Centralne przygotowanie ciepłej wody jest możliwe w podgrzewaczu działającym niezależnie od kotła – podgrzewaczu gazowym lub podgrzewaczu elektrycznym.
Gazowe podgrzewacze wody
Dawniej stosunkowo często do przygotowywania ciepłej wody były wykorzystywane podgrzewacze gazowe. Nawet w domach ogrzewanych kotłem gazowym zalecano stosowanie niezależnych podgrzewaczy wody. Argumentem była różnica w zapotrzebowaniu na moc cieplną do ogrzewania pomieszczeń i do przygotowywania ciepłej wody. W niewielkich domach do ogrzewania pomieszczeń wystarczy moc o połowę mniejsza niż do szybkiego podgrzania wody. To oznacza, że przez dłuższy czas kocioł nie pracuje ekonomicznie – z powodu zbyt dużej mocy często się włącza i szybko wyłącza, przez co zużywa więcej paliwa. Jednak palniki kotłów są systematycznie udoskonalane i już od dłuższego czasu taki problem nie istnieje. Moc jest modulowana i automatycznie dostosowuje się do zapotrzebowania, dzięki czemu kocioł może pracować ekonomicznie z mocą znacznie mniejszą od maksymalnej. Spowodowało to, że w domach, w których jest nowoczesny kocioł gazowy, stosowanie niezależnych gazowych podgrzewaczy wody przestało mieć sens i takie rozwiązanie jest już coraz rzadziej spotykane.Niezależny podgrzewacz z własnym palnikiem to zbędny wydatek, także z powodu konieczności zastosowania drugiego przewodu spalinowego.
Gazowe podgrzewacze wody są nadal kupowane na przykład do domów, w których wiele lat temu zastosowano takie urządzenie, a w tej chwili konieczna jest jego wymiana.
Gazowe podgrzewacze przepływowe to urządzenia przeznaczone do powieszenia na ścianie. W ich blaszanej obudowie znajdują się palnik i niewielki wymiennik ciepła, najczęściej z ciasno zwiniętych rurek miedzianych lub płytowy ze stali szlachetnej. Ogrzewają wodę do temperatury regulowanej w zakresie 35-60°C jedynie w trakcie jej poboru – tak jak kocioł dwufunkcyjny.
Po odkręceniu kranu z ciepłą wodą następuje jej przepływ, co jest sygnałem dla automatyki do otwarcia zaworu gazowego i zapalenia palnika. W nowoczesnych urządzeniach zapłon następuje po 2-3 sekundach. Następnie trzeba odczekać jeszcze kilkanaście sekund do chwili, gdy ogrzana woda dopłynie do kranu. Maksymalna długość instalacji od podgrzewacza do punktu poboru (podobnie jak w przypadku kotłów dwufunkcyjnych) nie powinna przekraczać 5-6 m, by czas oczekiwania na ciepłą wodę nie był dokuczliwie długi. Niedogodnością podgrzewaczy przepływowych jest konieczność zapewnienia minimalnego przepływu wody, by nastąpiło ich uruchomienie. Producenci podają wielkość minimalnego strumienia, przy którym włącza się podgrzewacz – zwykle jest to 2,5-5 l/min i oczywiście im ta wartość jest mniejsza, tym lepiej. Gdy odkręcimy kran tylko trochę, tak że ilość wypływającej wody będzie mniejsza, to podgrzewacz się nie uruchomi.
W podgrzewaczach stosowane są różne rodzaje zapalników – z płomieniem dyżurnym lub bez niego. W urządzeniach z płomieniem dyżurnym cały czas pali się niewielki płomień, a więc zużywają one nieco więcej gazu. W nowocześniejszych urządzeniach zapłon odbywa się automatycznie za pomocą zapalnika elektronicznego lub hydrodynamicznego. Zapłon elektroniczny może być zasilany z sieci elektrycznej lub z baterii.
W urządzeniach z zapłonem hydrodynamicznym do zapalenia palnika nie jest potrzebne zewnętrzne źródło energii. Przepływająca przez podgrzewacz woda wprawia w ruch niewielką turbinę, która wytwarza iskrę elektryczną zapalającą gaz.
Utrzymanie stałej temperatury wody dostarczanej przez podgrzewacz przepływowy jest trudne. Zmienia się ona przede wszystkim z powodu wahań ciśnienia gazu. Dlatego w celu wyeliminowania ryzyka poparzenia gorącą wodą konieczne jest zastosowanie stabilizatora ciśnienia gazu. Pomocne w utrzymaniu stałej temperatury wody w punkcie czerpalnym jest też zastosowanie baterii termostatycznych. Podgrzewacze przepływowe polecane są do niewielkich domów. Są w stanie obsłużyć tylko punkty poboru znajdujące się w niewielkiej od nich odległości, a ich wydajność jest ograniczona i raczej nie zapewniają komfortu, gdy z ciepłej wody chcą korzystać jednocześnie dwie osoby.
Warto wiedzieć
Jaka powinna być moc podgrzewacza?
Jaki podgrzewacz przepływowy będzie nam potrzebny? Aby strumień wody o wydajności 1 l/min podgrzać od temperatury 10°C (mniej więcej taką ma zimna woda ze studni lub wodociągu zimą) do 40°C (wodę o tej temperaturze można już uznać za gorącą), moc podgrzewacza powinna wynosić 2,1 kW. Aby swobodnie korzystać z umywalki czy zlewozmywaka, potrzebna jest ciepła woda w ilości 5 l/min, do kąpieli pod prysznicem 6 l/min, a do w miarę szybkiego napełnienia wanny 10 l/min. Zatem moc podgrzewacza przepływowego powinna wynosić odpowiednio:
- dla umywalki bądź zlewozmywaka 5 · 2,1=10,5 kW,
- dla prysznica 6 · 2,1=12,6 kW,
- dla wanny 10 · 2,1=21 kW.
Jeśli przewidujemy jednoczesne korzystanie z kilku przyborów sanitarnych, trzeba zsumować odpowiednie z powyższych wartości. Moc większości produkowanych pod-grzewaczy elektrycznych jest zwykle zdecydowanie mniejsza od obliczonej powyżej. Kupując takie urządzenie, należy mieć świadomość, że ilość dostarczanej przez nie ciepłej wody w wielu sytuacjach nie zapewni komfortu korzystania z niej.
Gazowe podgrzewacze pojemnościowe to urządzenia o funkcjonalności takiej jak zasobniki do kotłów. Zasadniczy element podgrzewacza to zbiornik o pojemności najczęściej 50-200 l, ze stali zwykłej pokrytej od wewnątrz kilkoma warstwami emalii lub termoglazury, może być także pokryty tworzywem sztucznym albo zrobiony ze stali kwasoodpornej. Zbiorniki emaliowane mają zamontowaną anodę zabezpieczającą je przed korozją. Musi być ona co kilka miesięcy wymieniana. Zbiorniki ze stali kwasoodpornej oraz pokryte tworzywem nie potrzebują takiej ochrony.
Podgrzewacze o mniejszej pojemności można powiesić na ścianie, te o pojemności powyżej 80 l zwykle są przeznaczone do ustawienia na podłodze. Palnik gazowy jest umieszczony pod zbiornikiem, przez środek zbiornika przechodzi rura, którą przepływają gorące spaliny ogrzewające wodę wypełniającą zbiornik. Wyprowadzona u góry zbiornika rura spalinowa musi być podłączona do przewodu kominowego.
Podobnie jak w zasobnikach podłączonych do kotła w podgrzewaczach pojemnościowych woda jest podgrzewana do temperatury ustawionej przez użytkownika, zazwyczaj w zakresie od 40 do 75°C. Po zakończeniu podgrzewania temperatura wody w zbiorniku jest utrzymywana na stałym poziomie przez uruchamiający się w razie potrzeby palnik. Takie rozwiązanie umożliwia korzystanie z wody o wymaganej temperaturze w każdym momencie, gdy zaistnieje taka potrzeba. Dostępność ciepłej wody w chwili odkręcenia kranu i brak ograniczenia zarówno minimalnego, jak i maksymalnego poboru ciepłej wody sprawiają, że podgrzewacze pojemnościowe zapewniają komfort, na jaki nie zawsze można liczyć, stosując podgrzewacze przepływowe.
