Aby dowiedzieć się, czy i jaki filtr jest potrzebny, trzeba poznać rodzaj i stężenie zanieczyszczeń zawartych w wodzie. Jeżeli instalacja zasilana
jest z wodociągu, możemy poprosić o udostępnienie wyników analiz wody w przedsiębiorstwie wodociągów lub w lokalnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Jeśli korzystamy z własnej studni, badanie jakości wody musimy zlecić sami i sami za nie zapłacić. Wykonywaniem analiz wody zajmują się terenowe stacje sanitarno-epidemiologiczne, laboratoria prywatne lub na niektórych wyższych uczelniach.
Czym się kierować przy wyborze filtrów do wody?
W każdej instalacji – zaraz za wodomierzem lub przed zestawem hydroforowym – warto zamontować filtr mechaniczny siatkowy (osadnikowy). Będzie on zatrzymywał większe zanieczyszczenia stałe, takie jak piasek czy rdza. Dzięki temu ochroni filtry, baterie i inne urządzenia zamontowane w instalacji. Musi mieć wydajność dostosowaną do przepływu wody. Najlepiej wybrać taki, który zatrzymuje cząstki większe niż 90 μm.
Gdy mamy studnię, zwykle potrzebujemy filtra o dużej wydajności, uzdatniającego całą wodę dostarczaną do domu. Może to być kolumna filtracyjna ze złożem (odżelaziacz, zmiękczacz, filtr węglowy) albo filtr narurowy o dużej wydajności z wymiennymi wkładami. Montuje się je w tym samym pomieszczeniu co pompę i hydrofor. Gdy korzystamy z wodociągu, zwykle uzdatniamy tylko wodę do picia, a filtry (dwa lub trzy) z wymiennymi wkładami montujemy w szafce pod zlewozmywakiem. Mamy wtedy do wyboru filtry z wkładami mechanicznymi, węglowymi i specjalistycznymi albo z odwróconą osmozą.
Filtry z wymiennymi wkładami
Filtry składają się z obudowy i umieszczonego w niej wkładu. Ich obudowy, zrobione z tworzywa, mogą być przezroczyste (wówczas widać stopień zużycia wkładu) bądź nie. Im większa obudowa, tym większa wydajność, ale na filtr potrzeba więcej miejsca. Jeśli filtr ma uzdatniać całą wodę w domu, powinien mieć wydajność 1-2 m3/godz.
Filtry o mniejszej wydajności i wymiarach, które można zamontować w szafce pod zlewozmywakiem, stosuje się do uzdatniania wody tylko przeznaczonej do picia. Obudowę montuje się na instalacji wodnej, a przed filtrem i za nim zawory odcinające. Są też obudowy z wbudowanymi zaworami trójdrogowymi (by-passami), ułatwiającymi demontaż.
Wkłady filtracyjne mogą być zrobione z różnych materiałów i usuwać różne zanieczyszczenia. Im gęściejsze jest wypełnienie, tym więcej zanieczyszczeń mogą zatrzymać i zapewniają lepszy efekt filtracji. Trzeba je jednak częściej wymieniać. Wkłady jednorazowe należy wymieniać na nowe co kilka miesięcy – od 3 do 12 w zależności od stopnia zanieczyszczenia wody i od tego, jak często używamy filtra. Wkłady wielorazowego użytku trzeba tylko wypłukać.
Filtr mechaniczny może mieć wkład z tworzywa sztucznego, sznurka, filcu, siatki poliestrowej lub stalowej. Filtr węglowy z węgla aktywnego w różnej postaci – granulowanego, pylistego, spiekanego.
Kolumny filtracyjne
Zupełnie inną grupę filtrów stanowią kolumny filtracyjne – zautomatyzowane urządzenia do uzdatniania dużej ilości wody. Wymagają zasilania elektrycznego i podłączenia do kanalizacji. Kolumna może być wypełniona złożem piaskowo-żwirowym (usuwa tylko związki żelaza), aktywnym złożem katalitycznym (usuwa związki żelaza i manganu), żywicą jonowymienną (zmiękcza wodę, usuwając z niej jony wapnia i magnezu) albo granulowanym węglem aktywnym (usuwa z wody związki organiczne, zawiesinę, poprawia jej smak i zapach). Po wyczerpaniu zdolności filtracyjnych kolumna musi być płukana w kierunku przeciwnym do przepływu roboczego. Niektóre żywice trzeba regenerować. Pracą kolumn filtracyjnych można sterować ręcznie, za pomocą zaworów odcinających albo automatycznie za pomocą głowicy sterującej. Programuje się na niej płukanie i regenerację złoża.
