Ostatnio drewno przeżywa prawdziwy renesans. Wciąż rośnie zainteresowanie domami wznoszonymi w technologii lekkiego drewnianego szkieletu, dużą popularnością cieszą się także wszelkiego rodzaju materiały nawiązujące do natury stosowane przy wykańczaniu domów. Projektanci, również ci specjalizujący się w nowoczesnym budownictwie, chętnie sięgają po ten tradycyjny, ciepły materiał, łącząc go na elewacji z surowością kamienia, szkła czy metalu. Okładziną z drewna można obłożyć wszystkie ściany, tak by dom wyglądał na prawdziwie wiejski, lub wykończyć w ten sposób tylko fragmenty elewacji.
Na drewnianą oblicówkę (zwaną także szalówką) stosuje się najczęściej lokalne gatunki drewna. Deski do jej wykonania pochodzą głównie z tartacznych zasobów. To drewno, które w naszym budownictwie jest dobrze znane – wiadomo, jak się „zachowuje” pod wpływem różnych czynników atmosferycznych, jak się starzeje oraz jak należy je konserwować. O popularności materiałów wykończeniowych wykonanych z rodzimych gatunków drzew decyduje również niższa niż w przypadku drewna egzotycznego cena za metr sześcienny. Na oblicówkę najczęściej stosuje się drewno sosny i świerka. Drewno sosnowe jest wytrzymałe na obciążenia, dzięki dużej zawartości żywicy stosunkowo trwałe, a także łatwe w obróbce. Drewno świerka jest mniej żywiczne niż sosny, jednak obok dostatecznej wytrzymałości wykazuje znaczną trwałość (świerk wysokogórski i północny ma lepsze właściwości wytrzymałościowe i jest trwalszy od świerku nizinnego). Ponadto jest to drewno mało kurczliwe, dobrze się barwi i jest odporne na działanie kwasów oraz zasad. Dużą popularnością cieszy się także drewno modrzewia, uważane za najlepsze i najtrwalsze drewno budowlane. Jest wytrzymałe, łatwe w obróbce, charakteryzuje się małą kurczliwością i nie wykazuje skłonności do pęknięć i paczenia się.
Nowoczesny wygląd nada budynkowi elewacja z drewna egzotycznego. Często stosowanym materiałem jest drewno cedru czerwonego, które wyróżnia duża stabilność wymiarowa, wysoka odporność na czynniki atmosferyczne i dobre właściwości termoizolacyjne. Cechuje je także szeroka paleta kolorów (od beżowego po ciemnobrązowy) oraz zróżnicowanie kolorystyczne w obrębie jednej deski. Dzięki swoim naturalnym olejom, które kumulowane są w komórkach drewna, jest ono naturalnie chronione przed insektami i grzybami.
Modrzew syberyjski różni się od europejskiego bogatszą kolorystyką. Cechuje go wysoka wytrzymałość i dobra naturalna odporność na grzyby. Świerk skandynawski ma jasny kolor z lekko żółtawym zabarwieniem, dlatego nazywany jest drewnem białym. Różni się od krajowego surowca ładniejszą fakturą drewna. Ma mniej sęków, co zapewnia mu dużą wytrzymałość.
Oblicówkę z drewna stosuje się w domach o różnej konstrukcji – sprawdza się w przypadku budynków szkieletowych, ale można nią też wykończyć ściany murowane – również te ocieplone.
Deski elewacyjne montuje się do konstrukcji nośnej zwanej rusztem. Wykonuje się go najczęściej z zaimpregnowanych ciśnieniowo drewnianych łat o szerokości 3-5 cm. Jeśli między elementami rusztu ma się znaleźć ocieplenie, wykonuje się go zwykle w dwóch warstwach. Najpierw do ścian mocuje się łaty pionowe, między którymi układa się pierwszą warstwę izolacji termicznej. Następnie do rusztu przymocowuje się łaty poziome i układa drugą warstwę izolacji. Na koniec do rusztu poziomego mocuje się łaty dystansowe i przytwierdza do nich szalówkę.
Innym sposobem na wykonanie oblicówki z ociepleniem jest zamocowanie łat do ściany przy użyciu podkładek dystansowych. Pierwszą warstwę ocieplenia układa się w przestrzeni, którą uzyskano dzięki podkładkom (między łatami a ścianą) i mocuje ją do ściany specjalnymi kołkami. Drugą warstwę izolacji układa się szczelnie między łatami. Następnie mocuje się do nich łaty dystansowe i przytwierdza deski elewacyjne.
W obu przypadkach rozstaw łat zależy od szerokości płyt termoizolacyjnych, które powinny ściśle wypełniać przestrzeń między listwami. Nie powinien on jednak przekraczać 60 cm. Jeśli ściana nie będzie ocieplana, listwy rozmieszcza się co 40-60 cm. Gdy deski będą mocowane poziomo, łaty, na których mają się opierać, trzeba rozmieścić pionowo. Z kolei łaty rusztu pod elewację z desek ustawionych pionowo należy mocować poziomo.
Łaty konstrukcyjne mają za zadanie nie tylko udźwignąć ciężar desek elewacyjnych, ale również przenieść na ścianę obciążenia wynikające z siły wiatru oraz z siły pracującego drewna. Dlatego tak istotne jest solidne wykonanie konstrukcji rusztu. Nie należy przykręcać łat rusztu do nierównej ściany. Fachowiec powinien najpierw za pomocą poziomnicy ocenić, czy jest ona wystarczająco prosta, a następnie wszelkie odchyłki od pionu i poziomu zniwelować, podkładając pod listwy rusztu paski zaimpregnowanego drewna lub sklejki.
Łaty powinny być przybijane lub przykręcane do ściany domu jednym łącznikiem na całą ich szerokość. Dwa łączniki obok siebie mogą spowodować zbytnie usztywnienie konstrukcji, a ruszt powinien mieć możliwość swobodnego odkształcania się pod wpływem zmian wilgotności.
Mam zamiar kupić domek fiński do remontu. W jaki sposób mogę ocieplić jego poddasze?
