Przez ściany zewnętrzne ucieka blisko 20-30% ciepła, dlatego też szczególny nacisk należy położyć na ich izolacyjność termiczną. O tym, czy ściana będzie ciepła, decyduje współczynnik przenikania ciepła U (im jest on mniejszy, tym ściana cieplejsza). Przyjmuje się, że w domach energooszczędnych współczynnik U ścian nie powinien przekraczać 0,2 W/(m²·K). Tak dobry parametr można uzyskać, wznosząc zarówno ściany jednowarstwowe, dwuwarstwowe, jak i ściany trójwarstwowe – wystarczy do ich budowy wybrać ciepłe materiały i zadbać o szczegóły wykonawcze.
Wybierając materiały na ściany – w zależności od tego, czy mają być one wzniesione w jednej, czy w kilku warstwach – należy się kierować różnymi parametrami. Gdy przegrody pionowe mają być jednowarstwowe, kluczową rolę odgrywa izolacyjność termiczna materiału, z jakiego mają być wybudowane. O tym, ile ciepła będzie uciekało przez ściany warstwowe, przesądza z kolei warstwa ocieplenia – z tego względu przy wyborze materiału na mur warto skupić się na jego trwałości i nośności.
Ciepłe i wyspecjalizowane ściany jednowarstwowe
Budowa ściany jednowarstwowej jest stosunkowo prosta – składa się z jednej warstwy ściany murowanej oraz warstwy wykończeniowej (tynku lub oblicówki). Warstwa nośna pełni w nich jednocześnie funkcję izolacyjną i osłonową. Ściany jednowarstwowe wznosi się szybko, jednak ich wykonanie wymaga znajomości poszczególnych rozwiązań konstrukcyjnych, takich jak nadproża, wieńce czy słupy. Niedokładność wykonania ścian może być przyczyną powstania mostków termicznych (newralgicznych miejsc, przez które ucieka ciepło), dlatego przy murowaniu ścian jednowarstwowych wszystkie prace powinny być przeprowadzone bardzo starannie.
Aby przegrody jednowarstwowe mogły mieć współczynnik przenikania ciepła U charakterystyczny dla domów energooszczędnych, ten rodzaj ścian wymaga użycia materiałów o bardzo dobrej izolacyjności cieplnej. Do ich budowy stosuje się najczęściej beton komórkowy. Na rynku dostępne są takie odmiany betonu komórkowego, dzięki którym można wznosić bardzo ciepłe ściany jednowarstwowe – ich współczynnik U wynosi jedynie 0,19 W/(m²·K) przy grubości muru 48 cm.
Dobrym materiałem na ciepłą ścianę jednowarstwową są bloczki keramzytobetonowe z wkładką termoizolacyjną, czyli takie, których drążenia lub otwory są wypełnione np. styropianem. Mają one szerokość 42 cm i również pozwalają uzyskać współczynnik przenikania ciepła U mniejszy niż 0,2 W/(m²·K).
Warto wiedzieć
Zaletą bloczków z betonu komórkowego jest ich jednorodna struktura, która sprawia, że niezależnie od sposobu ich ustawienia w murze zawsze zachowują jednakowe właściwości. Przydaje się to zwłaszcza w miejscach zmiany kierunku ściany, np. w wykuszach, gdzie łączy się elementy pod kątem. Przy niejednorodnej budowie materiału dochodzi tam do wystąpienia miejscowych różnic w parametrach i pojawia się większe ryzyko wystąpienia mostków termicznych.
Energooszczędne i wytrzymałe ściany dwuwarstwowe
Ściana dwuwarstwowa składa się z muru konstrukcyjnego grubości 18-30 cm (najczęściej są to bloczki z ciepłej ceramiki, silikaty, beton komórkowy lub keramzytobeton) oraz z 12-20-centymetrowej warstwy izolacji termicznej. Łączna grubość ścian dwuwarstwowych może zatem wynosić od 30 do 50 cm. Najpopularniejszym sposobem ocieplenia ścian wznoszonych w dwóch warstwach jest metoda zwana lekką mokrą (BSO – bezspoinowy system ocieplenia). Izolację (styropian lub wełna mineralna) mocuje się do ścian zaprawą klejącą i specjalnymi kołkami. Następnie pokrywa się je zaprawą cementowo-wapienną, wzmacnia siatką z włókna szklanego, gruntuje i wykańcza tynkiem cienkowarstwowym.
Innym sposobem ocieplenia ścian dwuwarstwowych jest tzw. metoda lekka sucha. Polega ona na przymocowaniu do ścian domu rusztu konstrukcyjnego (drewnianego, stalowego lub z PCW) i umieszczeniu między jego elementami izolacji termicznej – najczęściej jest to wełna mineralna (lamelowa bądź z welonem szklanym). Do kolejnego rusztu – dystansowego – mocowane są elementy osłonowe stanowiące elewację (najczęściej siding lub drewniana oblicówka). Ocieplenie umieszcza się na wcisk pomiędzy elementami rusztu i stabilizuje kołkami. Zazwyczaj układa się dwie warstwy ocieplenia – każda ma grubość 5-6 cm.
