z tego powodu inwestorzy decydują się ponieść większekoszty inwestycyjne i zainstalować system nieco bardziej skomplikowany niż powszechnie stosowana wentylacja grawitacyjna.
Warto wiedzieć
Rekuperatorem nazywa się centralę wentylacyjną zbudowaną z dwóch wentylatorów – wywiewnego i nawiewnego – oraz wymiennika ciepła, w którym powietrze dopływające do wnętrza domu ogrzewa się od cieplejszego powietrza wywiewanego (oczywiście oba strumienie nie mieszają się ze sobą). Wewnątrz rekuperatora są także filtry zatrzymujące pył znajdujący się w powietrzu.
