Unijne przepisy zmuszają nas do wymiany źródeł światła na energooszczędne. 1 września 2009 roku zaczęły być wycofywane z rynku żarówki najbardziej energochłonne - 100-watowe i o większej mocy, wszystkie żarówki nieprzezroczyste, a także świetlówki o klasie energetycznej niższej niż A. Kolejne zmiany przed nami. Dlatego już dziś warto zadbać o ekonomiczne oświetlenie pomieszczeń. Pomocne będą nie tylko nowoczesne źródła światła, ale też odpowiednie nawyki i sposoby aranżacji wnętrz.
Wymień żarówki na energooszczędne
1. Planuj zakupy źródeł światła – najtańsze nie zawsze się opłacają. Zastępuj zużyte żarówki dobrymi energooszczędnymi.
2. Unikaj tradycyjnych żarówek wolframowych w miejscach, gdzie świecą najczęściej. Na światło przekształcają tylko około 5% energii elektrycznej i świecą około 1000 godzin.
3. Sięgnij po uniwersalne żarówki halogenowe. Wytwarzają do 70% światła więcej niż tradycyjne. Ich trwałość określa się na 2000-5000 godzin. Halogeny wysokonapięciowe są zasilane napięciem 230 V bez transformatorów. Niektóre mają takie same trzonki i gwinty (E27) jak tradycyjne żarówki. Zwykle mają powłokę ograniczającą promieniowanie UV. Halogeny niskonapięciowe są zasilane napięciem 6, 12, 24 V. Większości nie można montować w tradycyjnych oprawach. Do ich zasilania konieczne są transformatory.
4. W otwartych oprawach stosuj świetlówki kompaktowe. Pasują do opraw przystosowanych do żarówek żarowych. Mają żywotność 10-20 tys. godzin i wytwarzają do 80% więcej światła niż tradycyjne żarówki. Nie nagrzewają się i nie wydzielają zbyt dużo ciepła. Dają światło ciepłe lub zimne, a nawet maksymalnie zbliżone do dziennego. Mają wysoki współczynnik oddawania barw.
Zmień nawyki
1. Dopasuj swój rytm dnia do wschodu i zachodu słońca, by jak najdłużej korzystać z darmowego słonecznego oświetlenia.
2. Gaś światło, gdy jest zbędne. Motywuj do tego rodzinę, na przykład wywieszając przy wyłącznikach karteczki z apelem o jego gaszenie.
3. Utrzymuj w czystości okna, klosze i żarówki. Brudne szyby mogą pochłonąć aż 30% światła, a zakurzone żarówki i klosze nawet 60%.
4. Zmień żyrandol na taki z mniejszą liczbą żarówek lub wykręć kilka z nich. Trzy 40-watowe żarówki tradycyjne dają tyle samo światła co jedna 100 W, zużywając o 20% energii więcej.
5. Zmień taryfę prądu, jeśli często pracujesz przy świetle sztucznym wieczorami lub nocą. Wybierz taką, która oferuje tańszą energię po godz. 22. Późnym wieczorem energia może być tańsza nawet o 40%.
Dodaj światła wnętrzu
1. Wykorzystaj optymalnie światło dzienne. Gdy będzie długo oświetlało wnętrza, spowoduje to naturalną oszczędność energii elektrycznej.
2. Zadbaj o odpowiednie usytuowanie pomieszczeń względem stron świata. Sprawdź, czy w twoim projekcie sypialnie znajdują się od strony wschodniej lub północno-wschodniej, a pokoje dzienne i gabinety od zachodu lub południowego-zachodu. Pozwoli to na życie zgodnie z naturalnym rytmem przyrody.
3. Pomaluj wnętrza na jasne kolory. Pomieszczenia wymagają wtedy mniejszej ilości światła.
4. Wykończ posadzki jasnym materiałem. Światło słoneczne zza okna będzie się od nich odbijało i rozpraszało, rozjaśniając optycznie pomieszczenie.
5. Zamontuj przeszklone drzwi wewnętrzne. Pozwoli to przenikać promieniom słonecznym również do przedpokoju i wiatrołapu.
6. Instaluj jasne, przejrzyste klosze i oprawy do lamp. Ciemne, a także te wykonane z nieprzezroczystych, nieprzepuszczających światła materiałów pochłaniają dużo światła. Mniej światła przepuszczają także oprawy i klosze zamknięte.
7. Dobieraj źródła światła odpowiednio do pomieszczenia, na przykład te o większym natężeniu do łazienki, a o mniejszym do sypialni.
8. Zdecyduj się na kilka rodzajów oświetlenia. Poza ogólnym zaplanuj miejscowe – oświetlające bezpośrednio miejsce pracy, wypoczynku itd., a także dekoracyjne. Tam, gdzie koncentrujemy się na jednej czynności, na przykład na czytaniu, wystarczy lampka przy biurku lub przy łóżku. Skupione światło ze słabszą żarówką jest lepsze niż rozproszone z mocną.
Korzystaj z regulacji oświetlenia
1. Czujniki ruchu. Doskonale sprawdzają się w garażu – gdy wjeżdżamy samochodem, w piwnicy – kiedy do niej wchodzimy, na podwórku – gdy ktoś zbliża się do domu. Warto je też stosować w strefie komunikacji: w korytarzu czy w klatce schodowej. Mogą mieć funkcję automatycznego włączania i wyłączania światła w zależności od występowania ruchu. Światło może być też włączane tylko przy niedostatecznym oświetleniu naturalnym, a dodatkowo wyłączane, gdy jest widno.
2. Ściemniacze. Redukują w znacznym stopniu pobór energii elektrycznej. Zwykle zakłada się je w miejsce zwykłych włączników. Najprostsze służą do regulowania natężenia światła żarówek wolframowych. Do ściemniania żarówek i halogenów nadają się ściemniacze uniwersalne. Do ściemniania LED-ów i świetlówek konieczne są analogowe lub cyfrowe układy ściemniające w zależności od zastosowanych w nich układów zapłonowo-stabilizujących.
