Planując zakup okien do własnego domu, na początku zwykle zadajemy sobie pytanie, z jakiego materiału powinny być one wykonane. Choć bezpośrednio wiąże się to z ich ceną, odgrywa drugoplanową rolę. Trafny wybór polega bowiem na kupieniu okien, które przede wszystkim są funkcjonalne oraz mają odpowiednie parametry. Kupuje się wszak cały produkt, a nie jego elementy składowe. Dlatego najważniejsze cechy i parametry techniczne dostępnej na rynku stolarki porównamy na podstawie dwóch najpopularniejszych w domach jednorodzinnych rodzajów okien, czyli drewnianych i plastikowych.Okna muszą się łatwo zamykać i otwierać, a więc nie mogą się wypaczyć. Muszą być zaporą dla złodzieja, a także chronić wnętrze domu przed wiatrem i deszczem – czyli być szczelne. Jeśli dom stoi w hałaśliwej okolicy – powinny też izolować wnętrze od hałasu. Muszą zatem być ciche, szczelne, a ich ramy – sztywne.
Okna na lata
Sztywne. Na sztywność okien drewnianych największy wpływ ma gatunek drewna, z jakiego zostały wykonane. Ciężkie drewno ma większą gęstość, dzięki czemu jest twardsze i mocniejsze. Najpopularniejszym surowcem na okna jest sosna – drewno stosunkowo tanie i o dobrych parametrach wytrzymałościowych. Jej egzotyczną odmianą jest meranti, które ma kolor bardzo zbliżony do mahoniu. Najtańszym surowcem jest świerk – musi jednak być odmiany górskiej, nie nizinnej. Najlepszym drewnem spośród gatunków iglastych jest modrzew – odporny i wytrzymały, ale ponieważ występuje dość rzadko, jest drogi. Sztywność okien plastikowych nie zależy od zastosowanego surowca, lecz od budowy profili i użytych w nich wzmocnień.
Szczelne. To cecha, która zależy przede wszystkim od okuć i uszczelek, jakie są zamontowane w oknie. Okucie dociąga skrzydło okienne do nieruchomo osadzonej w murze ramy. Szczelność takiego połączenia zapewniają uszczelki. Chronią one przed przewiewaniem wiatru, a także zapobiegają przedostawaniu się kropli deszczu niesionych przez wiatr. Parametrem, który określa szczelność okien, jest współczynnik infiltracji a [m³/(m·h·daPa²/³)]. W pomieszczeniach z wentylacją mechaniczną lub klimatyzacją okna powinny mieć współczynnik a<0,3, w pomieszczeniach z wentylacją grawitacyjną 0,5<a<1. Do zwiększenia przepływu powietrza przez okno służy funkcja mikrowentylacji w okuciu lub nawiewnik zamontowany w ramie okiennej albo w świetle szyby. Takie same nawiewniki montuje się w obu rodzajach okien.
Ciche. W zależności od natężenia hałasu w otoczeniu domu okna powinny tłumić 25-40 dB. Różnica w izolacyjności akustycznej okien wynikająca jedynie z materiału, z którego wykonane są ramy, jest na tyle niewielka, że nie można się nią kierować przy wyborze okien do domu w hałaśliwym miejscu. Najważniejsze są bowiem szyby i uszczelki. Dokładniej na izolacyjność akustyczną okien mają wpływ grubość i rodzaj szyb, szerokość pustki międzyszybowej, rodzaj wypełniającego ją gazu i szczeliny infiltracyjne w oknie. Standardowy zestaw szybowy ma izolacyjność na poziomie 32 dB. Jednak w oknach wychodzących na ulicę to zbyt słaba izolacja, w takim wypadku trzeba zamawiać szyby zespolone o izolacyjności 36-46 dB.
Na straży ciepła
Podstawowym parametrem, który pozwala określić izolacyjność termiczną okna, jest współczynnik przenikania ciepła U [W/(m²·K)]. Według normy maksymalna wartość współczynnika U dla okien w elewacji to 1,8 W/(m²·K) – dla strefy klimatycznej I, II i III, oraz 1,7 W/(m²·K) – dla strefy IV i V. Nowoczesne okna są jednak cieplejsze i mają zdecydowanie niższą, czyli lepszą wartość współczynnika U. Okna montowane w domach energooszczędnych powinny mieć współczynnik U nie większy niż 1,3 W/(m²·K), ale nic nie stoi na przeszkodzie, jeśli będą one jeszcze cieplejsze – okna pasywne charakteryzują się współczynnikiem U nie większym niż 0,8 W/(m²·K).
O parametrach całego okna decydują cechy pakietu szybowego i profili oraz sposób ich zespolenia, czyli osadzenia szyby w ramie. Dlatego na korzystne parametry cieplne całego okna mają wpływ wartości współczynników jego poszczególnych elementów składowych. Oczywiście największe znaczenie mają szyby, bo to przez nie zimą ucieka, a latem napływa najwięcej ciepła. Najpopularniejsze są szyby termoizolacyjne, w których tafle szkła są oddzielone ramką dystansową, a przestrzeń między nimi jest wypełniona gazem szlachetnym. Najcieplejsze zestawy dwuszybowe mają współczynnik przenikania ciepła U=0,9-1,0 W/(m²·K), a pakiety trzyszybowe nawet U=0,4-0,6 W/(m²·K). Zewnętrzna szyba może być pokryta warstwą tlenków metali, która powoduje zmniejszenie strat ciepła.
W oknach drewnianych ostateczna wartość współczynnika przenikania ciepła zależy głównie od szerokości profilu – im jest szerszy, tym cieplejszy. W oknach plastikowych izolacyjność termiczną polepsza większa liczba komór w profilu. Na przykład profil pięciokomorowy pozwala osiągnąć współczynnik U=1,3 W/(m²·K), podczas gdy trzykomorowy około 1,5 W/(m²·K).
