Kolektory słoneczne to oczywiście najważniejszy element instalacji słonecznej, ale gdy spojrzymy na jej kosztorys, okaże się, że nierzadko ich cena nie stanowi nawet połowy kosztów całego przedsięwzięcia. Co jeszcze trzeba kupić?
Zasobnik na wodę
Istotną pozycję w kosztorysie instalacji słonecznej zajmuje zasobnik nazywany solarnym. Jest niezbędny do magazynowania podgrzanej wody, a tym samym energii pozyskanej dzięki kolektorom słonecznym.
W najczęściej stosowanym rozwiązaniu ciecz (zwykle wodny roztwór glikolu) ogrzana w solarze jest transportowana do znajdującego się w zasobniku wymiennika ciepła i dopiero za jego pośrednictwem ogrzewa wodę. Zasobniki solarne mają większą pojemność od tych przeznaczonych do współpracy wyłącznie z kotłami grzewczymi. Poza tym są to najczęściej urządzenia biwalentne, czyli umożliwiające podgrzewanie wody przez dwa źródła – poza kolektorami może to być kocioł grzewczy lub pompa ciepła. Mają więc nie jeden, ale dwa wymienniki ciepła, zwykle w postaci wężownic (są też wymienniki rurowe w zasobnikach ładowanych warstwowo) i są nazywane dwuwężownicowymi.
Dopóki energia dostarczana z kolektorów wystarcza do podgrzewania wody, drugie źródło ciepła nie pracuje. Oprócz (albo zamiast) drugiego wymiennika zasobnik solarny może mieć też króciec do zamontowanie elektrycznej grzałki. Stosuje się ją, gdy źródłem ciepła w domu jest kocioł na paliwo stałe, który nie uruchamia się samoczynnie, albo gdy w domu jest wyłącznie ogrzewanie elektryczne. Takie rozwiązanie sprawia, że ciepłej wody nie zabraknie nawet podczas złej pogody. W dodatku nie jest do tego potrzebna nasza ingerencja – kocioł lub grzałka są uruchamiane automatycznie, gdy temperatura wody w zasobnikuspadnie poniżej ustawionej wartości. Jeżeli chcemy, by instalacja słoneczna wspomagała także ogrzewanie pomieszczeń, potrzebny nam będzie inny zasobnik – dwupłaszczowy (z drugim zbiornikiem wewnątrz). Ciecz ogrzana w kolektorach słonecznych zasila wymiennik ciepła umieszczony w przestrzeni między zewnętrznym a wewnętrznym płaszczem zasobnika. Od wymiennika ogrzewa się wypełniająca tę przestrzeń woda zasilająca instalację centralnego ogrzewania. Ona z kolei ogrzewa także wodę użytkową wypełniającą wewnętrzny zbiornik. W wewnętrznym zbiorniku jest drugi wymiennik zasilany przez kocioł lub pompę ciepła, które uruchamiają się, gdy energia słoneczna nie jest w stanie zapewnić wymaganej temperatury wody.
Regulator solarny
Regulator nazywany solarnym służy do sterowania instalacją słoneczną. Odbiera sygnały z czujników temperatury mierzących ją na wyjściu cieczy z kolektora oraz w zasobniku, na wysokości wymiennika ciepła instalacji słonecznej. Gdy różnica temperatury przekroczy ustaloną wartość, regulator uruchamia pompę obiegową wymuszającą przepływ cieczy przez kolektory i wymiennik zasobnika. Jeżeli regulator komunikuje się ze sterownikiem kotła, możliwa jest automatyczna optymalizacja jego pracy, aby w jak największym stopniu wykorzystywać energię słoneczną.
Pompa obiegowa
Pompa obiegowa ymusza krążenie cieczy w instalacji, dzięki czemu możliwy jest transport ciepła z kolektorów do wymiennika w zasobniku. Prędkość obrotowa wirnika pompy może być zmienna, wtedy regulator dostosowuje ją do ilości energii odbieranej przez kolektory (wolniejszy przepływ, gdy temperatura absorbera jest niższa). Pompa obiegowa pobiera energię elektryczną, dlatego działanie instalacji słonecznej nie jest zupełnie darmowe. Koszt tej energii w małej instalacji nie przekracza jednak kilkudziesięciu złotych rocznie, dlatego często jest pomijany w rozważaniach o opłacalności stosowania kolektorów.
