Budowa domu energooszczędnego - katalog ekologicznych możliwości

Dom nastawiony na ekologię i oszczędzanie

O zaletach budowania z drewna dobrze wiedzieli już nasi dziadowie. Nowością jest wiedza, że dziś na dom trzeba patrzeć całościowo, a nie tylko na poszczególne jego elementy. Cały dom – materiały, proces budowy, wyposażenie, styl życia mieszkańców – ma być nastawiony na ekologię i oszczędzanie.

Zobacz także, jakie korzyści ma inwestor z inwestycji proekologicznych

Izolacja budynku

Izolacja, to rozwiązanie, które najszybciej przychodzi na myśl. Należy izolować tak, by ściany były ciepłe jak w domu pasywnym. Przez ściany zewnętrzne ucieka do 20% ciepła, przez dach 35%, przez podłogę nawet 35%. Zwiększenie warstwy ocieplenia daje natychmiastowy efekt – zmniejszenie strat ciepła.

Izolacja jest przyjazna dla środowiska – po podliczeniu zysków. Za Henrykiem Kwapiszem, szefem Centrum Informacji Technicznej firmy Isover, przytoczmy wyliczenie dla wełny szklanej.
Pytanie: ile CO₂ powstaje podczas produkcji 1 tony tego materiału izolacyjnego? Wynik badania: 2195 kg. Ta sama tona wełny użyta do ocieplenia budynku zaoszczędzi w cyklu życia domu 76 000 kg CO₂. Opłaca się ocieplać! Dla Polski – mówią eksperci – tańszym rozwiązaniem byłoby masowe ocieplanie domów niż budowanie nowych elektrowni.

Odzysk ciepła

Szczelny budynek, a w nim wentylacja z odzyskiem ciepła, to dziś konieczność. – Największa oszczędność wynika nie z izolacyjności, lecz z rekuperacji – mówił na konferencji organizowanej przez firmę Rehau Walter Braun, architekt z Niemiec projektujący budynki pasywne. Realny odzysk energii to 25% całkowitych strat ciepła. Inny parametr: rekuperator odzyskuje 25 kWh/(m²·rok), sam zaś zużywa 3,8 kWh/(m²·rok).
Dom z wentylacją grawitacyjną traci bezpowrotnie do 40% dostarczonej energii.

A przy okazji – warto dbać o to, by dom był zdrowy wewnątrz. 90% życia spędzamy w czterech ścianach. Kiedy dom jest zbyt szczelny, człowiek oddycha powietrzem nadmiernie nasyconym CO₂. Jego samopoczucie jest wówczas fatalne.

Projekt domu ekologicznego

Projekt domu powinien być odpowiedni do potrzeb i oczekiwań inwestora. Generalnie: niezbyt duży, czyli tańszy w utrzymaniu. Dach dwuspadowy zamiast łamańca. Zwarta bryła zamiast rozczłonkowanej. Z dużymi oknami na południe (ciepło słoneczne i maksymalne wykorzystanie światła dziennego) zamiast sporych okien z każdej strony.

Materiały na dom ekologiczny

Najłatwiej wybierać surowiec odnawialny – drewno. Preferowane są te materiały, których produkcja nie wymaga dużej emisji CO₂ i SO₂, a więc mało przetworzone. Walor ekologiczny to lokalne zaopatrzenie (ograniczanie strat z powodu transportu), możliwość recyklingu, a także dostępność informacji o produkcie.

Energooszczędna architektura

Chodzi o zwartą bryłę z minimalną ilością połaci. To, co tak świetnie potrafi dom pasywny – czerpać ciepło od słońca i je akumulować, izolować budynek – by nie tracić ciepła. Trzeba korzystać z zasady minimalizowania stosunku powierzchni budynku do jego kubatury. Rozłożysty dom parterowy potrzebuje nawet o 17% więcej energii niż piętrowy o takiej samej powierzchni, bo ciepło ucieka przez dach.

Strefowanie pomieszczeń­ – chłodniejsze, techniczne i mniejsze od północy; ciepłe i większe od południa oraz zachodu. Wbudowywanie masywnych elementów magazynujących energię słoneczną.

Stosowanie ażurowych osłon od południa. Szerokie okapy, które latem zacieniają wnętrze, a zimą pozwalają na dostęp promieni słonecznych. Dom ma nie dawać powodów do strat energii.
Przykład na minus? Balkon – element, z którego rzadko się korzysta, a który działa jak żeberko chłodnicy samochodowej.