Gdy zamierzamy pozbyć się wewnętrznej ściany nośnej, musimy podeprzeć strop podciągiem. Bo to właśnie dzięki podciągom, czyli specjalnie zaprojektowanym belkom, udaje się zwiększyć rozpiętość stropów i tym samym wielkość pomieszczeń. Takie elementy przejmują obciążenia z wyższych kondygnacji oraz dachu i przenoszą je na inne elementy konstrukcji domu, czyli ściany i słupy, a za ich pośrednictwem – na fundamenty. Ściany nośne to elementy odpowiadające za bezpieczeństwo konstrukcji, nie wolno więc samodzielnie i dowolnie zastępować ich podciągami. Nie można też zmieniać geometrii takich belek, klasy betonu czy zbrojenia – gatunku stali zbrojeniowej, średnicy i rozstawu prętów głównych czy strzemion. Takie przeróbki może zaprojektować jedynie osoba z odpowiednimi uprawnieniami.
Jaka konstrukcja?
O istnieniu, lokalizacji, wielkości i konstrukcji podciągów mogą decydować wyłącznie projektanci. W murowanych domach jednorodzinnych wykonuje się zazwyczaj podciągi żelbetowe – sam beton ma dużą wytrzymałość na ściskanie, lecz znacznie gorszą na rozciąganie, i dlatego wszędzie tam, gdzie następuje rozciąganie, układa się właśnie pręty zbrojeniowe. Przekrój takiej belki ma najczęściej kształt prostokąta, rzadziej litery T. Parametry podciągu zależą od bardzo wielu czynników, które musi ocenić projektant konstrukcji, np. wymiary przekroju poprzecznego takiej belki wzrastają wraz z rozpiętością podpór – ścian lub słupów. Również proporcja jej wysokości do długości musi być odpowiednia, np. wynieść 1:15-1:18. Oczywiście nie można zapomnieć, że wymiary belki w dużej mierze zależą także od obciążeń, jakie będzie musiała ona przenosić.
W stropie czy pod stropem?
To, czy podciąg ostatecznie będzie widoczny pod sufitem, czy z nim zlicowany, zależy od wielu czynników. Najłatwiej wykonać podciąg pod stropem. Jeśli ma podpierać strop gęstożebrowy, belki stropowe wprowadza się w podciąg, między jego strzemiona. Spód podciągu powinien zostać opuszczony przynajmniej 10 cm poniżej spodu belek.
Jeśli zależy nam na płaskiej powierzchni stropu, z końcówek prefabrykowanych belek stropu gęstożebrowego usuwa się beton. Odsłonięte w ten sposób zbrojenie podłużne następnie odpowiednio się dogina i wpuszcza w podciąg na wymaganą długość zakotwienia.
Solidne oparcie
Głębokość oparcia podciągu zależy od obciążeń, jakie przenosi, oraz jego szerokości i rozpiętości, a także materiału, z jakiego będą wykonane ściany lub słupy, na których będzie się on opierać. Zazwyczaj dla podciągów żelbetowych opartych na murze przy typowych obciążeniach oraz rozpiętościach głębokość oparcia wynosi 25 lub 38 cm, jeśli wysokość podciągu przekracza 60 cm. Niezależnie od wymiarów podciągu i obciążeń zaleca się, by głębokość oparcia belek była nie mniejsza niż 10 cm oraz nie mniejsza niż 1/3 wysokości podciągu.
Przy znacznych obciążeniach punktowych przekazywanych na murowane ściany podciągi opiera się na poduszkach betonowych lub trzech-czterech warstwach cegieł pełnych na zwykłej zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej.
Jeżeli podciągu nie da się oprzeć na elementach konstrukcyjnych przekazujących obciążenia do fundamentów domu (np. wtedy, gdy jeden koniec belki nie ma się na czym oprzeć, bo zamiast muru trafia na otwór okienny), opiera się go na dodatkowej belce poprzecznej, także zwanej podciągiem. Powinna ona mieć co najmniej taką samą wysokość jak podciąg. Jest to jednak rozwiązanie skomplikowane i raczej się go unika.
