Kotły gazowe
to cała rodzina urządzeń grzewczych, które mają jedną wspólną cechę – rodzaj paliwa, jakim są zasilane, i co najmniej kilka takich, które je dzielą na:
- stojące i wiszące – ze względu na usytuowanie,
- jedno- i dwufunkcyjne – pod względem funkcjonalnym,
- kotły z otwartą i z zamkniętą komorą spalania – ze względu na budowę komory spalania i związany z tym sposób pobierania powietrza do spalania oraz sposób odprowadzania spalin,
- tradycyjne i kondensacyjne – ze względu na sposób działania.
Stojący czy wiszący
Kotły stojące są większe niż wiszące i ważą więcej głównie z powodu żeliwnego wymiennika ciepła. Dzięki temu, jak twierdzą producenci, są trwalsze od wiszących, których wymienniki są zazwyczaj stalowe.
Do zainstalowania kotła wiszącego potrzeba jedynie fragmentu wolnej powierzchni na ścianie, podczas gdy kocioł stojący zajmie znaczną część pomieszczenia – najlepiej wydzielonej kotłowni.
Jedno- czy dwufunkcyjny
Kocioł jednofunkcyjny ogrzewa jedynie wodę krążącą w instalacji centralnego ogrzewania, chyba że dokupi się do niego zasobnik do podgrzewania wody użytkowej. Mimo że pełni wtedy dwie funkcje, nadal nazywany jest jednofunkcyjnym z zasobnikiem.
Pojemność zasobnika powinna być dostosowana do liczby osób korzystających z wody. Moc kotła jednofunkcyjnego dobiera się do zapotrzebowania na ciepło do c.o., a gdy ma współpracować z zasobnikiem, należy uwzględnić dodatek na potrzeby ciepłej wody. W czasie ładowania zasobnika podgrzewanie wody w instalacji centralnego ogrzewania zostaje wyłączone i włącza się ponownie, gdy woda w zasobniku osiągnie żądaną temperaturę.
Kocioł dwufunkcyjny jest „bogatszy” od jednofunkcyjnego o dodatkowy przepływowy wymiennik do podgrzewania wody. Może więc – bez konieczności instalowania dodatkowych urządzeń – ogrzewać i dom, i wodę użytkową. Kosztuje mniej niż jednofunkcyjny z zasobnikiem, ale nie gwarantuje równie komfortowego korzystania z ciepłej wody, zwłaszcza w większych domach. Kocioł dwufunkcyjny przełącza się na podgrzewanie wody dopiero po odkręceniu kranu z ciepłą wodą. Kiedy kurki są zakręcone, woda „stoi” w instalacji i stygnie, więc gdy się je odkręci, najpierw popłynie ta wystudzona. Wymiennik przepływowy kotła dwufunkcyjnego jest szczególnie narażony na zarastanie kamieniem kotłowym, który utrudnia wymianę ciepła, co skutkuje spalaniem większej ilości paliwa w celu przekazania tej samej ilości ciepła.
Z otwartą czy zamkniętą komorą spalania
Kotły z otwartą komorą spalania pobierają świeże powietrze bogate w tlen potrzebny do spalania z pomieszczenia, w którym są zamontowane. Do pomieszczenia z kotłem o kubaturze, która nie może być mniejsza niż 8 m³, musi być zapewniony dopływ powietrza otworem o powierzchni co najmniej 200 cm² oraz wentylacja grawitacyjna kratką o takiej samej powierzchni.
Kotły z zamkniętą komorą spalania (zwane turbo) czerpią powietrze do spalania z zewnątrz. Również powstające w procesie spaliny nie mają styczności z powietrzem w pomieszczeniu. Takie rozdzielenie umożliwia umieszczenie kotła w dowolnym pomieszczeniu o kubaturze nie mniejszej niż 6,5 m³ z wentylacją grawitacyjną zakończoną kratką o powierzchni 200 cm². Komora spalania kotła jest połączona z atmosferą przewodami powietrzno-spalinowymi, przepływ powietrza i spalin wymusza wentylator.